Cơ sở Hy Vọng

09/04/2025

09/01/2025

Học thuyết Xã hội Công giáo nói gì về lòng yêu nước?

Nannerl

Lòng yêu nước – tức tình yêu và sự gắn bó với quê hương, dân tộc – được nhìn nhận như một giá trị tích cực trong đức tin Kitô giáo. Thật vậy, giáo huấn Công giáo coi lòng yêu nước như một biểu hiện cụ thể của đức ái, liên hệ mật thiết với điều răn Thứ Bốn “thảo kính cha mẹ”.​

Như cha mẹ truyền sự sống tự nhiên, quê hương mang lại cho ta bản sắc văn hoá, ngôn ngữ, truyền thống – những “điều kiện làm cho đời sống con người trở nên đáng sống”. Vì thế, yêu quê hương, phục vụ đất nước được Giáo lý Hội Thánh Công giáo (số 2239) khẳng định là bổn phận xuất phát từ lòng biết ơn và thuộc về trật tự đức ái. Nói cách khác, yêu nước chân chính là một nhân đức: là cách thế người Kitô hữu thực hành giới răn yêu người trong phạm vi cộng đồng dân tộc mình.

Tuy nhiên, cũng cần phải phân biệt rõ lòng yêu nước chân chính và chủ nghĩa dân tộc cực đoan.

Lòng yêu nước chân chính là tình yêu có trật tự, trước hết quan tâm đến công ích của dân tộc mình nhưng không bài xích hay chà đạp quyền lợi chính đáng của dân tộc khác.

Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolo II từng nhấn mạnh: “Chủ nghĩa quốc gia (nationalism) là chỉ nhìn và theo đuổi ích lợi của riêng dân tộc mình mà không đếm xỉa đến quyền lợi của các dân tộc khác; còn lòng yêu nước (patriotism) là tình yêu quê hương đồng thời thừa nhận các dân tộc khác cũng có quyền lợi bình đẳng như dân tộc mình. Nói cách khác, lòng yêu nước hướng tới một tình yêu xã hội có trật tự đúng đắn”.

Như vậy, yêu nước chân chính luôn đi đôi với việc tôn trọng các dân tộc khác và các giá trị phổ quát của nhân loại.

08/30/2025

Nhiều người Việt Nam bị “thuyết nhị nguyên” của Karl Marx dẫn dụ nên hiểu sai về sứ mạng của Giáo hội

Giolanh

Chắc hẳn, nhiều người, Công giáo cũng như không Công giáo, đã từng không ít lần được nghe hoặc chính họ có những suy nghĩ đại loại như: “Chuyện chính trị xã hội không phải chuyện của các linh mục, tu sĩ, hãy lo cầu nguyện đi” hay hỡi các linh mục “hãy ở lại trong phòng thánh của quý vị!”

***Chi tiết mời quý vị xem tại: https://vanhoimoi.org/?p=26174

08/24/2025

Từ “giải cứu nông sản” đến một nền nông nghiệp công bằng hơn

Con Sóng Nhỏ

Giải cứu là điểm khởi đầu từ tình thương, nhưng cần đi xa hơn bằng trí tuệ và trách nhiệm xã hội. Là người tiêu dùng, chúng ta có thể ưu tiên mua nông sản trong nước, ủng hộ các mô hình nông nghiệp công bằng và bền vững. Là người Công giáo, chúng ta có thể kêu gọi chính sách hướng về người yếu thế – những người đang “chịu đựng những bất công cơ cấu”.

08/19/2025

- Putin Đã Đồng Ý Để Mỹ Và Châu Âu Đưa Ra Các Bảo Đảm An Ninh Cho Ukraine
- Lãnh Đạo Châu Âu Sẽ Cùng Zelenskyy Gặp TT Trump Tại Tòa Bạch Ốc

08/01/2025

Những đứa trẻ gánh trên vai ước mơ của cha mẹ

Con Sóng Nhỏ

Trong xã hội ngày nay, không hiếm gặp cảnh các bậc cha mẹ mong muốn con mình đạt được những thành tựu mà bản thân họ không thể thực hiện được, hoặc đơn giản là họ muốn con mình có một cuộc sống “tốt đẹp hơn” theo quan điểm của họ. Tuy nhiên, đôi khi, những kỳ vọng và ước mơ đó không phản ánh đúng sở thích và khả năng thực sự của trẻ, dẫn đến áp lực và stress cho cả trẻ em lẫn phụ huynh.​

Bạn H tâm sự, em đã từng rơi vào trạng thái trầm cảm chỉ vì gia đình tạo ra áp lực muốn con đi tu làm linh mục. Ông nội bạn trước đó đi tu nhưng vì nhiều lý do không thể tiếp tục con đường tu trì. Ông nội luôn muốn họ có một người đi tu, làm rạng danh dòng họ. Mẹ bạn H thì luôn nói từ khi sinh con ra mẹ đã dâng con cho Chúa. Từ nhỏ, ai cũng có định hướng để bạn đi tu, ngăn cấm khi bạn có tình cảm với người khác. Dù trong lòng, không thực sự muốn đi tu nhưng khi bày tỏ ý kiến của mình lại không được mọi người lắng nghe. Ai cũng chỉ muốn bạn đi tu. Và H đã lớn lên trong sự do dự, trầm cảm, không biết phải chọn con đường nào. Nghi ngờ sự yêu thương của gia đình dành cho mình có phải là tình yêu thương vô điều kiện. Hay đó chỉ là vì H có thể thực hiện được giấc mơ của dòng họ.

Là một giáo viên giỏi ở Hà Nội, anh K luôn tự hào vì mình có những phương pháp dạy học hay để đào tạo ra những học sinh xuất sắc. Chính anh cũng đã nghiên cứu ra một phương pháp dạy con trai mình. Con anh từ nhỏ đã học giỏi Tiếng Anh, Toán, đạt nhiều giải thưởng trong các cuộc thi quốc tế. Anh K rất tự hào về điều đó. Anh còn có kế hoạch để đưa con mình trở thành top những người thông minh nhất thế giới. Nhưng đến một ngày anh gần như chết lặng khi phát hiện con mình uống quá nhiều thuốc ngủ để tự tử. Với dòng thư tuyệt mệnh “Con xin lỗi, con không thể tiếp tục giấc mơ của bố”. Rất may, cháu đã được đi cấp cứu kịp thời và không nguy hiểm đến tính mạng. Nhưng tinh thần của cháu không còn ổn định.

Hậu quả khó lường

Trên đây chỉ là hai trong số hàng ngàn trường hợp mà giấc mơ của cha mẹ vẫn đang đè nặng trên đôi vai của các con. Một trong những hậu quả nghiêm trọng nhất của việc này là sự mất mát tự do lựa chọn và khả năng tự quyết định con đường tương lai của mình đối với trẻ. Khi trẻ phải sống để đáp ứng kỳ vọng của bố mẹ, chúng có thể dễ dàng mất đi cơ hội khám phá và phát triển những niềm đam mê và sở thích riêng biệt, điều này là rất quan trọng cho sự phát triển toàn diện và hạnh phúc cá nhân.

Đồng thời, việc gánh vác ước mơ của bố mẹ cũng có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe tinh thần cho trẻ, bao gồm lo âu, trầm cảm và thiếu tự tin. Khi trẻ không đạt được mục tiêu đề ra, chúng có thể cảm thấy thất bại và mất lòng tin vào bản thân, điều này càng làm trầm trọng thêm cảm giác bất lực và áp lực.

Tuy nhiên, không phải tất cả những ảnh hưởng đều tiêu cực. Trong một số trường hợp, kỳ vọng của bố mẹ có thể thúc đẩy trẻ phấn đấu và đạt được những thành tựu đáng kể trong học tập và sự nghiệp. Điều quan trọng là phải có một sự cân bằng, nơi bố mẹ khích lệ và hỗ trợ con cái mình theo đuổi đam mê và mục tiêu của chính mình, thay vì áp đặt những kỳ vọng không tương thích.

Để giảm bớt áp lực và hỗ trợ trẻ phát triển một cách toàn diện, các bậc phụ huynh nên chú trọng đến việc lắng nghe và hiểu biết sâu sắc về nguyện vọng và khả năng của con mình. Cung cấp cho trẻ một môi trường an toàn để thể hiện bản thân và khám phá sở thích cá nhân là bước đầu tiên quan trọng để nuôi dưỡng một tương lai hạnh phúc và thành công cho trẻ, dựa trên chính khả năng và ước mơ của chúng.

07/26/2025

Sự cần thiết của việc xây dựng một hệ thống thống kê kinh tế mới

Diane Coyle

Những tranh chấp và hỗn loạn xảy ra sau khi Mỹ đột ngột áp đặt thuế quan toàn diện vào tháng 4 vừa qua đã đe dọa làm tan vỡ cấu trúc chặt chẽ của sản xuất toàn cầu. Khoảng 300 triệu công ty trên toàn thế giới, kết nối với nhau thông qua khoảng 13 tỷ liên kết cung ứng, hiện đang phải đối mặt với sự bất ổn chưa từng có. Nhưng sự rối ren hiện tại chỉ là ví dụ mới nhất về những gián đoạn kinh tế vốn là đặc trưng trong nửa thập kỷ qua. Kể từ khi đại dịch COVID-19 bắt đầu vào năm 2020, những điểm nghẽn bất ngờ trong chuỗi cung ứng toàn cầu đã khiến các nhà nghiên cứu phải đánh giá lại cách nền kinh tế vận hành. Việc sản xuất chậm lại và tình trạng thiếu hụt hàng hóa từ nước rửa tay (vốn cần các hóa chất đặc biệt nhập khẩu vào Mỹ trong thời kỳ đại dịch) đến máy bay (Airbus phải đối mặt với sự chậm trễ trong việc đáp ứng nhu cầu do thiếu hụt các bộ phận quan trọng vào năm 2024) đã phơi bày những điểm yếu của một hệ thống kinh tế toàn cầu trong đó hàng hóa vượt qua biên giới nhiều lần ở các giai đoạn sản xuất và lắp ráp liên tiếp. Chúng cũng đặt ra thách thức cho những hiểu biết thông thường về cách tốt nhất để đo lường tăng trưởng và năng suất.

Thương mại và công nghệ đã định hình lại sản xuất toàn cầu, nhưng các số liệu thống kê kinh tế đo lường kết quả, chẳng hạn như tăng trưởng GDP và năng suất, vẫn được thu thập trên cơ sở các khuôn khổ được xây dựng từ thập niên 1940, tập trung chủ yếu vào phía cầu của nền kinh tế, cũng như hiệu suất của nền kinh tế trong hiện tại và quá khứ. Chúng nói rất ít về phía cung hoặc khả năng ứng phó với áp lực của nền kinh tế. Kết quả là, khoảng bốn phần năm sản lượng của các nền kinh tế tiên tiến được các nhà kinh tế xếp vào loại “khó đo lường.” Việc tập trung quá mức vào đánh giá hiệu suất của các ngành công nghiệp dễ đo lường hơn như sản xuất/chế tạo đã đánh giá thấp tầm quan trọng của các ngành thực sự thúc đẩy nền kinh tế hiện đại.

Trong một kỷ nguyên kết nối chưa từng có – và đầy biến động – các nhà hoạch định chính sách cần những công cụ mới để theo dõi tình trạng của mạng lưới sản xuất toàn cầu và nắm bắt các hình thức hoạt động không thể tưởng tượng được vào thời điểm thống kê kinh tế hiện đại ra đời. Cuộc đại tu này sẽ đòi hỏi phải thu thập nhiều dữ liệu hơn và tốt hơn để lấp đầy những khoảng trống kiến thức, bao gồm các dấu hiệu về lỗ hổng của chuỗi cung ứng, và các kỹ thuật sáng tạo để đo lường cách các khía cạnh định tính và vô hình của nền kinh tế đóng góp vào tăng trưởng và lạm phát. Một khuôn khổ mới giúp giải quyết những vấn đề mà thống kê tiêu chuẩn không thể không chỉ là một vấn đề học thuật, mà còn là cách duy nhất để các nhà lãnh đạo có thể đưa ra các chính sách kinh tế đúng đắn trong thời kỳ bất ổn.

SỰ CẦN THIẾT TRONG THỜI CHIẾN

Khuôn khổ quốc tế hiện tại để đo lường tăng trưởng kinh tế và năng suất là Hệ thống Tài khoản Quốc gia (SNA), một tập hợp các tiêu chuẩn thống kê được ủy ban các nhà thống kê chính thức do Liên Hiệp Quốc dẫn đầu thống nhất cứ mỗi 10 đến 20 năm. Nó bao gồm GDP, từ lâu được các nhà kinh tế và nhà hoạch định chính sách xem là thước đo tốt nhất duy nhất về tiến bộ kinh tế.

Hệ thống Tài khoản Quốc gia được các nhà kinh tế học người Mỹ và Anh, bao gồm John Maynard Keynes, lập ra trong Thế chiến II. Khi các nước Đồng minh tập trung nguồn lực và năng lực sản xuất cho nỗ lực chiến tranh, họ cần phải cân bằng giữa tiêu dùng và sản xuất phục vụ chiến tranh, và đã xây dựng SNA để đo lường cầu trong nước, cùng nhiều thứ khác. Hệ thống này đã được áp dụng rộng rãi trong những năm sau chiến tranh và đã được sửa đổi sau mỗi thập kỷ để phù hợp với những thay đổi về mặt cấu trúc trong nền kinh tế, chẳng hạn như ảnh hưởng ngày càng tăng của tài chính. Quá trình sửa đổi diễn ra một cách chậm rãi và từng bước, đòi hỏi sự đồng thuận giữa các quốc gia thành viên Liên Hiệp Quốc trước khi bất kỳ thay đổi nào được thông qua.

SNA ngày nay là thước đo tinh vi của nền kinh tế giữa thế kỷ 20, giai đoạn mà ngành chế tạo chiếm ưu thế, sản xuất diễn ra trong phạm vi biên giới của các quốc gia đơn lẻ, trong khi mạng băng thông rộng cùng dữ liệu vẫn chưa thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Các bản cập nhật gần đây cho SNA đã tạo ra những thay đổi khiêm tốn, hiện đại hóa. Nhưng dù có bao nhiêu chỉnh sửa nhỏ nhặt cũng không thể thay đổi sự lỗi thời cơ bản của một hệ thống được xây dựng dựa trên các động lực tăng trưởng và năng suất của một thời đại đã qua. Để dễ hình dung, SNA có thể khám nghiệm tử thi, nhưng không thể đưa ra chẩn đoán hay kê đơn thuốc.

BẮT KỊP THỜI ĐẠI

SNA đã chuẩn hóa việc đo lường tăng trưởng kinh tế và cho phép so sánh quốc tế trong gần một thế kỷ. Tuy nhiên, nó lại không theo kịp những thay đổi trong hoạt động kinh tế nhờ vào toàn cầu hóa và tiến bộ công nghệ. Kể từ thập niên 1980, sản xuất chế tạo và dịch vụ, vốn trước đây chỉ hoạt động trong phạm vi quốc gia, đã dần chuyển sang dựa vào các chuỗi giá trị toàn cầu. Trong khi thương mại toàn cầu trước đây có nghĩa là những chiếc xe hơi hay tủ lạnh hoàn chỉnh được vận chuyển giữa các quốc gia, thì giờ đây, nó liên quan đến việc vận chuyển các linh kiện chuyên biệt cao cấp qua biên giới ở mỗi giai đoạn sản xuất và lắp ráp.

Các mô hình kinh doanh mới đã phát triển mạnh mẽ trong lúc nền kinh tế toàn cầu dần trở nên phức tạp và rối rắm hơn. Các nhà sản xuất tích hợp truyền thống từng kiểm soát toàn bộ quy trình từ thiết kế đến sản xuất và bán buôn đã nhường chỗ cho “các nhà sản xuất hàng hóa không nhà máy” chuyên về thiết kế, bán buôn, và bán lẻ; các công ty hợp đồng đảm nhiệm khâu sản xuất; và các nhà sản xuất “dịch vụ hóa” hạ nguồn tập trung vào việc bán các dịch vụ và bảo trì liên quan. Sản xuất theo hợp đồng chiếm khoảng 15 đến 20% sản lượng trong các lĩnh vực như điện tử và dược phẩm tại Mỹ và Anh, và việc kết hợp dịch vụ với sản phẩm (ví dụ, Rolls-Royce bán dịch vụ giám sát thời gian thực cho động cơ máy bay của họ) đã trở thành một thực tiễn phổ biến giữa các công ty lớn.

***Chi tiết mời quý vị xem tại: https://vanhoimoi.org/?p=25175

07/24/2025

CẦU NGUYỆN CHO HÒA BÌNH

Thái Lan - Campuchia đấu súng ở biên giới, Thái Lan điều động tiêm kích F-16

Quân đội Thái Lan và Campuchia đã đụng độ trên vùng biên giới, ít nhất hai binh sĩ Thái Lan bị thương.

Trong diễn biến mới nhất, Lục quân Vùng 2 Thái Lan thông báo đã điều động tiêm kích F-16 đến vùng tranh chấp biên giới.

Trước đó, sáng sớm 24/7, một cuộc đụng độ vũ trang giữa Thái Lan và Campuchia đã nổ ra tại khu vực tranh chấp dọc biên giới.

Trong một thông cáo phát đi ngay sau đó, Quân đội Thái Lan cho biết phía Campuchia đã nổ súng trước tại một khu vực gần đền Ta Muen Thom đang tranh chấp.

Bộ Quốc phòng Thái Lan nói Campuchia đã điều động một máy bay không người lái giám sát trước khi điều quân đến khu vực này cùng với vũ khí hạng nặng, theo Reuters.

Một phát ngôn viên của Quân đội Thái Lan cho biết có hai binh sĩ nước này bị thương và Campuchia đã sử dụng nhiều loại vũ khí, bao gồm cả súng phóng rocket.

Trong khi đó, người phát ngôn Bộ Quốc phòng Campuchia cho biết đã có một cuộc xâm nhập vô cớ của quân đội Thái Lan và do đó, lực lượng Campuchia phải đáp trả để tự vệ.

Cuộc đụng độ bằng súng vào sáng 24/7 ở vùng biên giới đã nổ ra sau gần hai tháng căng thẳng kể từ vụ đọ súng khiến một lính Campuchia thiệt mạng vào ngày 28/5.

Từ đụng độ ở biên giới, hai nước đã dần sa vào một cuộc đối đầu toàn diện, từ việc đóng cửa khẩu, ngừng giao thương, tới việc Campuchia đưa vấn đề ra Tòa án Công lý Quốc tế, Thái Lan triệu hồi đại sứ, trục xuất ngoại giao đoàn.

Chiều 23/7, Thủ tướng tạm quyền Phumtham Wechayachai công bố Thái Lan đã triệu hồi đại sứ từ Campuchia về nước.

Cùng lúc, họ cũng tuyên bố trục xuất ngoại giao đoàn của Campuchia.

Diễn biến này xảy ra sau khi có thêm một lính Thái Lan bị thương nặng, mất chân phải, do vấp mìn tại khu vực tranh chấp Huai Bon nằm giữa tỉnh Ubon Ratchathani của Thái Lan và Preah Vihear của Campuchia.

Về phía quân đội, Thái Lan đã tái kích hoạt kế hoạch khẩn cấp Chakrapong Phuwanart, vốn đã được triển khai trong cuộc xung đột biên giới với Campuchia tại khu vực đền Preah Vihear hồi năm 2011.

Từ tổng hành dinh Bộ Tư lệnh Lục quân Hoàng gia Thái Lan, Đại tá Ritcha Suksuwanon, phó phát ngôn Quân đội Thái Lan, cho biết rằng vào lúc 7 giờ 35 sáng 24/7, đơn vị đặc nhiệm Thái Lan đóng quân tại khu vực đã báo cáo rằng đã nghe thấy tiếng thiết bị bay không người lái (UAV), được cho là từ phía Campuchia, bay lượn gần khu vực phía trước đền Ta Muen Thom.

Mặc dù UAV không thể nhìn thấy bằng mắt thường, nhưng tiếng động phát ra giúp xác nhận sự hiện diện của thiết bị này.

Ngay sau đó, binh sĩ Campuchia đã tiến sát hàng rào kẽm g*i gần căn cứ tiền tiêu của Thái Lan, đồng thời đưa vũ khí vào vị trí sẵn sàng chiến đấu.

Sáu binh sĩ Campuchia được trang bị đầy đủ, trong đó có một người mang theo súng phóng rocket (RPG), đã tiến gần khu vực ranh giới. Đáp lại, lực lượng Thái Lan đã cố gắng giảm căng thẳng bằng cách lên tiếng cảnh báo, đồng thời duy trì tình trạng giám sát biên giới ở mức cao nhất.

Bất chấp nỗ lực tránh xung đột, vào khoảng 8 giờ 20 sáng, binh sĩ Campuchia đã nổ súng từ vị trí cách căn cứ Thái Lan khoảng 200 mét về phía đông, đối diện trực tiếp với ngôi đền. Binh sĩ Thái Lan đã đáp trả lại cuộc tấn công, vẫn theo thông tin từ Đại tá Ritcha Suksuwanon.

Quân đội Hoàng gia Thái Lan hiện đang theo dõi sát diễn biến tình hình và sẽ cung cấp thông tin cập nhật khi có thêm chi tiết mới.

Theo báo The Nation của Thái Lan, vào ngày 23/7, Trung tướng Boonsin Padklang, Tư lệnh Lục quân Vùng 2, đã ký ban hành lệnh đóng cửa các cửa khẩu biên giới giữa Thái Lan và Campuchia, đồng thời tạm ngừng mọi hoạt động du lịch tại các khu vực thuộc quyền quản lý của đơn vị này, sau các vụ nổ mìn gần đây tại khu vực biên giới Thái Lan – Campuchia.

Ông Boosin đã viện dẫn mệnh lệnh ngày 23/6 của Lục quân Vùng 2 nhằm tăng cường kiểm soát biên giới tại các tỉnh Surin, Sisaket và Buriram.

Sau khi lệnh ngày 23/6 có hiệu lực, một loạt vụ nổ mìn gần khu vực biên giới ở các khu vực Chong Bok và Chong An Ma, tỉnh Ubon Ratchathani đã xảy ra.

Lục quân Vùng 2 đã thực hiện các biện pháp sau để đảm bảo an ninh:

Tạm dừng toàn bộ hoạt động lưu thông của phương tiện qua biên giới;
Tạm ngưng mọi hoạt động di chuyển của người dân, bao gồm cả du khách trong nước và quốc tế, và dừng mọi hình thức buôn bán;
Cấm du khách đến tham quan các ngôi đền Ta Muen và Ta Kwai trong thời gian nâng cấp hệ thống an ninh.
Theo tờ báo Thái Lan, những biện pháp này nhằm bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Thái Lan, bảo vệ tính mạng và tài sản của công dân Thái, cũng như ngăn chặn các sự việc tương tự tái diễn.

Lệnh đóng cửa chính thức có hiệu lực từ ngày 24/7/2025.

Chủ tịch Thượng viện Hun Sen vào sáng 24/7 đã kêu gọi người dân Campuchia giữ bình tĩnh và tiếp tục sinh hoạt như bình thường, sau vụ đấu súng mới nhất gần đền Ta Moan Thom, dọc theo biên giới phía tây bắc Campuchia.

Trong một bài đăng trên Facebook sáng ngày 24/7, ông Hun Sen khẳng định quân đội Thái Lan đã xâm nhập lãnh thổ Campuchia và bắt đầu chặn đường vào đền từ tối qua 23/7, trước khi binh sĩ Thái Lan nổ súng tấn công binh sĩ Campuchia vào sáng sớm 24/7.

"Quân đội Campuchia không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đáp trả và phản công," ông Hun Sen tuyên bố, khẳng định quyền bảo vệ chủ quyền lãnh thổ của Campuchia.

Trong khi xác nhận rằng các cuộc đụng độ quân sự đang diễn ra ở một số khu vực thuộc các tỉnh Oddar Meanchey và Preah Vihear, ông Hun Sen nhấn mạnh rằng phần còn lại của đất nước vẫn yên bình và không bị ảnh hưởng. Ông kêu gọi toàn thể người dân Campuchia không hoảng loạn hay phản ứng thái quá.

"Chúng tôi kêu gọi tất cả công dân Campuchia không hoảng sợ, không tích trữ gạo hay hàng hóa và không tăng giá các mặt hàng thiết yếu," ông Hun Sen viết. "Hãy tiếp tục các hoạt động thường nhật trong mọi lĩnh vực và khu vực, ngoại trừ các vùng biên giới nơi đang diễn ra giao tranh."

Các diễn biến chính
Thái Lan và Campuchia có đường biên giới trên bộ chung dài khoảng 800km, trong đó có nhiều khu vực hai bên có tuyên bố chủ quyền chồng lấn và chưa được cắm mốc.

Vào năm 2008, căng thẳng đã dâng lên xung quanh khu vực đền Preah Vihear giữa tỉnh Sisaket (Thái Lan) và tỉnh Preah Vihear (Campuchia). Xung đột đã nổ ra và kéo dài tới năm 2011, với mỗi bên thiệt mạng khoảng 20 người, phần lớn là binh sĩ, bên cạnh đó còn có một số thường dân. Hàng chục ngàn người dân đã phải sơ tán.

Các diễn biến mới đây:

Tháng 2/2025

13/2: Binh sĩ và người dân Campuchia biểu tình tại khu vực đền Ta Muean Thom, hát quốc ca, tuyên bố chủ quyền.
28/2: Tại Chong An Ma (tỉnh Ubon Ratchathani, Thái Lan), binh sĩ Campuchia bị Thái Lan cáo buộc phóng hỏa một cái chòi của Thái Lan, xâm nhập sâu 150m vào lãnh thổ Thái Lan và đào công sự.
Tháng 5/2025

28/5: Xảy ra đấu súng tại Chong Bok, một binh sĩ Campuchia thiệt mạng.
29/5: Thủ tướng Hun Manet tuyên bố Campuchia không mong muốn xung đột với Thái Lan, nhưng sẽ dùng vũ lực nếu chủ quyền bị xâm phạm. Campuchia tăng quân và vũ khí hạng nặng ở khu vực biên giới. Tổng Tư lệnh Lục quân hai nước gặp gỡ, hội đàm và thống nhất rút quân khỏi nơi đụng độ.
Tháng 6/2025

1/6: Campuchia muốn đưa vấn đề tranh chấp biên giới ra Tòa án Công lý Quốc tế (ICJ). Thái Lan không đồng ý, khẳng định vẫn ưu tiên cơ chế đàm phán song phương và Ủy ban Biên giới chung (JBC) để giải quyết tranh chấp. Thái Lan đặt quân đội vùng biên giới vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu.
2/6: Quốc hội Campuchia thông qua đề xuất của Chủ tịch Thượng viện Hun Sen đưa bốn khu vực tranh chấp ra ICJ. Biên phòng Campuchia bắn hạ một thiết bị bay không người lái ở tỉnh Preah Vihear, gần biên giới Thái Lan.
4/6: Thủ tướng Hun Manet tuyên bố sẽ nộp đơn lên ICJ dù Thái Lan có đồng ý hay không. Chính phủ Thái Lan tái khẳng định sẽ giải quyết tranh chấp bằng đối thoại song phương.
5/6: Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Thái Lan Phumtham Wechayachai sang Phnom Penh đàm phán với người đồng cấp Campuchia. Thái Lan kêu gọi Campuchia giảm leo thang và quay lại cơ chế song phương JBC.
6–7/6: Thái Lan tuyên bố sẵn sàng triển khai một "chiến dịch cấp cao". Hai bên tăng cường lực lượng tại biên giới. Tại Bangkok, hàng trăm người biểu tình trước Đại sứ quán Campuchia. Thái Lan đóng cửa một số cửa khẩu và giới hạn giờ hoạt động tại các cửa khẩu chính. Bộ trưởng Phumtham triệu tập cuộc họp khẩn Hội đồng An ninh Quốc gia (NSC).
8/6: Thái Lan và Campuchia đạt thỏa thuận rút quân về vị trí ban đầu.
11/6: Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra đến thăm khu vực tranh chấp biên giới với Campuchia và chủ trì cuộc họp an ninh. Ông Hun Sen kêu gọi góp tiền cho quân đội để "kháng chiến chống sự xâm lược của Thái Lan".
14/6: Họp Ủy ban Biên giới chung Thái Lan – Campuchia (JBC).
15/6: Thủ tướng Hun Manet chính thức công bố việc đệ đơn khiếu nại lên ICJ.
17/6: Campuchia đóng toàn bộ các cửa khẩu biên giới với Thái Lan.
18/6: Chủ tịch Thượng viện Hun Sen tung băng ghi âm cuộc trò chuyện riêng với Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra.
19/6: Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra xin lỗi người dân Thái Lan.
21/6 và 28/6: Người dân Thái Lan biểu tình yêu cầu Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra từ chức.
Tháng 7/2025:

1/7: Tòa án Hiến pháp Thái Lan đình chỉ chức vụ thủ tướng của bà Paetongtarn Shinawatra sau vụ bê bối điện thoại với ông Hun Sen.
10/7: Cựu Thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra, cha bà Paetongtarn, tuyên bố cắt đứt quan hệ với Hun Sen.
14/7: Chủ tịch Thượng viện Hun Sen nói ông Thaksin Shinawatra có "hành vi phản quốc" khi tiết lộ tài liệu nhạy cảm của Thái Lan.
16/7: Hai binh sĩ Thái Lan giẫm trúng mìn tại khu vực biên giới chưa phân định với Campuchia. Quân đội Thái Lan cho biết đây là mìn PMN-2 do Nga sản xuất, mới được đặt gần đây. Phía Campuchia nói đó là mìn sót lại từ các cuộc chiến tranh trước đây.
23/7: Một vụ nổ mìn xảy ra khiến năm binh sĩ Thái Lan bị thương, trong đó một người bị mất một chân. Thái Lan hạ cấp quan hệ với Campuchia, triệu hồi đại sứ về nước và trục xuất ngoại giao đoàn Campuchia.
24/7: Thái Lan đóng cửa biên giới. Hai bên nổ súng giao tranh, ít nhất 2 lính Thái Lan bị thương. Bên này cáo buộc bên kia nổ súng trước.

***Nguồn: BBC

07/23/2025

HỆ LỤY CỦA NGOẠI TÌNH DẪN ĐẾN LY DỊ

TS Trần Mỹ Duyệt

Trong buổi ghi hình cho chương trình Gia Đình Tôi tại Clara Studio số mới nhất, anh chị em chúng tôi đã tiếp tục trao đổi với nhau về một số hệ lụy liên quan đến đề tài “ngoại tình”. Thí dụ, ảnh hưởng đến vợ, chồng, con cái, và danh dự… Nhưng một trong những hệ lụy được cho là quan trọng nhất, đó là ngoại tình có thể dẫn đến ly dị!

Nhiều người, nhất là nam giới thường cho rằng thói trăng hoa chỉ là chút hương sắc cho đời sống tình cảm. Ngược lại, nhiều phụ nữ lại quá ngây thơ nghĩ rằng đàn ông đi đâu thì đi, nhưng cuối cùng rồi cũng về lại căn nhà của mình. Nhưng thực tế đã không như vậy, Tú Xương đã diễn tả về con người cũng như thói trăng hoa của ông:

“Một trà, một rượu, một đàn bà,
Ba cái lăng nhăng nó quấy ta.
Chừa được thứ nào hay thứ nấy,
Có chăng chừa rượu với chừa trà”.

Điều này cũng là một cái nhìn về bất cứ ai nếu vướng vào cái thói khó chừa, khó bỏ này.

Ngoại tình dưới cái nhìn của tâm lý có thể coi như một thứ bệnh. Nó khó chẩn đoán, không dễ chữa trị, nếu người bệnh không có một quyết tâm mạnh mẽ, dứt khoát, và sự nâng đỡ, khuyến khích, tha thứ của người phối ngẫu.

Gọi ngoại tình là một căn bệnh vì nó có triệu chứng cả tâm sinh lý lẫn ảnh hưởng xã hội. Trước hết, người bệnh luôn luôn bị thôi thúc bởi những ham muốn của thú vui nhục dục. Họ tự coi mình như những người hiểu biết, có danh vọng, quyền lực, sắc đẹp, sức quyến rũ và tiền bạc, nhưng qua hành động ngoại tình lại cho thấy họ là một con người thiếu trưởng thành về tâm lý: thay đổi, ham mới, nới cũ, gian dối vợ hay chồng, không giữ được lời thề hứa của tình yêu, yếu đuối trước những đòi hỏi của bản năng, và nhất là không mạnh mẽ, cương quyết từ chối những cám dỗ. Ngoài ra, họ cũng là người không minh chứng được bản lãnh trước những thôi thúc của bạn bè, của những cuốn hút xã hội.

Tóm lại, ngoại tình dù là thời Tú Xương hay thời nay nó luôn luôn vẫn là một căn bệnh tâm lý và xã hội.

Hậu quả của căn bệnh ngoại tình là dẫn đến cãi vã, đổ vỡ, bất hạnh trong hôn nhân, và cuối cùng là kết thúc bằng ly dị. Ngoại tình ở Hoa Kỳ được coi như yếu tố dẫn đến 20-40% các cuộc ly dị. Trong số họ, 61% vẫn đang sống trong đời sống hôn nhân, so với 34% đã ly dị hoặc ly thân. Đây là kết quả trên the American Psychological Association. Nov. 6, 2019.

07/21/2025

Phá thai: Vấn đề không thể thương lượng trong Học thuyết Xã hội Công Giáo

nannerl

Dù phá thai được hợp pháp hóa tại Việt Nam từ năm 1989, với quy định cho phép phá thai trong ba tháng đầu mà không cần lý do, Giáo hội Công giáo vẫn luôn phản đối mạnh mẽ việc này.

Một số người cho rằng các hoạt động cổ võ công bằng xã hội, như xóa đói giảm nghèo, chăm sóc y tế, hay giáo dục, có thể “bù đắp” cho lập trường lỏng lẻo về phá thai. Tuy nhiên, Giáo hội khẳng định rằng không có bất kỳ hình thức phục vụ công ích nào có thể thay thế cho việc bảo vệ quyền được sống của bào thai.

“Tiếng kêu chung vì nhân quyền – như quyền được chăm sóc sức khỏe, việc làm, gia đình – sẽ trở nên giả dối nếu quyền được sống không được bảo vệ với quyết tâm tối đa.” (Gioan Phaolo II, Tông huấn hậu Thượng Hội đồng 1988, #38)

Tuyên ngôn “Về Phá thai có chủ ý” năm 1974 của Bộ Giáo lý Đức tin nêu rõ:

“Quyền đầu tiên của con người là quyền được sống. Các quyền khác – dù quý giá – cũng chỉ có thể thực hiện được nếu quyền sống được bảo vệ.”

Vì thế, trong số các vấn đề về phẩm giá con người, phá thai chiếm vị trí trung tâm và đòi hỏi sự ưu tiên khẩn cấp.

Bên cạnh đó, “có thể có sự khác biệt chính đáng trong lập trường về chiến tranh hay án tử hình. Nhưng không thể có sự bất đồng tương tự đối với phá thai hay trợ tử”. (Hồng y Joseph Ratzinger – sau này là Giáo hoàng Bênêđictô XVI – gửi Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ trước cuộc bầu cử năm 2004)

Giáo hội không phủ nhận tầm quan trọng của các vấn đề xã hội khác – như nghèo đói, môi trường, hay bất công – nhưng lập trường của Giáo hội là nhất quán: bảo vệ sự sống là nền tảng không thể thương lượng. Từ sự sống mới phát sinh mọi quyền khác – quyền giáo dục, quyền y tế, quyền được yêu thương và chăm sóc.

Việt Nam đang đối diện với tỉ lệ phá thai thuộc hàng cao nhất châu Á – theo số liệu không chính thức, khoảng 300.000 ca mỗi năm. Đây không còn là một vấn đề luân lý trừu tượng, mà là cuộc chiến giành lại nhân tính cho xã hội.

Nếu không bảo vệ sự sống ngay từ trong bụng mẹ, thì mọi nỗ lực vì công bằng xã hội hay hòa bình đều trở nên vô nghĩa. Một xã hội bỏ mặc thai nhi cũng là xã hội dễ dàng làm ngơ trước nỗi đau của người yếu thế.​

nannerl

07/16/2025

HỘI THOẠI BÀN TRÒN. 50 Năm Nhìn Lại: DI SẢN VNCH – Chính trị & Kinh tế

GS Vũ Quý Kỳ, TS Nguyễn Đức Cường, GS Vũ Tường, BS Nguyễn Trọng Việt

https://vanhoimoi.org/?p=25222

07/15/2025

Con đường nào để đạt được hòa bình ở Trung Đông?
The Economist

Donald Trump đã đánh cược. Nhưng liệu ông ấy có thắng? Ông đã ném bom chương trình hạt nhân của Iran và ngay lập tức áp đặt lệnh ngừng bắn giữa Israel và Iran, mà không có bất kỳ thương vong nào từ phía Mỹ. Đây là lời biện minh cho những người, bao gồm cả tờ báo này, lo sợ rằng Iran sẽ phản ứng mạnh mẽ.

Tuy nhiên, rủi ro chỉ là một nửa của bài toán: yếu tố còn lại là liệu Mỹ có thể lợi dụng một cuộc tấn công để ngăn chặn Iran chế tạo vũ khí hạt nhân hay không. Cách tốt nhất để đạt được điều đó bây giờ là ông Trump đạt được một thỏa thuận hạt nhân toàn diện với chế độ này. Ông có thể củng cố điều đó bằng cách thúc đẩy Trung Đông giải quyết các vấn đề của mình thông qua thương mại và đầu tư, thay vì chuẩn bị cho các cuộc chiến tranh. Đó là những nhiệm vụ khó khăn, nhưng nếu ông Trump thậm chí hoàn thành một phần trong số đó, ông sẽ giành được một phần thưởng mà những người tiền nhiệm của ông đã bỏ lỡ.

Những nỗ lực của ông nên bắt đầu bằng việc đánh giá mức độ thiệt hại mà 14 quả bom xuyên phá hầm ngầm và khoảng 30 tên lửa hành trình của mình đã gây ra cho ba cơ sở ở Iran. Đúng như tính cách của mình, ông Trump tuyên bố đã “xóa sổ” chương trình của Iran. Trong vòng vài ngày, ông đã bị mâu thuẫn bởi một đánh giá rò rỉ từ Cơ quan Tình báo Quốc phòng cảnh báo rằng chương trình hạt nhân của Iran chỉ bị chậm lại vài tháng. Nhưng đó là đánh giá sơ bộ và “có độ tin cậy thấp”. Và rồi, chính nhận định đó lại bị phản bác.

Cuộc tranh cãi nảy lửa đang diễn ra không được làm lu mờ sự thật cốt lõi. Việc ném bom đơn thuần khó có thể phá hủy hoàn toàn tất cả các cơ sở của Iran một cách có thể kiểm chứng được, và không đời nào có thể xóa bỏ kiến thức hạt nhân của nước này. Mục đích của nó là làm chậm chương trình hoặc tốt hơn là thuyết phục Iran rằng vũ khí hạt nhân không đáng để theo đuổi. Bất kể mức độ thiệt hại đã gây ra là bao nhiêu, ông Trump giờ đây cần phải chấp nhận rằng sự thật này phải được chính thức hóa trong một thỏa thuận hạt nhân.

Tổng thống Trump còn nhiều thứ khác ngoài các máy bay ném bom của Mỹ để giúp ông. Cuộc đột kích của ông là đỉnh điểm của một chiến dịch kéo dài 20 tháng đầy bất ngờ của Israel, chiến dịch này đã phá vỡ chiến lược kéo dài hai thập kỷ của Iran nhằm mở rộng ảnh hưởng không tốt của họ khắp Trung Đông. Chương trình hạt nhân của Iran đã tiêu tốn hàng chục tỷ USD nhưng thay vì ngăn chặn một cuộc tấn công từ bên ngoài, nó lại chính là nguyên nhân gây ra cuộc tấn công đó. Iran còn chi thêm hàng chục tỷ nữa để xây dựng mạng lưới dân quân và các nhóm thân cận khắp Trung Đông. Một mục đích khác cũng là để ngăn chặn Israel tấn công Iran, nhưng sau khi bị Hamas tấn công vào ngày 7 tháng 10 năm 2023, Israel đã phá hủy mạng lưới ủy nhiệm của Iran.

***Chi tiết mời quý vị xem tại: https://vanhoimoi.org/?p=25497