08/07/2026
[ BẢN TIN SDG #2 | “VẮC-XIN THẦN KỲ” GIÚP GIẢM TỶ LỆ TỬ VONG Ở TRẺ ]
Mỗi năm, trên thế giới vẫn có khoảng 4,8 triệu trẻ em tử vong trước năm tuổi. Điều đáng tiếc là, nhiều trường hợp trong số đó hoàn toàn có thể phòng ngừa. Chính vì vậy, Mục tiêu Phát triển Bền vững số 3.2 của Liên Hợp Quốc đặt mục tiêu đến năm 2030 chấm dứt các trường hợp tử vong có thể phòng ngừa ở trẻ sơ sinh và trẻ dưới 5 tuổi.
Một loại “vắc-xin thần kỳ” có thể hỗ trợ việc thực hiện hóa mục tiêu này, giúp phòng tránh tử vong cho hơn một triệu trẻ em với chi phí thấp, an toàn, dễ tiếp cận, có thể uống trực tiếp và không cần bảo quản lạnh. Đó chính là sữa mẹ.
Vậy rốt cuộc, sữa mẹ “thần kỳ” đến mức nào? Không giống bất kỳ loại thực phẩm nào khác, sữa mẹ chứa hàng trăm thành phần sinh học, bao gồm kháng thể, tế bào miễn dịch, enzyme và các yếu tố tăng trưởng giúp bảo vệ trẻ trước nhiều bệnh nhiễm khuẩn như tiêu chảy, viêm phổi và nhiễm trùng đường hô hấp. Đặc biệt, thành phần của sữa mẹ không cố định mà thay đổi theo từng giai đoạn phát triển của trẻ để đáp ứng đúng nhu cầu của cơ thể bé.
Đặc biệt, theo WHO, nếu tất cả trẻ em được bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và tiếp tục bú mẹ đến 2 tuổi, hơn 820.000 trẻ em dưới 5 tuổi có thể được cứu sống mỗi năm. Ngoài ra, việc cho con bú không chỉ tốt cho em bé mà còn giúp người mẹ giảm nguy cơ ung thư vú, ung thư buồng trứng và hỗ trợ phục hồi sức khỏe sau sinh.
Thế nhưng tại sao ở Việt Nam, nhiều em bé vẫn chưa được bú mẹ hoàn toàn? Theo UNICEF, ở Việt Nam chỉ có 24% trẻ được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ trong 6 tháng đầu đời và chỉ 22% trẻ được bú sữa mẹ cho đến hai tuổi. Những tỷ lệ này còn thấp hơn nữa đối với công nhân làm việc tại nhà máy; bởi hầu hết các nữ công nhân thường cai sữa sớm cho trẻ, thay sữa mẹ bằng sữa công thức vì lo lắng và không chắc chắn về khả năng cho con bú khi họ trở lại làm việc sau khi nghỉ thai sản.
Bên cạnh đó, không ít người vẫn tin vào những quan niệm truyền miệng như “sữa non không tốt”, “sữa mẹ loãng thì không đủ chất” hay “phải ăn thật nhiều móng giò mới có sữa”. Những hiểu lầm này khiến nhiều em bé bỏ lỡ nguồn dinh dưỡng quý giá ngay trong những ngày đầu đời.
Mặt khác, nuôi con bằng sữa mẹ không phải lúc nào cũng dễ dàng. Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần ăn thật nhiều là sẽ có nhiều sữa. Thực tế, chất lượng và lượng sữa chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố hơn thế. Trong thai kỳ và sau sinh, người mẹ cần được đảm bảo chế độ dinh dưỡng cân bằng, ngủ nghỉ hợp lý, giữ tinh thần thoải mái và cho trẻ bú sớm ngay sau sinh. Việc trẻ bú thường xuyên cũng chính là cách kích thích cơ thể mẹ sản xuất sữa hiệu quả nhất.
Đối với những bà mẹ trẻ, đặc biệt là mẹ sinh con khi còn ở tuổi vị thành niên hoặc phải đi làm sớm sau sinh, việc tiếp cận thông tin chính xác và nhận được sự hỗ trợ từ gia đình, nhân viên y tế và cộng đồng có ý nghĩa rất lớn. Bởi nuôi con bằng sữa mẹ không nên là trách nhiệm của riêng người mẹ, mà cần sự đồng hành của những người xung quanh.
Nhìn chung, mỗi lần cho con bú, mỗi bữa ăn đủ dinh dưỡng trong thai kỳ hay mỗi lời động viên dành cho một bà mẹ mới sinh đều là những bước nhỏ góp phần bảo vệ sức khỏe của trẻ. Đó cũng chính là tinh thần của SDG 3.2: giúp mọi trẻ em đều có cơ hội được khởi đầu cuộc sống một cách khỏe mạnh và an toàn. Và "vắc-xin thần kỳ" không nằm trong một lọ thuốc, mà bắt đầu từ vòng tay của mẹ và những giọt sữa đầu đời.
___
SDG - Mục tiêu Phát triển Bền vững - là chuỗi 17 mục tiêu được Liên Hợp Quốc thông qua vào năm 2015 trong Chương trình nghị sự 2030 nhằm giải quyết các thách thức toàn cầu như nghèo đói, bất bình đẳng, biến đổi khí hậu, sức khỏe cộng đồng,... “Bản tin SDG” là series cập nhật những sáng kiến, mô hình, chính sách và kết quả thực tế trong quá trình thực hiện các SDG tại Việt Nam và trên thế giới. Thông qua các số liệu, câu chuyện thực tiễn và nghiên cứu điển hình, series giúp người xem theo dõi tiến độ thực hiện SDG, cũng như khám phá những giải pháp đang tạo ra tác động tích cực đối với các vấn đề kinh tế, xã hội và môi trường.
___
Mọi thông tin, xin vui lòng liên hệ:
Hotline: 0332.696.057
Email: [email protected]