02/17/2026
එක්තරා අවස්ථාවක භික්ෂූන් වහන්සේ නමක් බුදුරදුන්ගෙන් විමසනවා ස්වාමීනි සක්විති රජකෙනෙකු විඳින සැප සම්පත් ගැන උපමාවක් කළ හැකිද කියා. එවිට බුදුරදුන් දේශනා කරනවා මහණෙනි එය මෙසේ උපමා කළ හැකියි කියා. යම් දිනක රාජාභිෂේක ලත් ක්ෂත්රිය රජ කෙනෙක් පෙහෙවස් සමාදන්ව රජමාලිගාවේ ඉහළ මාලයට වී සිටින විට දස දිශාවම බබළවමින් දිව්යමය වූ චක්කරත්නය හෙවත් අහසින් ගමන් කරන රන් සක පහළ වෙනවා. එවිට ඒ රජතුමා පැන් වඩා අධිෂ්ඨාන කළ විට ඒ චක්කරත්නය නැගෙනහිර දකුණ බටහිර සහ උතුර යන සිව් දිශාවටම ගමන් කරනවා. ඒ චක්කරත්නය පිටුපසින් සිව්මහා සේනාව පිරිවරාගෙන යන රජතුමාට ඒ ඒ ප්රදේශවල සිටින ප්රාදේශීය රජවරුන් නිරායාසයෙන්ම අවනත වෙනවා. එවිට සක්විති රජතුමා ඒ රජවරුන්ට සතුන් මැරීමෙන් සොරකම් කිරීමෙන් කාමමිථ්යාචාරයෙන් බොරු කීමෙන් සහ මත්පැන් පානයෙන් වැළකී දැහැමෙන් රාජ්ය කරවන්න කියා අවවාද කරනවා. මෙසේ සාගරය මායිම් කරගත් මුළු මහත් පොළොවම එකම රාජධානියක් බවට පත් වෙනවා.
ඉන්පසුව මේ රජතුමාට අහසින් ගමන් කළ හැකි සත්ප්රතිෂ්ඨ පිහිටි ධවල වර්ණ උතුම් ඇත් රුවනක් පහළ වෙනවා. උදෑසනම මේ ඇතා පිට නැගී මුළු පොළොව වටාම රවුමක් ගොස් උදෑසන ආහාරයට පෙර නැවත රජමාලිගාවට පැමිණීමේ වේගයක් මේ ඇතාට තිබෙනවා. ඒ වගේම අහසින් යා හැකි වලාහක නම් අශ්ව රජෙක් හෙවත් අස් රුවනක් පහළ වෙනවා. ඌටත් මුළු ලොව වටාම ඇසිල්ලකින් ගමන් කිරීමේ හැකියාව තිබෙනවා. ඊළඟට රජුට මැණික් රුවනක් පහළ වෙනවා. එය අට පට්ටම් වූ ඉතා දීප්තිමත් වෛඩූර්ය මාණික්යයක්. ඝන අන්ධකාර රාත්රියක වුවත් මේ මැණික ඔසවාගෙන සේනාව ගමන් කරන විට අවට යොදුනක් දුරට දවල් කාලයේ මෙන් ආලෝකයක් පැතිරෙනවා. ගම්වල මිනිසුන් හිරු පෑව්වා යැයි රැවටී වැඩපළ පවා ආරම්භ කරන තරම් ඒ ආලෝකය ප්රබලයි.
ඒ වගේම රජුට ස්ත්රී රුවනක් පහළ වෙනවා. ඇය ඉතා රූමත්. වැඩි උසත් නැති වැඩි මිටිත් නැති වැඩි මහතත් නැති වැඩි කෙට්ටුත් නැති ඉතා අලංකාර කාන්තාවක්. ඇයගේ ශරීරය සීතල කාලයට උණුසුම් වෙනවා. උණුසුම් කාලයට සීතල වෙනවා. ඇයගේ සිරුරෙන් සඳුන් සුවඳත් මුවින් මහනෙල් සුවඳත් හමනවා. රජතුමාට ඉතා කීකරු පතිවත රකින උතුම් කාන්තාවක් ඇයයි. ඊළඟට ගහපති රුවන පහළ වෙනවා. ඔහුට පොළොවේ සැඟවී ඇති නිදන් දකින දිවැස් තිබෙනවා. රජතුමාට අවශ්ය ඕනෑම මුදලක් රත්රන් ඉල්ලූ සැණින් ලබා දීමේ හැකියාව ඔහුට තිබෙනවා. දිනක් රජතුමා ඔහුව පරීක්ෂා කිරීමට ගඟ මැදට ගොස් රත්රන් ඉල්ලූ විට ගහපති රුවන ගඟේ වතුරට අත දමා රත්රන් පිරවූ කළයක් මතුකර පෙන්වූවා. අවසාන වශයෙන් රජුට ලැබෙන්නේ පරිණායක රුවනයි. ඔහු රජුගේ අග්ර විනිශ්චයකාරයා වගේම උපදේශකයායි. ඉතා නුවණැති ඔහු රජුට රාජ්ය පාලනය ගැන නිවැරදිම උපදෙස් ලබා දෙනවා.
මේ වස්තු හතට අමතරව සක්විති රජුට සෘද්ධි හෙවත් විශේෂ පිහිටීම් හතරක් තිබෙනවා. එනම් අන් අයට වඩා රූපශ්රීයෙන් යුතු වීම අන් අයට වඩා දීර්ඝායුෂ ලැබීම අන් අයට වඩා නිරෝගී වීම සහ පියෙකුට දරුවන් ආදරය කරන්නා සේ මුළු රටේම ජනතාව රජුට ආදරය කිරීමයි. ඉතින් බුදුරදුන් භික්ෂූන්ගෙන් අසනවා මෙපමණ සම්පත් ඇති සක්විති රජු විඳින සැපය මහත් නොවේද කියා. භික්ෂූන් වහන්සේලා පිළිතුරු දෙනවා ස්වාමීනි එය කියා නිම කළ නොහැකි තරම් මහා සැපයක් කියා. එවිට බුදුරදුන් කුඩා ගල් කැටයක් අතට ගෙන අසනවා මේ ගල් කැටයද විශාල හිමාල පර්වතයද විශාල කියා. භික්ෂූන් වහන්සේලා පවසනවා හිමාල පර්වතය අසල මේ ගල් කැටය ගැන කතා කිරීමත් විහිළුවක් කියා. එවිට බුදුරදුන් දේශනා කරනවා මහණෙනි මුළු මහත් පෘථිවියම ජයගෙන සක්විති රජු විඳින ඒ මහා සැපය මේ ගල් කැටය වැනියි. දෙව්ලොව දෙවියන් විඳින දිව්ය සැපය හිමාල පර්වතය වැනියි. එනිසා පින් කිරීමෙන් ලැබෙන ආනිශංස සක්විති සැපයටත් වඩා ඉතා මහත් බව වටහා ගත යුතුයි.