29/11/2023
𝐍𝐆𝐔𝐘𝐄̂𝐍 𝐓𝐎̂́ 𝐅𝐋𝐎 - 𝐂𝐀̂𝐔 𝐂𝐇𝐔𝐘𝐄̣̂𝐍 𝐕𝐄̂̀ 𝐒𝐔̛̣ "𝐇𝐔̉𝐘 𝐃𝐈𝐄̣̂𝐓"
____________________________
🌏Chắc hẳn hững ai quan tâm tới trái đất và môi trường đều từng được nghe ít nhất một lần về sự suy giảm tầng Ozone (Ozone-depleting substances, ODS), và thủ phạm chính là một nhóm các dẫn xuất halogen có chứa Flo. Vậy đó là chất gì và tại sao lớp bảo vệ trái đất của chúng ta lại bị thủng, chúng có tác động như thế nào đến môi trường và sự nóng lên toàn cầu, cùng tìm hiểu cùng chúng mình nhé.
𝟏. 𝐍𝐠𝐮𝐨̂̀𝐧 𝐠𝐨̂́𝐜:
Nhóm dẫn xuất halogen có chứa Flo được nhắc đến là chlorofluorocarbon (CFCs), Hydrochlorofluorocarbon (HCFCs), HFC (hydrofluorocarbons) gọi chung là Fluorocarbon. Một nguyên tố hóa học luôn có mặt trong chuỗi các phản ứng hóa học tạo nên các ứng dụng của fluorocarbon là Flo. Đây là halogen nhẹ nhất và tồn tại dưới dạng khí màu lục nhạt rất độc. Nguồn khoáng vật Flourite được đề cập lần đầu tiên bởi nhà khoa học Georgius Agricola “cha đẻ của khoáng vật học” vào thế kỷ 16, trong bối cảnh của quá trình luyện kim. Trong tự nhiên, Flo chỉ tồn tại ở dạng hợp chất với các chất khác. Hợp chất Flo có trong men răng của người và động vật, trong lá của một số loài cây được tìm thấy tại Châu Phi và Úc.
𝟐. 𝐅𝐥𝐨𝐮𝐫𝐨𝐜𝐚𝐫𝐛𝐨𝐧 𝐯𝐚̀ 𝐭𝐚̂̀𝐧𝐠 𝐎𝐳𝐨𝐧𝐞 𝐛𝐢̣ 𝐭𝐡𝐮̉𝐧𝐠:
Một ứng dụng của ion hóa Flo được biết đến là kẻ hủy diệt tầng Ozone chính là các Fluorocarbon (trong ngành công nghiệp làm lạnh được gọi là Freon). CFCs được phát triển lần đầu tiên vào những năm 1920 bởi General Motors và DuPont như một chất làm lạnh, được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống làm lạnh như tủ lạnh và điều hòa không khí. Ngoài ra, chúng còn được ứng dụng làm đầy của bình xịt kiến, gián, muỗi, hoặc chất nhờn kim loại hoặc chất đẩy trong bình chữa cháy. Tuy nhiên, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng CFCs có khả năng phá huỷ tầng Ozone trong khí quyển. Khi CFCs giải phóng vào bầu khí quyển, chúng có thể bị bức xạ tia cực tím từ Mặt trời phân hủy thành các nguyên tử Clo và Brom. Các nguyên tử này phá hủy hàng nghìn phân tử Ozone và khiến tầng Ozone bị thủng. HCFCs thậm chí từng được xem là một chất thay thế cho CFCs trong việc giảm thiểu sự suy giảm tầng Ozone do tính độc hại thấp hơn CFCs. HFCs, PFCs hiện đang được sử dụng như một sự thay thế cho CFCs và HCFCs, dù không làm suy giảm tầng Ozone, nhưng lại gây ra sự nóng lên toàn cầu.
Chúng ta đều biết rằng tầng Ozone là một lớp khí trong khí quyển Trái Đất cực kì quan trọng, bảo vệ chúng ta khỏi tia cực tím có hại từ Mặt trời. Sự suy giảm tầng Ozone gây ra mối lo ngại trên toàn thế giới về việc gia tăng nguy cơ ung thư cũng như các tác động tiêu cực khác về sức khỏe con người. Vào năm 1987, các quốc gia trên thế giới đã ký Nghị định thư Montreal về việc cấm sản xuất và sử dụng một số loại Fluorocarbon, bao gồm CFCs và HCFCs. Việt Nam đã tham gia Nghị định thư Montreal từ 1994, đã triển khai loại trừ các chất hydro-chloro-fluoro-carbon theo quy định của nghị định đến năm 2030. Nhờ những nỗ lực của các quốc gia trên thế giới, sự suy giảm tầng Ozone đã có dấu hiệu chậm lại. Tuy nhiên, tầng Ozone vẫn chưa được phục hồi hoàn toàn và chúng ta cần tiếp tục nỗ lực để bảo vệ tầng khí quyển này.
𝟑. 𝐂𝐚́𝐜 𝐤𝐡𝐢́ 𝐅𝐥𝐨 𝐡𝐨́𝐚 𝐯𝐚̀ 𝐬𝐮̛̣ 𝐧𝐨́𝐧𝐠 𝐥𝐞̂𝐧 𝐭𝐨𝐚̀𝐧 𝐜𝐚̂̀𝐮:
Ngày nay, khi nhắc đến khí nhà kính (Greenhouse Gas), chúng ta thường nói nhiều đến khí CO2 vì sự phổ biến của chúng trong bầu khí quyển. Tuy nhiên, các Flourocarbon (HFCs, PFCs) hay các khí flo hóa khác (SF6 và NF3, được ứng dụng trong sản xuất hóa chất và điện tử) cũng là các khí nhà kính nhân tạo bởi chúng có khả năng hấp thụ nhiệt từ Mặt trời và giữ nhiệt trong khí quyển. Chúng là những khí nhà kính bền nhất, mạnh nhất, tồn tại trong bầu khí quyển từ vài chục năm đến hàng trăm năm. Bạn có biết, không giống như nhiều khí nhà kính khác, các khí flo hóa không có nguồn gốc tự nhiên, chúng hầu như được sinh ra từ các hoạt động của con người.
Theo dữ liệu của Carbon Global Project, các Flourocarbon có khả năng giữ nhiệt trong khí quyển mạnh gấp 𝟏𝟏.𝟎𝟎𝟎 lần so với CO2 tính theo trọng lượng. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng HFCs có thể gây ra sự nóng lên toàn cầu lên đến 20%. Theo báo cáo về lượng khí phát thải nhà kính năm 2016 của Viện Tài nguyên Thế giới (WRI) trong World Greenhouse Gas Emissions 2016, nhóm khí flo hóa chỉ chiếm tỷ trọng 2,1%, nhưng lại là loại khí nhà kính tồn tại lâu nhất trong bầu khí quyển và có chỉ số GWP cao. Theo báo cáo của Tổ chức Bảo vệ Môi trường (UNEP), tổng lượng khí thải flo hóa tại khu vực Đông Nam Á đã 𝐭𝐚̆𝐧𝐠 𝐡𝐨̛𝐧 𝟖𝟎% trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2019. Indonesia, Thái Lan và Việt Nam là ba quốc gia có lượng khí thải flo hóa lớn nhất tại Đông Nam Á.
Mối quan tâm ngày càng tăng đối với các nhà khoa học khí hậu vì các khí nhà kính này có GWP cao và có thể gây ra sự nóng lên toàn cầu đáng kể. Chỉ số GWP (Global Warming Potential) có nghĩa là khả năng làm nóng toàn cầu của một khí nhà kính. Nói cách khác, GWP đo lường tác động nóng lên tương đối của một tấn khí nhà kính so với một tấn khí CO₂ trong một khoảng thời gian nhất định. Bảng bên dưới được trích ra từ báo cáo của US Environmental Protection Agency (epa.gov), GWP của khí HFCs là 12.400, nghĩa là trong vòng 100 năm cứ 1 tấn khí HFCs sẽ có tác động nóng lên gấp 𝟏𝟐.𝟒𝟎𝟎 lần so với 1 tấn khí CO₂. Một con số thật đáng kinh ngạc!
🌱Trái đất đang nóng lên, và gây ra các vấn đề môi trường nghiêm trọng như băng tan khiến mực nước biển dâng cao, biến đổi khí hậu khiến thời tiết ngày càng cực đoan và các vấn đề khác về sức khỏe con người. Để giảm thiểu sự nóng lên toàn cầu, tại Libra - trụ sở của WeCyle, chúng mình:
- Đã và đang sử dụng tủ lạnh một cách hiệu quả và sử dụng quạt thay cho các thiết bị sử dụng chất làm lạnh CFCs như điều hòa không khí.
- Hạn chế sử dụng các sản phẩm từ nền công nghiệp hóa chất, bằng cách tạo ra các sản phẩm thay thế như dầu gội đầu, kem đánh răng từ Thảo Mộc có sẵn tại vườn.
- Làm nông nghiệp thuận tự nhiên và không tác động hay sử dụng các sản phẩm thuốc diệt cỏ, phân hóa học hay thuốc kích thích tăng trưởng.
- Thu gom rác hữu cơ và làm Compost, đến thời điểm hiện tại là khoảng 10 tấn rác.
🌱Nếu bạn cũng muốn đóng góp gì đó cho môi trường, cho trái đất thì hãy tham gia dự án cùng chúng mình nhé!
____________________________
𝐂𝐎𝐍𝐓𝐀𝐂𝐓 𝐈𝐍𝐅𝐎𝐑𝐌𝐀𝐓𝐈𝐎𝐍
Email: [email protected]
Phone/Zalo: 0909859235
Address: Libra Valley, F7, Đà Lạt