BPSOS - Tị Nạn Thái Lan

06/04/2026

05/29/2026

Người Việt tỵ nạn ở Thái Lan: về hay ở?

https://machsongmedia.org/all/vietnam/bao-ve-nguoi-ti-nan/nguoi-viet-ty-nan-o-thai-lan-ve-hay-o.html

Ngày 6/5/2026 vừa qua, báo Công an Nhân dân đăng bản tin về ông Hara Y Siêu, một người tỵ nạn hồi hương về Việt Nam và cáo buộc BPSOS trước đó “đe dọa” và “ngăn cản” ông về nước. Như Luật Khoa đã đăng tin ngày 11/5, BPSOS giải thích chủ trương “tuyệt đối không can dự vào các quyết định cá nhân”.

Về Việt Nam hay ở lại Thái Lan là lựa chọn riêng—mỗi người phải tự xem xét hoàn cảnh cá nhân và mức độ rủi ro của chính mình.

KHẢ NĂNG GẶP NGUY HIỂM NẾU HỒI HƯƠNG

Chúng tôi biết một số trường hợp người tỵ nạn nghe theo lời dụ dỗ ngon ngọt của công an Việt Nam, về nước và bị tống vào tù. Với các nhà hoạt động tự do tôn giáo và nhân quyền hiện đang lánh nạn tại Thái Lan, tình trạng sắp tới sẽ càng nguy hiểm. Trong bản tin về chuyến công du của ông Tô Lâm tới Thái Lan ngày 27-29/5, báo Chính phủ có đoạn:

“Quan hệ Thái Lan - Việt Nam hiện đã được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, cấp độ hợp tác cao nhất mà Việt Nam thiết lập với các đối tác. […] Đại sứ cho rằng, trong bối cảnh tình hình quốc tế biến động nhanh chóng, chuyến thăm có ý nghĩa quan trọng đối với việc tăng cường tham vấn giữa hai nước nhằm cùng ứng phó các thách thức như an ninh năng lượng, an ninh lương thực, tội phạm xuyên quốc gia và biến đổi khí hậu.”

Báo chí Thái Lan đưa tin người đứng đầu 2 quốc gia thỏa thuận hợp tác về dẫn độ và ngăn chặn mọi hoạt động trên lãnh thổ của mình để tấn công chính trị nước kia.

Có thể thấy Thái Lan sẽ càng tiếp tay cho chính quyền Việt Nam với tay ra ngoài lãnh thổ và đàn áp người bất đồng chính kiến. Việt Nam trong thời gian gần đây cũng có nhiều thay đổi trong luật pháp, nhiều vụ xử vắng mặt, nhiều vụ bắt bớ cho thấy Việt Nam ngày càng trở thành chế độ công an trị, ngày càng siết chặt tự do và bóp nghẹt mọi phản kháng, thách thức quốc tế.

Tuy nhiên, không phải ai sang Thái Lan cũng từng bị đàn áp nặng nề. Không phải ai cũng là trường hợp bị chú ý. Không phải ai hồi hương cũng sẽ chịu đánh đập, tù đày.

Đây là việc mỗi người tỵ nạn và xin tỵ nạn cần tự cân nhắc.

TÌNH TRẠNG HIỆN NAY Ở THÁI LAN

Khoan nói đến vấn đề đàn áp xuyên quốc gia, tình trạng người tỵ nạn ở Thái Lan hiện nay càng lúc càng khó khăn hạn hẹp. Một số tờ báo nhà nước và dư luận viên vu cáo BPSOS đưa người sang Thái Lan bất hợp pháp—điều này không những hoàn toàn sai sự thật, mà chúng tôi vẫn luôn nhấn mạnh đời sống tỵ nạn ở Thái Lan hoàn toàn không dễ dàng và người Việt đừng tin vào giấc mơ có thể sang Thái Lan chừng 6 tháng, 1 năm là được đưa sang nước khác.

Như đã nói nhiều lần, Thái Lan không ký Công ước 1951 và xem người tỵ nạn là nhập cư bất hợp pháp. Người tỵ nạn thường phải chờ 5 năm, 10 năm để được tái định cư—một số trường hợp mắc kẹt 20 năm, 30 năm, thậm chí chết tại xứ người. Thời gian chờ đợi nay sẽ càng kéo dài khi Cao ủy Tỵ nạn cắt giảm nhân viên, Hoa Kỳ hiện nay không tiếp nhận người tỵ nạn, và nhiều quốc gia khác trên thế giới cũng siết lại chính sách nhập cư.

Không chỉ vậy, hàng loạt dịch vụ giúp người tỵ nạn—như BRC, JRS, Tzu Chi—đều cắt giảm hoặc ngưng hoạt động. Đó là thực tế. Cảnh sát Thái Lan trong 3 tháng tới cũng sẽ truy quét cộng đồng người nhập cư bất hợp pháp.

Mỗi người cần tự cân nhắc lợi hại và mức độ rủi ro, và có quyết định của riêng mình.

XIN HÃY BẢO VỆ AN TOÀN CHO BẢN THÂN VÀ NGƯỜI KHÁC

Như đã nói trong bài viết của Luật Khoa, chúng tôi thường tránh cho lời khuyên về việc có nên sang Thái Lan xin tỵ nạn không, và khi đã ở Thái Lan, nên về hay ở lại.

Người tỵ nạn ở Thái Lan cần biết cách bảo vệ mình và người khác:

● Luôn mang giấy tờ và thông tin liên lạc của luật sư.

● Sống hòa đồng với nhau và lẫn với người Thái, không đánh phá gây gổ.

● Tôn trọng luật pháp, không gây chú ý, không làm ồn, không làm mất vệ sinh, không làm phiền người Thái.

● Cẩn thận khi nói chuyện và chia sẻ thông tin với người lạ.

● Coi trọng an toàn bản thân, và nghĩ tới sự an toàn của những người tỵ nạn khác, đặc biệt mỗi khi cảnh sát Thái Lan truy quét vì có sự kiện quốc gia quan trọng.

● Giữ tốt mối quan hệ với các nhà hảo tâm, đừng cho rằng người khác có “nghĩa vụ” phải giúp mình.

● Giúp đỡ đùm bọc nhau.

Những ai, nếu quyết định hồi hương, nên cân nhắc tới sự an toàn của người khác:

● Không tiết lộ thông tin về những người tỵ nạn khác tại Thái Lan.

● Xóa trắng thông tin trong điện thoại hoặc máy tính, hoặc không đem về Việt Nam điện thoại và máy tính đã dùng ở Thái Lan có thông tin liên quan người tỵ nạn khác.

● Giữ sẵn thông tin liên lạc của các tổ chức bảo vệ nhân quyền ở ngoài Việt Nam để báo động, cầu cứu khi cần thiết.

Đối với người đã hồi hương lên tiếng cáo buộc, nói xấu BPSOS, chúng tôi thông cảm vì biết rằng họ khó làm khác hơn. Tuy nhiên, chúng tôi kêu gọi người hồi hương tuyệt đối tránh không gây hại cho người khác, đã hồi hương hoặc còn ở lại Thái Lan. Hãy gìn giữ lương tâm và nhân cách của chính mình. Đừng để ai lấy đi, bằng mồi nhử hoặc bằng sự răn đe.

Hình: Khuôn viên IDC (Trại giam của Sở Di trú Thái Lan).

05/26/2026

Báo nhà nước đưa tin "Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm và Phu nhân cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm chính thức Thái Lan từ ngày 27-29/5/2026."

"Quan hệ Thái Lan - Việt Nam hiện đã được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, cấp độ hợp tác cao nhất mà Việt Nam thiết lập với các đối tác. [...] Đại sứ cho rằng, trong bối cảnh tình hình quốc tế biến động nhanh chóng, chuyến thăm có ý nghĩa quan trọng đối với việc tăng cường tham vấn giữa hai nước nhằm cùng ứng phó các thách thức như an ninh năng lượng, an ninh lương thực, tội phạm xuyên quốc gia và biến đổi khí hậu."

Đồng bào tỵ nạn ở Thái Lan cần thận trọng trong những ngày tới. Công an Việt Nam không thể muốn làm gì thì làm; muốn yêu cầu dẫn độ hay trục xuất cũng phải qua hệ thống tòa án và mất thời gian. Tuy nhiên, người tỵ nạn nên cẩn thận để bảo vệ mình và những người khác.

(Chinhphu.vn) - Đại sứ Thái Lan tại Việt Nam Urawadee Sriphiromaya cho biết, chuyến thăm chính thức sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Thái Lan mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quan hệ song phương.

05/22/2026

Luật gia Zorzi nói:

“Chúng tôi vận động cho Y Quynh Bdap vì trường hợp anh ấy dấy lên quan ngại nghiêm trọng về tự do tôn giáo và nhân quyền. [...] Chiến dịch vận động đó không chỉ về tự do tôn giáo, mà còn về vấn đề xét xử đúng thủ tục tố tụng và nguyên tắc bao quát hơn là các việc vận động ôn hòa cho nhân quyền và tự do tôn giáo không bao giờ nên bị hình sự hóa.”

Bản án cho TS. Nguyễn Đình Thắng: Luật gia Kelsey Zorzi (ADF International) nói gì?

https://machsongmedia.org/all/vietnam/nhan-quyen/ban-an-cho-ts-nguyen-dinh-thang-luat-gia-kelsey-zorzi-adf-international-noi-gi.html

Ngày 28/4/2026 vừa qua, Tòa án Nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã xử vắng mặt và tuyên bản án 11 năm tù giam cho TS. Nguyễn Đình Thắng, Tổng Giám đốc kiêm Chủ tịch tổ chức BPSOS.

Trong video đăng ngày 20/5/2026, chúng tôi phỏng vấn Luật gia Kelsey Zorzi thuộc tổ chức ADF International (trụ sở tại Áo), người đã nêu danh nhà hoạt động nhân quyền người Thượng và tù nhân lương tâm tôn giáo Y Quynh Bdap tại hội luận đầu tiên ở Hội nghị Cấp cao về Tự do Tôn giáo hay Niềm tin Quốc tế (High-Level International Religious Freedom or Belief Alliance Conference) tại Praha, Cộng hòa Séc ngày 13/11/2025.

Luật gia Zorzi nói:

“Chúng tôi vận động cho Y Quynh Bdap vì trường hợp anh ấy dấy lên quan ngại nghiêm trọng về tự do tôn giáo và nhân quyền. Y Quynh đã có quy chế tỵ nạn từ Cao ủy Tỵ nạn LHQ, và là nhà vận động cho cộng đồng người Thượng, người Êđê, trong nhiều năm đã báo cáo các vi phạm tự do tôn giáo của nhà nước Việt Nam.

“Vấn đề ở đây là anh ấy bị phán quyết vắng mặt về tội khủng bố. Điều này chúng tôi đã thấy nhiều lần ở Trung Đông, ở châu Á, các nhà đấu tranh nhân quyền bị kết án là khủng bố chỉ vì các hoạt động nhân quyền.

“Vài Báo cáo viên Đặc biệt đã cảnh báo trường hợp này có vẻ là đàn áp xuyên quốc gia và Y Quynh có nguy cơ bị tra tấn, ngược đãi, và giam giữ lâu dài. Chúng tôi tham gia lên tiếng vì lo anh ấy bị Thái Lan dẫn độ về Việt Nam. Chiến dịch vận động đó không chỉ về tự do tôn giáo, mà còn về vấn đề xét xử đúng thủ tục tố tụng và nguyên tắc bao quát hơn là các việc vận động ôn hòa cho nhân quyền và tự do tôn giáo không bao giờ nên bị hình sự hóa.”

Y Quynh Bdap trước đó là một trong năm tù nhân lương tâm tôn giáo trong chiến dịch của IRF Roundtable (Bàn tròn Đa tôn giáo Quốc tế). Điểm đặc biệt là, trong khi các tù nhân lương tâm tôn giáo khác bị chính nhà nước mình giam cầm, Y Quynh Bdap lại bị Thái Lan giam giữ một năm rưỡi—theo yêu cầu từ phía Việt Nam—trước khi bị dẫn độ về nước ngày 28/11/2025.

Về bản án của Việt Nam với TS. Nguyễn Đình Thắng, Luật gia Zorzi nói:

“Tôi có hân hạnh đã làm việc với TS. Thắng được khoảng 10 năm hoặc hơn, đã thấy ông ấy làm việc với các tổ chức vô chính phủ từ khắp nơi trên thế giới để bảo vệ quyền tự do tôn giáo của mỗi cá nhân. Ông ấy đã quên mình, tranh đấu cho quyền đó, ngay cả khi chính mình có thể bị nguy hiểm. Bản án này làm chúng tôi đặc biệt lo ngại vì chúng tôi đã thấy ông ấy giúp đỡ nhiều người khác trong nhiều năm qua nhưng bây giờ chính quyền lại trừng phạt ông ấy chính vì những việc tốt đó.

“Cách Việt Nam liên tục tuyên án vắng mặt người vận động tự do tôn giáo, như TS. Thắng, là một hình thức đàn áp xuyên quốc gia. Đó là cách chính quyền tiếp tục đe dọa người dân dù họ đã rời nước từ lâu.

“Những quốc gia quan tâm tới tự do tôn giáo và nhân quyền đều phải cùng nhau lên tiếng và làm rõ rằng vận động nhân quyền một cách ôn hòa không phải là tội.”
Bà Kelsey Zorzi cho rằng các quốc gia coi trọng tự do tôn giáo cần “cân nhắc tạo áp lực ngoại giao và kinh tế, thậm chí các biện pháp chế tài hay hạn chế visa, với những quan chức đứng sau hành vi đàn áp xuyên quốc gia này.”

Xem lại video đăng ngày 26/3/2025, phỏng vấn ông Sean Nelson, Cố vấn Pháp lý của tổ chức ADF International: https://www.facebook.com/VNFoRB/videos/1168849084870415

Video ngày 31/5/2025, tổng hợp phản ứng từ các nhà hoạt động tự do tôn giáo và nhân quyền quốc tế khi BPSOS bị Việt Nam xếp là “tổ chức liên quan đến khủng bố”: https://www.facebook.com/VNFoRB/videos/703916665924517

05/20/2026

[Tị Nạn Thái Lan] Kế hoạch cho đồng bào tị nạn ở Thái Lan
• Chọn lọc và tập trung
BPSOS, ngày 20 tháng 5, 2026
http://machsongmedia.org

Có thể nói năm 2025 tình trạng của người tị nạn ở Thái Lan nói chung tồi tệ đi nhiều vì Hoa Kỳ đình chỉ chương trình tái định cư ti nạn và cắt giảm ngân sách cho Cao Ủy Tị Nạn LHQ, ảnh hưởng dây chuyền làm cho nhiều tổ chức giúp người tị nạn cũng phải cắt giảm hoặc đình chỉ dịch vụ. Hậu quả là người tị nạn bị kẹt dài lâu ở Thái Lan trong cuộc sống cơ cực hơn trước rất nhiều. Riêng người tị nạn Việt Nam còn phải đối mặt nguy cơ bị tấn công xuyên quốc gia bởi chế độ cộng sản ở trong nước với sự tiếp tay của chính phủ Thái Lan.

Các biện pháp đối phó

Tháng 6 năm 2025, CUTN/LHQ công bố việc cắt giảm ngân sách, cắt giảm nhân viên, và cắt giảm sự trợ giúp cho người ti nạn. Lập tức, BPSOS lên kế hoạch đối phó gồm một số biện pháp tạm thời trong khi tiếp tục tìm giải pháp dài lâu cho đồng bào.

Chương trình cấp học bổng

Ngay lập tức, BPSOS phát động chương trình cấp học bổng cho các trẻ em tị nạn để được tiếp tục đến trường. Tính đến nay, các nhà hảo tâm trong cộng đồng Việt ở hải ngoại đã cấp 73 phần học bổng, mỗi phần là 480 Mỹ kim một năm cho mỗi cháu, để trang trải chi phí đồng phục, bút mực, tập vở, và vận chuyển. Ở Thái Lan, ngày tựu trường rơi vào giữa tháng 5.

Hình 1 - 3 cháu tị nạn trong ngày tựu trường

Giãn dân khỏi các nơi lắm rủi ro

Người tị nạn thường sống tập trung nơi các khu xóm nghèo ở ngoại ô Bangkok, nhà cửa chật chội, dễ va chạm với người dân địa phương và hay bị cảnh sát Thái nhòm ngó, bắt bớ.

Cuối năm ngoái, BPSOS lên kế hoạch di chuyển từng nhóm gia đình về vùng quê nơi không khí trong lành, đời sống nhẹ nhàng, và các cháu có không gian chạy nhảy. Nhóm thí diểm 5 gia đình đầu tiên gồm hơn 30 thành viên đã di dời được hơn một tháng.

Chúng tôi chọn những gia đình vốn sống thuận hoà, quây quần với nhau. Các gia đình này đều có giấy phép lao động hợp pháp.

Mục tiêu cho năm 2026 là thí điểm 20 gia đình, khoảng 100 thành viên.

Can thiệp pháp lý

Luật sư thuộc Trung Tâm Bảo Vệ Tị Nạn (Center for Asylum Protection, CAP) tiếp tục hỗ trợ các hồ sơ xin tị nạn, can thiệp với cảnh sát Thái Lan, thăm viếng người bị giam ở các trại giam di trú IDC, mở hồ sơ xin tại ngoại, vận động tái định cư cho một số trường hợp đủ tiêu chuẩn, hỗ trợ thủ tục tái định cư... Các luật sư CAP cũng theo dõi tình trạng an toàn của các gia đình được di dời.

Là một trong 2 tổ chức chuyên bảo vệ pháp lý cho người tị nạn ở Thái Lan, CAP ưu tiên giúp đồng bào tị nạn Việt Nam nhưng cũng giúp một số nhỏ người tị nạn đến từ Pakistan, Tàu, Campuchia... BPSOS kết nối với các tổ chức khác, rành rẽ về ngôn ngữ và văn hóa phù hợp, để giúp thêm số người tị nạn không phải là người Việt.

Trong hơn một năm qua, CAP đã phải thường xuyên cập nhật hồ sơ xin tị nạn của một số đồng bào bị đàn áp xuyên quốc gia mỗi khi có diến tiến mới.

Vận động quốc tế

Để giảm nguy hiểm cho người tị nạn, trong gần 2 năm qua BPSOS vận động quốc tế áp lực chính phủ Thái Lan, vốn hợp tác với hành vi đàn áp xuyên quốc gia của các chế độ độc tài trong khu vực. BPSOS đã nộp nhiều báo cáo với các cơ quan LHQ và các chính quyền dân chủ có ảnh hưởng.

Đầu tháng 11 tới đây sẽ có phiên Kiểm Điểm Định Kỳ Phổ Quát đối với Thái Lan do Hội Đồng Nhân Quyền LHQ thực hiện. BPSOS đã nộp thông tin và đang liên kết với nhiều tổ chức nhân quyền quốc tế để vận động các chính quyền dân chủ lên tiếng tại sự kiện này. BPSOS sẽ cử người đến Geneva để trực tiếp theo dõi và vận động tại phiên họp.

Mở đường tái định cư

Các biện pháp kể trên mang tính cách giai đoạn. Giải pháp lâu dài gồm có: tái định cư đến một quốc gia thứ ba, định cư tại chỗ, hoặc hồi hương.

Khi Hoa Kỳ ngưng tái định cư người tị nạn, BPSOS đã tìm mở các cánh cửa khác với mục tiêu tái định cư 100 đồng bào tị nạn trong năm 2026. BPSOS tập trung vào 3 cửa ngõ: bảo lãnh tư nhân vào Canada; vận động CUTN/LHQ giới thiệu tái định cư; và định cư theo các chương trình di dân cho những trường hợp đủ điều kiện.

Từ năm 2022, BPSOS đã giúp 31 gia đình lập hồ sơ theo chương trình “nhóm 5 người” bảo lãnh tư nhân của Canada. Đầu năm nay, một gia đình đã lên đường và 2 hồ sơ được chấp thuận, đang thực hiện thủ tục tái định cư. Song song, gần chục gia đình được CUTN/LHQ giới thiệu tái định cư tị nạn với chính phủ Úc, New Zealand và Canada; một người mới đây lên đường đi Úc và một số khác đã hoàn tất thủ tục khám sức khoẻ. BPSOS cũng lập hồ sơ di dân không tị nạn cho 18 gia đình, tổng cộng 83 thành viên.

Trong mấy tháng qua, luật sư CAP đã họp với một số cơ quan hữu trách của chính phủ Thái Lan ở cấp quốc gia và cấp tỉnh để kiến nghị giải pháp định cư tại chỗ cho phép người tị nạn cư trú hợp pháp và được phép đi làm kiếm sống.

Ngoài ra, BPSOS theo dõi tình trạng an nguy của một ít trường hợp đã hồi hương nhằm lên tiếng kịp thời nếu cần thiết.

Kết luận

Số gần 2 nghìn đồng bào xin tị nạn ở Thái Lan giảm dần vì rất ít người mới đến, có lẽ do biên giới Thái Lan – Campuchia bị đóng từ một năm qua. Trong khi đó, số người tái định cư và số người hồi hương, tuy ít, nhưng vẫn có.

Trong số đồng bào đang xin tị nạn, khoảng vài chục trường hợp phải đối mặt với rủi ro cao vì nằm trong tầm ngắm của công an Việt Nam với sự hợp tác của chính quyền Thái Lan. BPSOS dành ưu tiên cao cho số trường hợp này.

Vì các hoạt động bảo vệ người tị nạn hoàn toàn được tài trợ bởi các đóng góp tài chính ân tình của đồng hương, BPSOS không bị ảnh hưởng khi Hoa Kỳ và CUTN/LHQ cắt giảm ngân sách. Tuy nhiên, công việc của BPSOS đa đoan và nặng nề hơn khi nhu cầu của người tị nạn tăng đáng kể so với trước đây.

“Thay mặt đồng bào tị nạn, chúng tôi tri ân các nhà hảo tâm vẫn luôn sát cánh trong bao năm qua,” Ts. Nguyễn Đình Thắng, Tổng Giám Đốc kiêm Chủ Tịch BPSOS, ngỏ lời cảm ơn. “Các đóng góp của quý vị là chiếc phao cuối cùng và duy nhất cho nhiều đồng bào tị nạn.”

Bài liên quan:

[Tị Nạn Thái Lan] Cập nhật chương trình học bổng cho các trẻ em tị nạn ở Thái Lan https://machsongmedia.org/all/vietnam/bao-ve-nguoi-ti-nan/ti-nan-thai-lan-cap-nhat-chuong-trinh-hoc-bong-cho-cac-tre-em-ti-nan-o-thai-lan.html

05/15/2026

Vài suy nghĩ riêng sau chuyến đi Thái Lan

https://machsongmedia.org/all/vietnam/bao-ve-nguoi-ti-nan/vai-suy-nghi-rieng-sau-chuyen-di-thai-lan.html

Hình: Một số phụ nữ H’mông tôi gặp ở Bangkok, có chồng hoặc bố trong IDC.

Hải Di Nguyễn

Cách đây vài tháng, tôi đi Bangkok. Phải tới tận nơi mới thấy điều kiện sống, thấy cái khó khăn vất vả của người tỵ nạn, thấy càng thương đồng bào. Nhưng mặt khác, cũng thấy những cái phức tạp và bất cẩn trong cộng đồng người Việt.

ĐỜI SỐNG KHÓ KHĂN CỦA NGƯỜI TỴ NẠN

Cuộc sống khổ cực, con cái nheo nhóc, người tỵ nạn có hàng trăm nỗi lo lắng: vừa phải đi làm chui, sợ không đủ tiền ăn tiền nhà; vừa sợ cảnh sát Thái tống vào trại giam IDC; vừa lo công an Việt Nam sang bắt cóc.

Ngồi với một gia đình và vật lộn với miếng thịt dai nhách cắn mãi không đứt, tôi nghe họ kể về số phận người tỵ nạn mắc kẹt ở Thái Lan, về không được, đi không xong, ở cũng không yên. Chẳng dám ra đường vì sợ bị “hốt”.

Lại càng khổ khi một số gia đình có con cái lít nhít, người đàn ông trụ cột lại bị giam trong IDC: tiền ăn không có, làm sao có tiền chuộc chồng ra? Có một gia đình H’mông, cả hai vợ chồng và con trai lớn đều trong IDC, chỉ còn cô con gái lớn phải gồng gánh lo mấy đứa em nhỏ; người trong tù có nỗi lo trong tù; người bên ngoài có nỗi sợ bên ngoài. Mọi thứ càng khó khăn hơn khi một loạt các tổ chức BRC, JRS, Tzu Chi… đều cắt giảm hỗ trợ cho người tỵ nạn nếu chưa đóng cửa.

Một trong những chi tiết tôi không biết tới khi đặt chân tới Thái Lan là Bangkok rộng khoảng 1500 km vuông, xấp xỉ London, nhưng hệ thống giao thông công cộng lại thua xa, đường sá lại thường xuyên kẹt xe. Đi lại không chỉ xa xôi mà còn tốn kém, đặc biệt khi người tỵ nạn được bảo lãnh khỏi IDC và đều đều mỗi tháng phải hai lần trình diện.

Tới tận nơi, càng thấy thương đồng bào, và càng hiểu vì sao nhiều người tỵ nạn ở Thái Lan bị vấn đề tâm lý, ngay cả khi đã sang nước khác an toàn. Một gia đình tôi biết đã đặt chân tới Canada nhưng nhìn đâu cũng sợ, nhìn nhân viên mặc đồng phục cũng sợ bị bắt đem đi.

MÂU THUẪN, NGHI KỴ TRONG CỘNG ĐỒNG

Thế nhưng, cũng ở Thái Lan tôi mới thấy cái phức tạp của cộng đồng: người này chửi người kia, người kia nói xấu người nọ. Nghi kỵ. Đồn thổi. Một phần có thể công an trà trộn. Một phần có lẽ vì người Việt vẫn thường chia rẽ.

Không chỉ vậy, đôi khi người tỵ nạn lại không tin luật sư, cứ việc mình mình làm, gây hại không chỉ cho bản thân mà cho người khác.

MỘT VÀI CÁCH CƯ XỬ KỲ CỤC VỚI CÁC NHÀ HẢO TÂM

Tiếp xúc với nhiều nhà hảo tâm ở Hoa Kỳ, tôi rất quý họ. Chẳng ai ép buộc, họ hỗ trợ vì tấm lòng, vì xót thương đồng bào, vì chính mình từng là người tỵ nạn. Nói chuyện với người tỵ nạn, tôi phần nào hiểu những khó khăn chồng chất và nỗi bất an khi còn ở Thái Lan. Đa phần người tỵ nạn tôi biết đều rất cảm kích khi được giúp đỡ.

Tôi cũng hiểu khi người tỵ nạn tự ái. Chẳng ai muốn xin tiền, chẳng ai muốn phụ thuộc người khác. Bản thân tôi cũng có lần sơ ý, làm mếch lòng người tỵ nạn.

Nhưng có lẽ vì đời sống quá khó khăn, tôi cũng thấy cách cư xử kỳ cục của một số người tỵ nạn: muốn được giúp, nhưng người ta muốn gặp thì không tới, gửi câu hỏi thì không trả lời, chỉ nói cứ gửi tiền đi. Chúng tôi có thể hiểu, chúng tôi có thể du di, nhưng các nhà hảo tâm đâu có nghĩa vụ hỗ trợ?

NÓI DỐI

Ở Thái Lan, tôi hỏi thẳng, và một luật sư nói đôi khi có thể thấy thân chủ không hoàn toàn trung thực. Cũng như một số người nhập cư lậu vào Anh Quốc nói xạo mình là người đồng tính để xin tỵ nạn, như BBC gần đây đưa tin, một số người tỵ nạn cũng dùng lại câu chuyện của người khác, hoặc hình của người khác. Như dấu vết đánh đập, dùng Google truy nguồn gốc ảnh là biết hình “mượn”. Luật sư cho biết các trường hợp thường là người Pakistan, nhưng người Việt cũng có. Người xin tỵ nạn dường như nghĩ, nếu người khác được quy chế và tái định cư, mình cũng sẽ như vậy nếu kể cùng câu chuyện đàn áp, mà không biết rằng một khi Cao ủy Tỵ nạn cảm thấy không thuyết phục và quyết định đóng hồ sơ, mở lại là vô cùng khó khăn.

VÀI CÁI XẤU KHÁC CỦA MỘT SỐ NGƯỜI TỴ NẠN

Người Thái có người này người kia: có người ác, thuê rồi quỵt lương người tỵ nạn; nhưng cũng có người tốt, sẵn sàng giúp. Cảnh sát Thái có người này người khác: có người nhẫn tâm, muốn lột tiền người tỵ nạn; nhưng cũng có người tử tế, sẵn sàng bỏ qua.

Thế nhưng gần đây, vài lần văn phòng CAP nhận được tin người Thái làm đơn than phiền vì người Việt ồn ào, ăn ở mất vệ sinh, hoặc làm phiền họ. Cảnh sát Thái nhiều khi chẳng muốn nhưng vẫn phải bắt người tỵ nạn, vì đơn khiếu nại. Vài con sâu làm rầu nồi canh.

NHẮN NHỦ

Theo tờ Bangkok Post đưa tin, Thái Lan vừa phát động chiến dịch truy quét tội phạm nước ngoài trong vòng 3 tháng, bao gồm nhập cư bất hợp pháp và lao động chui. Thái Lan có thể chủ yếu nhắm vào tội phạm mạng và các đường dây buôn người và mại dâm, nhưng sắp tới sẽ là 3 tháng vô cùng gắt gao và nguy hiểm cho bất kỳ ai sống bất hợp pháp ở đất Thái, bao gồm người tỵ nạn và xin tỵ nạn.

Bởi vậy, cộng đồng người Việt ở Thái Lan càng cần cẩn trọng, để bảo vệ mình, gia đình, và những người khác.

05/13/2026

Văn phòng CAP vừa nhận được tin nhắn, cư dân Thái Lan gửi khiếu nại về cộng đồng người tỵ nạn ở Bang Khen.

Chúng tôi chia sẻ lại bài viết sau, xin người tỵ nạn tôn trọng vệ sinh và trật tự, và nhắc nhở cộng đồng, để bảo vệ mình và những người khác.

05/12/2026