CHỐN THIỀN MÔN THANH TỊNH
Chùa Khâu Lăng Tự, tức chùa Trung - Thượng được hình thành từ cách đây rất lâu đời, chùa nằm giữa trung tâm hai làng Trung - Thượng với tên chữ là Khâu Lăng Tự, nằm kế bên là ngôi đình cổ kính rêu phong. Tạo nên một quần thể di tích đình chùa hết sức linh thiêng, Phật Thánh đồng ngự, độ trì nhân dân. Ngôi chùa tọa lạc trên một mảnh đất rộng và cao với diện tích là 1631m v
uông, nằm ở trung tâm của 2 làng, làng Trung và làng Thượng. Lúc mới hình thành ngôi chùa rất hoang sơ, do hoàn cảnh đất nước khó khăn, đời sống tín ngưỡng tâm linh bị giặc Pháp đô hộ, cấm đoán tín ngưỡng thờ cúng Phật trời. Nhưng với tín tâm, cha ông vẫn dựng lên một hậu cung xưa gọi là Am Lá để thờ Phụng với mong mỏi Phật trời phù hộ đuổi dẹp quân xâm lược. Sau khi không còn bị giặc pháp đô hộ, tín ngưỡng được tự do, ông cha đã tu sửa xây dựng thành một ngôi chùa nhỏ với duy nhất một gian để thờ Phật. Trong suốt quá trình chống giặc ngoại xâm, chùa là nơi hoạt động của các đoàn thể cách mạng, sau cách mạng tháng 8 năm 1945 lực lượng du kích tập trung của xã đã sử dụng chùa làm căn cứ từ năm 1946 đến năm 1948, sau đó rút vào hoạt động bí mật, từ năm 1949 đến năm 1953 chùa là nơi làm cơ sở để cán bộ lãnh đạo về hoạt động bí mật. Hòa bình lập lại năm 1954 chùa lại là nơi sinh hoạt của đảng bộ xã hồng phong, chùa được chính quyền địa phương quản lý và sử dụng làm lớp học cho trẻ em tới năm 1975 địa phương trả lại cho nhân dân. Từ đó chùa được nhân dân và hai giới các cụ cử người luân phiên đến trông nom.
Đến đầu thế kỷ 20 chùa bị hỏa hoạn, hư hỏng nặng được nhân dân và phật tử gần xa công đức, chùa được xây dựng tường gạch lợp ngói, nhưng do vật liệu thô sơ, chủ yếu là vôi vữa nên trải qua nắng mưa bào mòn, ngôi chùa cũng xuống cấp trầm trọng, dân làng lại tích góp và tu sửa lại, Cho đến năm 1994 nhân dân 2 thôn Trung - Thượng đã xây dựng mở rộng thêm phần đại bái để phục vụ tín ngưỡng của nhân dân . Song vào thời điểm đó vì kinh tế còn chưa phát triển, nhân dân còn đói kém và đặc biệt là trong chùa chưa có sư trụ trì hướng dẫn , chỉ có Từ trông nom bảo vệ nên sự tôn tạo mở mang vẫn mang tính chất là tạm bợ chưa đầy đủ.
Đến ngày 28 tháng 1 năm 2004 chùa được nhà nước công nhận là di tích lịch sử, cũng vào thời điểm đó, phật tử và nhân dân đã tìm và Thỉnh sư bà Thích Đàm Thanh hiện đang trụ trì chùa Xa La Hà Đông về quản lý. Nhờ sự thương dân mến chùa, sư Thầy Thích Đàm Thanh đã cho các đệ tử của thầy về tổ chức các hoạt động phật sự và phục vụ tín ngưỡng giúp nhân dân 2 thôn. Từ đó gây dựng được niềm tin sâu sắc vào Tam Bảo của nhân nhân hai thôn và phật tử gần xa. Sư thầy và đệ tử bắt đầu vận động giáo hóa, quy hoạch cảnh chùa, từ đó chùa bắt đầu xây dựng các công trình như nhà thờ Tổ, nhà thờ Mẫu, Cổng tam quan.
Đến năm 2017, số lượng phật tử về chùa ngày càng đông, ngôi chùa cũ đã không còn đủ điều kiện đáp ứng được nhu cầu tín ngưỡng và lễ bái của nhân dân, sư thầy Thích Đàm Thanh và đệ tử của sư thầy đã trưng cầu ý kiến của các cấp lãnh đạo, hai giới các cụ và nhân dân hai thôn, sau khi trưng cầu và được sự đồng thuận của các cấp có thẩm quyền, sư thầy và đệ tử của thầy đã cùng với nhân dân tiến hành đại trùng tu ngôi chùa, xây dựng lại mới hoàn toàn các hạng mục của ngôi ngôi chùa, theo đúng quy định thiết kế đã được nhà nước phê duyệt. Công trình chính thức được khởi công vào ngày 02/11/2017 và đã hoàn thành vào trung tuần tháng 1 năm 2019. Sau khi được xây dựng lại mới, chùa có các hạng mục gồm : mặt nền là 202m vuông, diện tích mái là 333m vuông, diện tích sân là 650m vuông. ngôi tam bảo được phục dựng với hình dáng kiến trúc hình chữ Đinh gồm tiền đường và thượng điện. tiền đường gồm 5 gian với tổng diện tích là 138m vuông, chùa được xây theo kiểu cổ diêm 2 tầng mái, được làm bằng gỗ tứ thiết, 5 gian chùa được gắn cửa bức bàn kiểu ván bưng cổ. Hệ thống thờ tự bên trong chùa, tượng Pháp được tạc mới ba pho Tam Thế, 3 pho Di Đà Quan Âm Thế Chí, ba pho Thích Ca a nan ca diếp, 1 Tòa Cửu Long, 7 pho tượng Dược Sư, 2 pho Hộ Pháp, 3 pho Quan Âm Chuẩn Đề thiện tài long nữ, 3 pho Địa Tạng Mục Liên thổ thần, hệ thống câu đối cửa võng hoành phi đại tự cũng được làm mới đẹp đẽ trang nghiêm nguy nga tráng lệ. Ngoài ra chùa còn có hệ thống cây xanh, vườn hoa cây cảnh được trồng tỉa chăm sóc công phu, tạo nên phong cảnh hài hòa thanh tịnh chốn thiền môn, là nơi tu tập của tăng ni phật tử, là nơi chiêm bái của nhân dân phật tử thập phương. Sau khi đươc hoàn thành, Chùa Khâu Lăng là nơi tu tập của nhân dân phật tử 2 thôn cũng như phật tử gần xa. Ngoài ra Chùa còn là nơi tổ chức thường xuyên các hoạt động phật sự, các hoạt động thiện nguyện trên địa bàn xã và các xã lân cận trong vùng. Nam Mô Thập phương Thường Trụ Tam Bảo.
