24/11/2025
[7 NGUYÊN TẮC GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT VỚI CON CÁI]
Xung đột là tất yếu trong tất cả các mối quan hệ. Từ xung đột đầu tiên Kinh Thánh đề cập việc đổ lỗi sau khi phạm tội của A-đam và Ê-va (Sáng Thế Ký 3:12), tiếp theo là hậu quả nghiêm trọng trong xung đột của Ca-in và A-bên (Sáng Thế Ký 4:3-16) cho đến Chúa Giê-xu - hình mẫu giải quyết xung đột hiệu quả (Các sách Phúc Âm). Kinh Thánh không né tránh về vấn đề xung đột và Kinh Thánh đưa ra những phương cách xây dựng mối quan hệ và giải quyết xung đột.
[7 NGUYÊN TẮC GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT VỚI CON CÁI]
Xung đột là tất yếu trong tất cả các mối quan hệ. Từ xung đột đầu tiên Kinh Thánh đề cập việc đổ lỗi sau khi phạm tội của A-đam và Ê-va (Sáng Thế Ký 3:12), tiếp theo là hậu quả nghiêm trọng trong xung đột của Ca-in và A-bên (Sáng Thế Ký 4:3-16) cho đến Chúa Giê-xu - hình mẫu giải quyết xung đột hiệu quả (Các sách Phúc Âm). Kinh Thánh không né tránh về vấn đề xung đột và Kinh Thánh đưa ra những phương cách xây dựng mối quan hệ và giải quyết xung đột.
Trong mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái, Kinh Thánh nói rất cụ thể về việc con cái cần phải vâng phục cha mẹ như “giữ lời răn bảo của cha”, “chớ lìa bỏ các phép tắc của mẹ” (Châm Ngôn 6:20) và “vâng phục cha mẹ mình” (Cô-lô-se 3:20). Con cái cần vâng phục cha mẹ - Đây là điều Chúa đẹp lòng. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra một chiều nghĩ ngược lại về thẩm quyền của cha mẹ đối với con cái. Cha mẹ có thẩm quyển trên con cái và thẩm quyền này cần được xem xét cẩn thận như Bob Kauflin có viết:
Nhưng thẩm quyền của cha mẹ không bao giờ được nhầm lẫn với việc đòi hỏi, bắt nạt, thao túng, làm nhục, chế giễu, lạm dụng, trút giận, hạ thấp, chèn ép, áp bức, hay xa lánh. Thẩm quyền đó không bao giờ được coi là khắc nghiệt, tàn nhẫn, hay bắt nguồn từ sự ích kỷ hay thù hận. Kiểu thẩm quyền đó sẽ đẩy con cái chúng ta ra xa Chúa, chứ không phải hướng về Ngài. Nhưng thẩm quyền kết hợp với sự quan tâm và tình yêu thương là điều thiết yếu đối với con cái chúng ta, đặc biệt là trong những năm tháng đầu đời.
Chúa ban cho cha mẹ có thẩm quyền trên con cái kèm theo trách nhiệm nuôi dưỡng và dạy dỗ con cái đường lối Chúa. Tuy nhiên, đó không phải là thẩm quyền tuyệt đối và có những giới hạn và trách nhiệm kèm theo. Cha mẹ cần dạy dỗ con cái về Lẽ Thật của Chúa (Phục truyền Luật lệ Ký 6:6-7), sửa phạt và dẫn dắt con vào con đường ngay thẳng (Châm ngôn 22:6, 23:13-14), nhưng cũng cần nuôi dạy con cái bằng tình yêu thương và sự tôn trọng, tránh xa sự khắc nghiệt, chế giễu hoặc đặt ra những tiêu chuẩn bất khả thi có thể làm con cái nản lòng hoặc căm giận. “Hỡi các người làm cha, chớ chọc cho con cái mình giận dữ, hãy dùng sự sửa phạt khuyên bảo của Chúa mà nuôi nấng chúng nó.” (Ê-phê-sô 6:4). Ở đây có hai điều được đề cập: “chớ chọc giận” và “dùng sự sửa phạt khuyên bảo”. Khi cha mẹ liên tục chọc giận con cái, họ phá vỡ mối quan hệ, khiến con cái dễ bị mất tinh thần, dễ bỏ cuộc, hoặc trở nên chống đối, từ đó có những tác dụng xấu ảnh hưởng đến việc giáo dục nuôi dưỡng thuộc linh. “Sửa phạt” (Discipline) có thể hiểu là sự kỷ luật, rèn luyện, hoặc đào tạo còn “khuyên bảo” (Instruction) là lời khuyên, chỉ dạy, hoặc cảnh cáo bằng lời nói. Đây là một quá trình liên tục dạy dỗ con cái nhận biết, yêu mến, và vâng lời Chúa. Cha mẹ được kêu gọi tránh làm cho con cái mình giận dữ và dùng Lời Chúa và cách của Chúa mà nâng đỡ con cái lúc chúng ngã lòng, lúc chúng sai phạm.
Vậy thì, làm cách nào để cha mẹ có thể làm tốt điều này ngay cả khi xảy ra xung đột với con cái?
🎗️Trong mối liên hệ giữa cha mẹ và con cái, Kinh Thánh không đi cụ thể vào xung đột nhưng Kinh Thánh nhấn mạnh giải quyết xung đột dựa trên tinh thần khiêm nhường, yêu thương và tha thứ. Lời Chúa mời gọi chúng ta “hãy có lòng thương xót. Hãy mặc lấy sự nhân từ, khiêm nhượng, mềm mại, nhịn nhục.” (Cô-lô-se 3:12) và “Hãy ở với nhau cách nhân từ, đầy dẫy lòng thương xót, tha thứ nhau như Đức Chúa Trời đã tha thứ anh em trong Đấng Christ vậy” (Ê-phê-sô 4:32). Xung đột là điều không thể tránh khỏi trong mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái. Sau đây là sự đúc kết 7 nguyên tắc giải quyết xung đột với con cái theo nguyên tắc để giúp cha mẹ có thể áp dụng khi đứng trước những xung đột với con cái mình.
🌻Nguyên tắc thứ nhất là, “Hãy dâng trình cho Chúa”. Kinh Thánh khích lệ chúng ta:“Chớ lo phiền chi hết, nhưng trong mọi sự hãy dùng lời cầu nguyện, nài xin, và sự tạ ơn mà trình các sự cầu xin của mình cho Đức Chúa Trời.” (Phi-líp 4:6). Dâng trình vấn đề lên cho Chúa là trao phó xung đột dưới quyền tể trị của Chúa, nhờ sức Chúa, nhờ sự khôn ngoan từ Chúa. Trong quá trình đó, chúng ta nói ra vấn đề của mình, qua từng khía cạnh khi trình bày, Chúa là Đấng hướng dẫn chúng ta hiểu rõ hơn về điều gì đang diễn ra và hướng đến cách giải quyết. Ở một khía cạnh khác, Rick Warren chia sẻ trong Sống theo đúng mục đích với bảy bước phục hồi mối quan hệ gãy đổ, bước đầu tiên là “nói với Chúa trước khi nói với con người”, khi chúng ta cầu nguyện cho sự xung đột thay vì nói với ai đó trước hết thì chúng ta sẽ khám phá rằng Chúa sẽ thay đổi lòng chính mình hoặc người khác mà không cần chúng ta phải làm gì. Mối quan hệ sẽ tốt đẹp hơn khi chúng ta bắt đầu giải quyết xung đột bằng sự cầu nguyện.
🌻Thứ hai là, “Xem xét tính hai chiều của vấn đề”. Lời Chúa trong Lu-ca 6:42 “Sao ngươi nói được với anh em rằng: Anh ơi, để tôi lấy cái rác trong mắt anh ra, còn ngươi, thì không thấy cây đà trong mắt mình? Hỡi kẻ giả hình, hãy lấy cây đà ra khỏi mắt mình trước đã, rồi mới thấy rõ mà lấy cái rác ra khỏi mắt anh em.” Cha mẹ dễ nhìn thấy lỗi nhỏ của con nhưng không nhận ra vấn đề lớn của chính mình. Xung đột xảy ra đều có nguyên nhân đến từ hai phía, cần xem xét tính hai chiều của vấn đề để hiểu con và cũng để hiểu chính mình.
🌻Thứ ba là, “Giải quyết một - một”. “Nếu anh em ngươi phạm tội cùng ngươi, thì hãy trách người khi chỉ có ngươi với một mình người; như người nghe lời, thì ngươi được anh em lại” (Ma-thi-ơ 18:15). Khi con cái phạm lỗi, cha mẹ ngoài việc cần hướng dẫn con nhận ra điều sai và cũng cần bảo vệ sự tự trọng của con. Việc góp ý một - một giúp con tránh bị xấu hổ, bị tổn thương khi bị chê trách, chỉ lỗi, đánh giá trước mặt người khác, giúp gìn giữ sự tự trọng của con. Con cái cũng học được ở cha mẹ cách góp ý với người khác khi họ phạm lỗi.
🌻Thứ tư là, “Kiềm giữ cảm xúc & lắng nghe”. Lời Chúa trong Gia-cơ 1:19: “Hỡi anh em yêu dấu, anh em biết điều đó: người nào cũng phải mau nghe mà chậm nói, chậm giận;”. Kìm giữ cảm xúc là kỹ năng cha mẹ cần có, vì con cái không phải lúc nào cũng làm cha mẹ hài lòng. Cha mẹ cần hiện diện để nhận ra khi nào mình gặp cảm xúc khó, có giải pháp để hỗ trợ chính mình làm chủ cảm xúc. Cha mẹ cần để “bình-an của Đấng Christ cai-trị trong lòng” (Cô-lô-se 3:15). Sự bình an mà Chúa ban giúp chúng ta đối diện với nan đề, với xung đột cách hòa ái & yêu thương. Sự bình an đó giúp cha mẹ bình tĩnh để lắng nghe, để hiểu nguyên nhân của vấn đề, đề cùng con tìm ra giải pháp.
🌻Thứ năm là, “Sửa lỗi với lời yêu thương & tôn trọng”. Cha mẹ cần dùng lời nói yêu thương, tôn trọng để chữa lành, gây dựng và chúc phước cho con. Như Ê-phê-sô 4:29: “Chớ có một lời dữ nào ra từ miệng anh em; nhưng khi đáng nói hãy nói một vài lời lành giúp ơn cho và có ích lợi cho kẻ nghe đến.” Lời nói của cha mẹ có thể là nguồn phước cho con cũng có thể là sự rủa sả, tổn thương hoặc phá đổ. Như Chúa “đến đặng rịt những kẻ vỡ lòng” (Ê-sai 61:1), Ngài cũng muốn chúng ta trở thành nguồn phước cho người khác.
🌻Thứ sáu là, “Dạy con điều đúng thay vì giải quyết điều sai trật”. Châm-ngôn 22:6 Hãy dạy cho trẻ thơ con đường nó phải theo; Dầu khi nó trở về già, cũng không hề lìa khỏi đó.”. Thay vì sửa sai con khi con phạm lỗi hoặc làm điều không đúng. Cha mẹ có thể hướng dẫn con cách giải quyết vấn đề. “Chỉ dẫn cụ thể” là nền tảng để con hành động khi đối diện với hoàn cảnh. Cha mẹ càng cho con đủ sự chỉ dẫn, sự chỉ dẫn đủ cụ thể, con cái sẽ biết cách thực hiện hành vi đúng và như vậy cha mẹ có thể giúp cha mẹ ngăn ngừa được nhiều tình huống không mong muốn xảy đến. Thay vì dành nhiều thời gian để giải quyết hành vi sai của con, cha mẹ cần tập trung củng cố hành vi đúng.
🌻Cuối cùng là “Làm gương tốt về những sự dạy dỗ”. Con cái nhìn thấy và ghi nhớ những gì cha mẹ làm hơn là những sự dạy dỗ bằng lời. Cha mẹ ngoài việc dạy cho con Lẽ Thật, cần sống theo những gì mình khuyên dạy. Scott Lapierr chia sẻ “Châm ngôn 22:6 chép rằng: “Hãy dạy cho trẻ thơ con đường nó phải theo,” nhưng là cha mẹ, chúng ta phải đảm bảo rằng mình cũng sẽ đi theo con đường đó.” Cha mẹ không thể dạy cho con cái điều mà mình không có, không thể hướng dẫn con cái “con đường nó phải theo” khi cha mẹ chưa có sự trải nghiệm về điều này. Cha mẹ “không thể cho điều mình không có”. Cha mẹ cần trở thành tấm gương với ảnh hưởng phước hạnh dành cho con cái. Điều này không chỉ giá trị ở thời điểm hiện tại mà còn đến cõi đời đời như John Bevere có viết:
Trong cõi đời đời, chúng ta sẽ được ban thưởng hay bị mất phần thưởng, tất cả đều liên hệ đến việc chúng ta có ảnh hưởng gì đến đời sống của người khác. Kết quả này không chỉ đến từ chức vụ của chúng ta mà cũng quan trọng không kém đó là từ chính đời sống cá nhân của chúng ta - cách chúng ta sống và đối xử với người khác.
🎗️Tóm lại, mâu thuẫn có thể hủy hoại hoặc phát triển mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái nếu biết cách giải quyết mâu thuẫn phù hợp. Cha mẹ không thể tránh xung đột với con cái, cũng không thể học cách giải quyết xung đột cách nhanh chóng. Nhưng niềm hy vọng là chúng ta có thể thực hành từ những bước nhỏ. “Vì ai là kẻ khinh dể ngày của những điều nhỏ mọn?” (Xa-cha-ri 4:10a). Con cái cần thời gian để lớn lên, cần thời gian để học và thực hành điều đúng và cùng cần thời gian để chỉnh sửa những điều chưa phù hợp. Cha mẹ nuôi dạy con cho Chúa không thể loại bỏ xung đột ra khỏi mối quan hệ. Nhưng bởi sức Chúa và sự khôn ngoan Chúa ban. Cha mẹ Cơ Đốc có những cách thức để giải quyết xung đột trong ý muốn Chúa nhằm xây dựng gia đình hạnh phúc như Chiến dịch Truyền giáo Tin Lành đã viết trong Thông Điệp của Thượng Đế cho mỗi Gia Đình:“Gia đình hạnh phúc là gia đình có Thượng Đế làm chủ, vì Thượng Đế ở đâu thì thiên đàng cũng ở đó.” Sự tin kính Chúa giúp cha mẹ có đủ sự chỉ dẫn để đồng hành cùng con, ngay cả trong xung đột.
*** Bài viết được tổng hợp bởi Người Gieo Giống.
Nguồn Tài Liệu Tham Khảo
- Bob Kauflin. “Sự quan tâm, tình cảm, uy quyền Sách hướng dẫn nuôi dạy con nhỏ”. Desiring God. 16,5,2023.
- Chiến dịch Truyền giáo Tin Lành. Thông Điệp của Thượng Đế cho mỗi Gia Đình. Nhà in Khắc Hạnh. 1971. Tr.8.
- Joyce Meyer. Giúp con yêu thương. NXB Tôn Giáo, 2012. Tr.13.
- Rick Warren. Sống theo đúng mục đích. NXB Tôn giáo, 2008.
- Scott Lapierre. “Hãy dạy con trẻ theo con đường nó phải theo và cũng hãy theo con đường đó (Châm Ngôn 22:6)”. Scott LaPierre Ministries. 27,9,2024. go/.
*** Bạn đọc có thể chia sẻ và dẫn nguồn bài viết được tổng hợp bởi Người Gieo Giống
![[7 Điều Cha Mẹ Cơ Đốc Cần Làm Cho Con Mỗi Ngày]Nuôi dạy con cái cho Chúa là một hành trình bước đi với đặc ân nhưng cũng...](https://img4.ngos1.com/643/323/1191541056433237.jpg)
![[7 NGUYÊN TẮC GIẢI QUYẾT XUNG ĐỘT VỚI CON CÁI]Xung đột là tất yếu trong tất cả các mối quan hệ. Từ xung đột đầu tiên Kin...](https://img4.ngos1.com/653/410/1190532416534101.jpg)
![[Sao chép Thánh Kinh] CHÂM NGÔN 4* Dành cho các bé tiền tiểu học (5-6 tuổi) & các bé đang luyện nét, luyện chữ đẹp.* Trư...](https://img4.ngos1.com/400/843/615789134008435.jpg)
