25/08/2026
🌱 LÂM THƯỢNG - HỒI SINH DI SẢN, KẾT NỐI SINH KẾ XANH
Chị Hoàng Thị Nẩy và gia đình sống trong căn nhà sàn tại xã Lâm Thượng, tỉnh Lào Cai. Trước đây, gia đình chị thuần làm nông nghiệp, cuộc sống “có gì dùng nấy” với tài sản lớn nhất là vài con gà, con vịt và bao thóc. Khi con ốm, hay trong nhà có việc, chị phải bán thóc đi để lấy tiền tiêu.
Khoảng 5 năm trước, khi những vị khách tìm đến xã Lâm Thượng và ấn tượng với vẻ đẹp nguyên sơ của nơi đây, chị Nảy nhận ra vùng đất mà mình gắn bó lâu nay có thể làm du lịch và trở thành một nguồn sinh kế bền vững. Với mong muốn cải thiện cuộc sống cho gia đình, chị và chồng quyết định mở homestay trên chính căn nhà sàn mà gia đình đang sinh sống. Không có kiến thức về ngành này, chị vừa làm vừa học dựa trên kinh nghiệm từ những người đã làm trước và từ chính những du khách ghé thăm. Mỗi người chia sẻ một chút, chị ghi nhận, áp dụng rồi tiếp tục điều chỉnh. “Chỉ cần có cơ hội được học thì phải cố gắng học, bởi vì cơ hội như vậy không phải lúc nào cũng có”, chị chia sẻ.
Ở nhà, chị Nẩy là người phụ trách đón khách và quản lý homestay. Chồng chị cùng chia sẻ các công việc trong gia đình và hỗ trợ hoạt động kinh doanh.Với những quyết định quan trọng, hai anh chị sẽ cùng ngồi lại bàn bạc và thống nhất.
Để nâng cao năng lực và quản lý homestay hiệu quả hơn, chị Nẩy đã tham gia các lớp tập huấn kỹ năng cơ bản về du lịch cộng đồng và truyền thông trong sáng kiến "Lâm Thượng - Hồi sinh di sản, kết nối sinh kế xanh"* do Dự án PWG hỗ trợ. Một thay đổi mà chị nhận thấy rõ nhất là sự tự tin. Trước đây, chị ngại giao tiếp vì mình nói tiếng Kinh chưa tốt. Giờ đây, chị đã trò chuyện thoải mái với du khách. “Ai ở đây cũng có thể trở thành một hướng dẫn viên”, chị Nẩy chia sẻ.
Thay đổi không chỉ diễn ra trong một homestay. Tham gia vào Sáng kiến*, cách làm du lịch cộng đồng của chị và bà con xung quanh cũng thay đổi. Trước đây, các hộ chủ yếu “mạnh ai nấy làm”, chỉ tập trung vào gia đình mình và không quan tâm những nhà khác làm gì. Sau khi được tập huấn về mô hình hợp tác xã (HTX), chị Nẩy cùng các bà con khác đã ngồi lại với nhau và bàn xem làm thế nào không chỉ một gia đình, mà cả cộng đồng có thể cùng hưởng lợi từ du lịch. Từ đó, các hộ liên kết với nhau về sản phẩm nông nghiệp, dịch vụ lưu trú, người dẫn tour và nhiều hoạt động trải nghiệm. Chị Nẩy hiện là Phó Giám đốc phụ trách mảng du lịch của HTX Nông nghiệp – Du lịch Cộng đồng Lâm Thượng.
Trong suốt buổi trò chuyện, chị Nẩy hào hứng kể về quê hương mình, từ những thắng cảnh thiên nhiên, những nét văn hóa đặc sắc, đến những con người đang cùng nhau gìn giữ giá trị di sản của dân tộc. Điều chị mong muốn nhất không phải là những con số khách du lịch tăng nhanh mỗi năm, mà là giữ được sự bình yên vốn có của Lâm Thượng trong quá trình phát triển du lịch xanh và bền. Với chị, làm du lịch không chỉ để tạo thêm sinh kế. Đó còn là một cách để gìn giữ và trao truyền văn hóa quê hương, thay vì khai thác nó đến cạn kiệt.
----------
*Sáng kiến “Lâm Thượng –– Hồi sinh di sản, Kết nối sinh kế xanh” do Trung tâm Phát triển Cộng đồng Sinh thái (ECODE) thực hiên, là một trong 18 sáng kiến nhận tài trợ đợt 1 của Dự án “Hỗ trợ các sáng kiến về chuyển đổi xanh do phụ nữ dẫn dắt” (PWG).
📌 Sáng kiến tập trung phục dựng, tư liệu hóa và lan tỏa các giá trị văn hóa bản địa; nâng cao năng lực cho phụ nữ dân tộc thiểu số phát triển và vận hành các sản phẩm, dịch vụ du lịch gắn với văn hóa, sinh thái; từ đó góp phần nâng cao vị thế kinh tế và tiếng nói của phụ nữ
📌 Sáng kiến tăng cường năng lực cho các hộ gia đình và thành viên Hợp tác xã tại xã Lâm Thượng để các mô hình kinh tế do phụ nữ DTTS dẫn dắt để vận hành các homestay cũng như các sản phẩm du lịch khác; đồng thời củng cố Hợp tác xã Nông nghiệp và Du lịch cộng đồng Lâm Thượng với trên 50% lãnh đạo nữ, nâng cao năng lực và tạo sinh kế cho ít nhất 70 phụ nữ DTTS. Qua đó, sáng kiến góp phần tăng cường kỹ năng, thu nhập, sự tự tin và vị thế xã hội của phụ nữ và thanh niên DTTS.
