03/07/2022
/ PHƯƠNG PHÁP CHỮA BỆNH TỰ KỶ /
Khi một trẻ em được chẩn đoán “Tự Kỷ” thì chứng này sẽ theo trẻ đó suốt cả cuộc đời. Khi mà các bác sỹ tâm thần vẫn chưa tìm ra phương thuốc trị liệu hữu hiệu thì các nhà tâm lý, nhà giáo dục học, vật lý trị liệu, chỉnh âm, tâm vận động… tham gia trị liệu đã đem lại nhiều kết quả đáng khích lệ. Theo quan niệm trước đây, trẻ tự kỷ chỉ được can thiệp một phương pháp hay một số phương pháp theo quan điểm của những người trị liệu trực tiếp trên trẻ (người theo một phương pháp nào đó) hay cha mẹ chúng. Ngày nay, do có nhiều chuyên gia trong nhiều lĩnh vực khác nhau cùng quan tâm đến chứng tự kỷ nên đã xuất hiện nhiều phương pháp trong việc điều trị. Với quan điểm hiện tại, trị liệu trẻ tự kỷ nên kết hợp nhiều phương pháp khác nhau tuỳ theo khả năng, mức độ và giai đoạn tiến triển của hội chứng trên từng trẻ. Mục đích bài tổng hợ này cung cấp một cách toàn diện hệ thống các phương pháp trị liệu trẻ tự kỷ hiện hành, giúp mọi người có cách nhìn khái quát phương pháp cũng như cách thức tiến hành.
I. Các phương pháp y – sinh học
1. Sử dụng hóa dược
-> Điều đầu tiên muốn nói là thuốc không nhằm chữa hết chứng tự kỷ vì chưa có thuốc đặc trị, thuốc chỉ dùng để chữa triệu chứng. Hội chứng tự kỷ gồm nhiều triệu chứng khác nhau và các triệu chứng này thay đổi ở mỗi trẻ. Khi trẻ được cho uống thuốc thì mục đích là chữa một hay nhiều triệu chứng có liên quan. Trong khi sử dụng thuốc các bác sĩ nhắm tới trị liệu làm giảm các triệu chứng: tính hiếu động, kém chú ý, hành vi rập khuôn, hành vi tự hủy hoại, hung hăng, lo lắng quá độ, lầm lì, khó ngủ. Tuy nhiên hiện nay chưa có loại thuốc nào đặc trị cho trẻ tự kỷ. Các thuốc trên chỉ để hỗ trợ trị liệu những triệu chứng đơn lẻ, riêng biệt trong hội chứng tự kỷ.
2. Giải độc hệ thống
Xuất phát từ quan điểm cho rằng, trẻ bị tự kỷ là do nhiễm đọc thủy ngân và bằng phương pháp loại trừ hệ thống để thải chất thủy ngân ra ngoài. Phương pháp này được coi là có hiệu quả trên cơ sở thực nghiệm chữa trị của một số nhóm bác sĩ tại Mỹ. Tuy nhiên, đến nay phương pháp này vẫn chưa được coi là phương pháp chính thống, do chưa chứng minh được cơ chế gây bệnh cũng như cơ chế khỏi bệnh bằng phương pháp giải đọc thủy ngân.
3. Ăn kiêng
-> Có giả thuyết cho rằng trẻ bị tự kỷ là do trẻ bị rối loạn một số tuyến nội tiết trong cơ thể, thiếu sinh tố, và bị dị ứng với một số chất từ bên ngoài đưa vào cơ thể. Theo một số tác giả của giả thuyết này trẻ tự kỷ cần được kiểm soát chặt chẽ những thành phần hóa học của những chất cung cấp cho cơ thể. Do đó, ăn kiêng là biện pháp đưa lên hàng đầu của phương pháp này. Các chất mà các tác giả đưa ra là: sữa và các sản phẩm làm từ sữa, đường, bột mì…
Đây vẫn được coi là giả thuyết vì chưa có một công trình khoa học nào được khẳng định chắc chắn về vấn đề này.
4. Vật lý trị liệu
-> Phương pháp này nhằm giúp trẻ hoạt hóa một số cơ quan vận động không được hoạt động hoặc hoạt động kém ở trẻ tự kỷ. Trong sinh hoặt hằng ngày, có nhiều cơ quan vận động của trẻ hoạt động bình thường, nhưng trẻ tự kỷ không muốn vận động cơ quan đó do tính tự kỷ quy định; vật lý trị liệu là cách tốt nhất giúp trẻ hoạt hóa các cơ quan này. Các hoạt động vận động của trẻ thường gặp khó khăn là: vận động chéo của chân và tay, vận động của cơ quan phát âm, các vận động tinh của đôi bàn tay và có những trẻ gặp khó khăn cả trong vận động thị giác khi tri giác các sự vật và hiện tượng trong thế giới.
5) Bấm huyệt
-> Theo định nghĩa của Bộ Y tế Nhật Bản, bấm huyệt là thủ thuật dùng ngón tay cái, các ngón khác và lòng bàn tay, với sự trợ giúp của dụng cụ bất kỳ (cơ học hay loại khác) để tạo áp lực trên da bệnh nhân. Mục đích là điều chỉnh các rối loạn chức năng, tạo hưng phấn, duy trì sức khỏe và điều trị một số bệnh đặc thù.
-> Phương pháp được áp dụng nhiều cho những trẻ tự kỷ tại Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, Đài Loan, Hồng Kông và Việt Nam. Có phụ huynh cho rằng khi trẻ tự kỷ được kết hợp nhiều phương pháp, trong đó có phương pháp châm cứu, bấm huyệt thì trẻ có tiến bộ rõ ràng, trẻ có thể nói được một số từ và hợp tác hơn với người lớn, chịu chơi với trẻ em khác hơn. Đây là phương pháp khó chứng minh về mặt khoa học nhất trong nhóm các phương pháp y – sinh học. Do vậy mà phương pháp này cũng chưa được kiểm chứng thuyết phục về mặt khoa học.
6) Hoạt động trị liệu
-> Là hình thức trị liệu dễ làm và đơn giản, với mục đích tăng cường khả năng hoạt hoá các hành vi, nâng cao thể lực, củng cố các hành vi tích cực, giảm thiểu các hành vi tiêu cực, nâng cao khả năng tập trung chú ý, là giai đoạn cần thiết để trước khi thực hiện chương trình giáo dục đặc biệt.
-> Ngoài ra còn các phương pháp khác như: Massage, châm cứu…cũng được sử dụng trong trị liệu trẻ tự kỷ.
II. Các phương pháp tâm lý – giáo dục
1) Kích thích sự vận động của trẻ
-> Trẻ em tự kỷ thường có triệu chứng lười vận động và ngồi một mình. Kích thích sự vận động của trẻ sẽ giúp cơ thể trẻ có được sự nhanh nhạy của hệ thần kinh. Từ đó sẽ phát triển về tâm lý, và tâm lý sẽ kéo theo những hoạt động năng nổ của trẻ em.
-> Chơi với trẻ thôi vẫn chưa đủ. Hãy giúp trẻ vận động thêm ở những hoạt động khác. Không chỉ là sự vận động về tay, chân, cơ thể. Mà ở đây còn là sự vận động về tâm lý, hệ thần kinh. Những vận động này sẽ giúp cho trẻ linh hoạt và kiểm soát được hành vi của mình hơn. Tập dần cho trẻ mắc bệnh tự kỷ thói quen hợp tác vận động trong mọi hoạt động của gia đình.
2) Giúp trẻ hòa nhập với cộng đồng, xã hội
-> Trẻ mắc chứng tự kỷ thường chỉ muốn một mình và không muốn đi ra ngoài nhiều. Có nhiều đứa trẻ sẽ mắc chứng sợ ánh sáng và những hoạt động bên ngoài xã hội. Ở những trường hợp này, các bậc phụ huynh nên tập dần cho trẻ quen với cuộc sống và những hoạt động thường ngày.
3) Trị liệu thông qua các môn nghệ thuật
-> Hãy phát triển cho trẻ một môn nghệ thuật nào đó. Có thể là vẽ, hát hay đàn chẳng hạn. Phương pháp này sẽ giúp trẻ có thích thú với điều đó. Những cái mới lạ và hấp dẫn sẽ thu hút được trẻ hơn. Trong suốt thời gian trẻ làm quen với điều mới và phụ huynh nên là người bạn đồng hành cùng trẻ. Hãy dành cho trẻ những lời động việc nhiệt tình và tích cực để trẻ có thể phát triển hơn nữa khả năng của chính mình.
4) Hạn chế tình trạng tức giận
-> Trẻ mắc chứng tự kỷ hay có tình trạng nổi giận. Để trẻ có thể hòa nhập lại với cuộc sống và giảm đi chứng tự kỷ thì phụ huynh nên tránh những điều làm cho trẻ nổi giận. Hãy nói chuyện nhỏ nhẹ với trẻ. Nếu như trẻ có làm những điều gì không phải thì cũng không nên lớn tiếng với trẻ, mà hãy nhẹ nhàng giải thích cho trẻ điều đó là sai. Nếu như có tiếp tục gây cho trẻ những tình huống nổi giận thì việc điều trị bệnh tự kỷ ở trẻ sẽ càng trở nên khó khăn hơn. Đây cũng là phương pháp giúp trẻ tự kỷ tự kiểm soát được cảm xúc của mình.