22/08/2026
Khi con không còn thích ra ngoài chơi - Có thể là một vấn đề lớn mà bố mẹ KO nhận ra.
Có một điều ngày càng nhiều bố mẹ ở thành phố bắt đầu nhận ra nhưng đôi khi vẫn ngại nói thẳng: chúng ta đang nuôi một thế hệ trẻ em có quá nhiều màn hình nhưng lại quá ít đời sống thật. Một đứa trẻ có thể ngồi hàng giờ trước YouTube, TikTok, iPad hay game mà không thấy mệt. Nhưng bảo xuống sân chơi với các bạn 30 phút thì nó kêu chán. Bảo đi cầu lông, đá bóng, chạy bộ thì nó tìm đủ lý do. Bảo sang nhà ông bà, gặp họ hàng, tham gia một hoạt động cộng đồng thì nó ngại. Có những đứa trẻ bước ra khỏi màn hình là gần như không biết phải làm gì với chính mình. Đáng buồn hơn, có những em ở trường nói chuyện với nhau chủ yếu về game, nhân vật, cấp độ, vật phẩm… còn thế giới thật xung quanh thì ngày càng trở nên nhạt nhẽo. Đây mới là điều bố mẹ cần sợ: không phải con chơi một vài giờ game, mà là một ngày nào đó con thấy thế giới ảo hấp dẫn hơn thế giới thật.
Tôi không nghĩ nên đổ hết lỗi cho trẻ. Một đứa trẻ sinh ra trong thời đại này giống như đứng trước một cửa hàng kẹo mở cửa 24 giờ. Game được thiết kế để giữ người chơi ở lại. YouTube biết chính xác thứ gì khiến con xem tiếp video sau. Mỗi lần thắng, mỗi phần thưởng, mỗi âm thanh, mỗi hình ảnh đều khiến não muốn quay lại thêm một lần nữa. Trong khi đó, thể thao cần phải chạy mới vui, học một kỹ năng mới phải tập nhiều lần mới giỏi, kết bạn phải mất thời gian, đọc một cuốn sách phải ngồi yên hàng chục phút, còn chơi với một nhóm bạn ngoài sân đôi khi phải chịu cả chuyện cãi nhau rồi tự làm hòa. Thế giới thật không được thiết kế để chiều chuộng chúng ta như thế giới ảo. Vì vậy, nếu bố mẹ cứ để con tự lựa chọn, đừng ngạc nhiên khi chiếc iPad luôn thắng đôi giày thể thao.
Nhìn ra thế giới để chúng ta cảnh giác với cái não chúng ta giỏi "ru ngủ", sẽ thấy một điểm rất đáng suy nghĩ: giáo dục trẻ em không chỉ nằm trong sách vở. Trẻ cần được vận động, tự lập, giao tiếp, làm việc cùng người khác và có thời gian sống ngoài màn hình. Ở nhiều nền giáo dục phát triển, thể thao, hoạt động ngoài trời, kỹ năng xã hội và đời sống cộng đồng không được coi là “chơi cho vui” sau khi học xong. NÓ LÀ MỘT PHẦN TRONG QUÁ TRÌNH TRƯỞNG THÀNH. Bởi một đứa trẻ học giỏi nhưng không biết hợp tác, không biết giao tiếp, không kiểm soát được cảm xúc, cơ thể yếu và chỉ tìm thấy niềm vui trong màn hình thì chưa chắc đã có một nền tảng tốt để bước vào đời.
Và tôi rất hiểu bố mẹ Việt Nam. Bố mẹ đi cày cả ngày, sáng đưa con đến trường, tối về còn cơm nước, công việc, hóa đơn, đủ thứ phải lo. Đến lúc con ngồi yên trước màn hình, nhiều khi bố mẹ cũng thấy… nhẹ nhàng. Con không chạy nhảy, không làm phiền, không đòi hỏi. Một tiếng thành hai tiếng. Hai tiếng thành cả buổi tối. Rồi một ngày bố mẹ giật mình nhận ra: “Hình như con mình không còn thích gì ngoài điện thoại nữa.” Đến lúc ấy mới bắt đầu cấm, giật máy, mắng mỏ, thậm chí đánh con. Nhưng một thói quen đã hình thành trong vài năm thì không thể sửa bằng vài ngày. Muốn kéo một đứa trẻ ra khỏi thế giới ảo, đôi khi bố mẹ phải kiên trì hàng tháng, thậm chí hàng năm => Có thể sinh bệnh cho bố mẹ NHƯNG nếu KO thể giúp con thì Chúng ta phải làm sao?
Vậy nên đừng đợi đến khi con nghiện game mới bắt đầu sửa. Hãy nhìn rất đơn giản: mỗi ngày con dành bao nhiêu thời gian cho màn hình và bao nhiêu thời gian cho cơ thể? Nếu điện thoại, YouTube, TV, iPad và game chiếm 3–4 tiếng nhưng vận động chỉ có 15 phút thì cán cân ấy đang có vấn đề. Không nhất thiết phải bắt con lập tức tập thể thao mỗi ngày hai tiếng. Chưa từng tập thì tuần một buổi đã là tốt. Hai buổi là rất tốt. Quan trọng nhất là bố mẹ cùng bắt đầu. Bố chơi cầu lông với con. Mẹ đi bộ cùng con. Cả nhà xuống sân. Không cần thành tích. Không cần huy chương. Trước hết chỉ cần giúp con hiểu rằng ngoài màn hình còn có một thế giới rất rộng, rất thật và rất đáng sống. Và bố mẹ chân tay mỏi KO đủ sức để tập cùng con thì phải thế nào, sau này chúng lớn lên, với chân tay khung xương yếu, đi bộ thôi cũng mỏi thì tập luyện thế nào, chẳng lẽ cứ lờ đờ cả đời như việc chỉ đi bộ mỗi ngày. Bố mẹ ơi nếu được tuổi nhỏ/ trẻ phải rèn luyện để dành sức cho những tháng ngày sau này.
Bởi cuối cùng, điều chúng ta cần nuôi dưỡng không phải một đứa trẻ “không chơi game”, mà là một đứa trẻ có đủ niềm vui trong đời sống thật để không cần trốn mãi vào thế giới ảo. Con cần trí tuệ nhưng cũng cần một cơ thể khỏe. Cần công nghệ nhưng cũng phải biết sử dụng công nghệ thay vì bị công nghệ sử dụng. Cần học lập trình nhưng cũng cần chạy trên sân cầu lông. Cần tư duy logic nhưng cũng cần biết nhìn vào mắt một người bạn khi nói chuyện. Và cần có thành tích, nhưng trước hết phải có một tuổi thơ khỏe mạnh.
Đó cũng là lý do tại EMGO-COMMUNITY, chúng tôi thử xây dựng một cách tiếp cận khác: học lập trình, toán, vẽ hình học nhưng đồng thời tích hợp thể thao và cầu lông. Chúng tôi không muốn biến trẻ thành những “cỗ máy học tập” mới, càng không muốn lấy một chiếc màn hình thay thế chiếc màn hình khác. Điều chúng tôi mong muốn là tạo ra một môi trường để trẻ vừa suy nghĩ, vừa vận động, vừa giao tiếp, vừa có những người bạn thật.
Nếu bố mẹ muốn tìm một môi trường để con vừa học, vừa vận động, vừa có thêm bạn bè và những trải nghiệm thật, có thể tìm hiểu các chương trình của EMGO-COMMUNITY tại trang thông tin của chương trình: EMGO-COMMUNITY – Học lập trình tích hợp thể thao
Đừng đợi đến khi con lớn mới hỏi: “Tại sao ngày ấy mình không kéo con ra khỏi màn hình sớm hơn?” Hãy bắt đầu bằng một buổi chiều rất bình thường. Xuống sân. Chơi với con. Cho con được chạy. Cho con được mồ hôi. Và quan trọng nhất, cho con thấy rằng thế giới thật này vẫn còn rất nhiều điều thú vị hơn một màn hình.
Bố mẹ xem thêm lớp học lập trình cho con tại địa chỉ: https://sites.google.com/view/donghanhcungcon
EMGO-COMMUNITY, 0916109106.
