03/04/2025
✨✨✨HOẠT ĐỘNG THỂ LỰC CHO BỆNH NHÂN UNG THƯ
----
💪Hoạt động thể lực là tất cả cử động của cơ thể gây tiêu hao năng lượng. Hoạt động thể lực bao gồm hoạt động không do tập luyện và hoạt động liên quan đến tập luyện. Hoạt động không do tập luyện bao gồm hoạt động liên quan đến nghề nghiệp (đi bộ, đạp xe, leo cầu thang,...), các công việc nhà (phơi quần áo, rửa bát, thay quần áo, đứng nấu ăn, ...). Hoạt động do tập luyện bao gồm các hoạt động như đi bộ nhanh, chơi thể thao: tennis, bóng chuyền, cầu lông,...
☑️Nhiều nghiên cứu gần đây đã chứng minh Hoạt động thể lực đóng vai trò điều trị và phục hồi chức năng trong bệnh lý ung thư. Cụ thể, nghiên cứu tổng quan cho thấy một số hoạt động aerobic như đi bộ, chạy, đạp xe, bơi có hiệu quả đối với giảm mệt mỏi do ung thư hoặc do quá trình điều trị ung thư. Hoạt động thể lực đều đặn giúp cải thiện giấc ngủ, trầm cảm, lo âu và chức năng tim phổi của bệnh nhân ung thư. Ngoài ra, Hoạt động thể lực còn giúp người bệnh giữ cân bằng tốt, giảm nguy cơ ngã và gãy xương, giảm nguy cơ bệnh tim mạch, phòng ngừa loãng xương, cải thiện lưu lượng máu và dự phòng huyết khối, giảm buồn nôn, giúp duy trì cân nặng lý tưởng do gây tiêu hao năng lượng, giúp cân bằng năng lượng nạp vào và năng lượng tiêu hao. Hoạt động thể lực còn giúp cải thiện chất lượng cuộc sống, tăng thời gian sống thêm. Hoạt động thể lực tác động lên chuyển hóa của một số hormone sinh dục như estrogen, testosterone như giảm tổng lượng hormone, ảnh hưởng tới sự phát triển của tất cả các loại tế bào. Hoặc gây giảm nồng độ insulin, cải thiện tính nhạy cảm với insulin, được chứng minh có tác động đối với một số loại ung thư như ung thư tuyến tiền liệt, đại tràng, ung thư vú, ung thư cổ tử cung, ung thư tuyến giáp. Hoạt động thể lực còn có thể ảnh hưởng tới ung thư phổi thông qua cơ chế cải thiện dung tích phổi và cải thiện tổng lưu lượng máu phổi.
☑️Bệnh nhân ung thư thường hạn chế Hoạt động thể lực do tác động của khối u gây đau, mệt mỏi, buồn nôn, nôn. Tuy nhiên Hoạt động thể lực ngày càng được khuyến cáo với nhiều bệnh nhân ung thư trong quá trình điều trị. Khuyến cáo đối với Hoạt động thể lực dành cho bệnh nhân ung thư bao gồm hoạt động của các nhóm cơ lớn như đi bộ, đạp xe, tránh các hoạt động chịu tải lớn (cử tạ, tập với dụng cụ có sức nặng lớn) với cường độ vừa tới cao tùy thuộc từng cá nhân và tính chất bệnh lý. Hoạt động này nên được duy trì với tần suất hàng ngày, trong khoảng thời gian tối thiểu từ 15-20 phút.
‼️Tuy nhiên, bệnh nhân ung thư có bệnh lý về tim phổi hoặc bệnh nhân có nồng độ hemoglobin thấp dưới 8.0 g/dl nên tránh các Hoạt động thể lực yêu cầu cường độ cao. Hạn chế Hoạt động thể lực ở những bệnh nhân có số lượng bạch cầu thấp dưới 0.5 ˣ10 9 /lít do có thể gây tăng nguy cơ nhiễm khuẩn. Hoặc trong trường hợp số lượng tiểu cầu thấp dưới 50 ˣ10 9 không nên chơi các môn thể thao đối kháng. Một số lưu ý khác như đối với trường hợp đau chân, đau xương bệnh nhân mệt mỏi rõ rệt, tránh hoạt động làm tăng nguy cơ gãy xương như thể thao đối kháng (môn võ thuật, đấu vật,..) và nên lập kế hoạch các hoạt động thường ngày ở mức độ thấp và trung bình.
☑️Ngoài ra, liệu pháp điều trị và các thông số máu ví dụ nồng độ hemoglobin thấp có thể ảnh hưởng tới Hoạt động thể lực. Bệnh nhân nên trao đổi với bác sỹ điều trị hay chuyên gia vật lí trị liệu (nếu có) khi áp dụng Hoạt động thể lực nếu bệnh nhân đang sử dụng những thuốc đặc biệt hoặc có bệnh tim hoặc phổi.
⚜️Tóm lại, trừ những trường hợp nặng hoặc chống chỉ định của bác sỹ, bệnh nhân ung thư nên tăng cường Hoạt động thể lực không do tập luyện hoặc do tập luyện ở mức vừa đặc biệt ở các nhóm cơ lớn như: cơ đùi, cơ cẳng chân, hông, lưng, bụng, ngực, vai, cánh tay với thời gian trung bình 30 phút/ngày trong và sau thời gian điều trị ung thư.
Thông tin từ Trung tâm dinh dưỡng lâm sàng, Bệnh viện K