Nghĩa Hưng vốn là tên phủ thời Lê Thánh Tông, ở phía Đông Nam trấn Sơn Nam, có 4 huyện: Đại Án, Vọng Doanh (sau đổi là Phong Doanh), Thiên Bản (nay là huyện Vụ Bản), Ý Yên. Thời Nguyễn, lãnh hai huyện là Thiên Bản và Đại An. Vùng đất huyện Nghĩa Hưng ngày nay tương đương với huyện Đại An ngày ấy. Huyện này xưa có tên là Đại Ác. Đến năm Minh Đạo thứ 3 triều Lý Thái Tông (1044) đổi thành Đại An. Thời thuộc Minh đổi thành Đại Loan, thuộc phủ Kiến Bình. Thời Lê lấy lại tên Đại An thuộc phủ Nghĩa Hưng. Từ năm Gia Long thứ 2 đến năm Gia Long thứ 5 (1803-1806) cho lệ vào trấn Thanh Hoa Ngoại (Ninh Bình). Sau Cách mạng tháng Tám, phủ Nghĩa Hưng đổi thành huyện Nghĩa Hưng thuộc tỉnh Nam Định. Năm 1953, sáp nhận các xã ở phía Bắc sông Đào vào huyện Ý Yên. Địa giới hành chính của huyện Nghĩa Hưng được giữ ổn định cho đến nay. Từ năm 1965, sau khi sáp nhập tỉnh, Nghĩa Hưng thuộc tỉnh Nam Hà; từ 1975, thuộc tỉnh Hà Nam Ninh (do sáp nhập thêm với Ninh Bình); từ 1991, thuộc tỉnh Nam Hà (do tách tỉnh Ninh Bình); từ 6.11.1996, trở lại tỉnh Nam Định (do tách tỉnh Hà Nam với Nam Định).
