14/06/2026
“Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nin Devlet Niteliği, Güvenliği ve Toprak Bütünlüğüne İlişkin Anayasal Güvencelerin Korunması Talebiyle KBC Başkanı ve Parlamento Milletvekillerine Ortak Başvuru”
KABARDEY-BALKAR CUMHURİYETİ BAŞKANI SAYIN KAZBEK KOKOV’A,
İlgi: Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Parlamentosu Başkanı T.B. Yegorova’ya
VII. Dönem Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Parlamentosu Milletvekillerine
Sayın Başkan,
Dünyanın farklı ülkelerinde faaliyet gösteren Kafkas sivil toplum kuruluşları olarak, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti’nde son dönemde yaşanan anayasal gelişmeleri büyük bir dikkat ve kaygıyla takip etmekteyiz.
Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Savcılığı tarafından yapılan başvuru doğrultusunda, Cumhuriyet Anayasası’ndan Kabardey-Balkar’ın devlet niteliğine, toprak bütünlüğüne ve toprak dokunulmazlığına ilişkin güvencelerin çıkarılmasının gündeme gelmiş olması bizlerde derin bir endişe yaratmıştır.
Tarihsel sürgün sonucunda anavatanlarından koparılmış halkların çocukları olarak bizler, aradan geçen bir buçuk asra rağmen Kabardey-Balkar, Adıgey, Karaçay-Çerkes, Osetya, İnguşetya, Çeçenya, Dağıstan ve (teknik olarak aynı kategoride olmasa da) Abhazya dahil tüm Kuzey Kafkasya cumhuriyetleri ile olan tarihsel, kültürel ve manevi bağlarımızı korumaya devam ediyoruz.
Bu nedenle Kuzey Kafkasya’daki milli cumhuriyetlerin anayasal statülerini, kurumsal varlıklarını ve tarihsel kazanımlarını ilgilendiren gelişmeler yalnızca bu cumhuriyetlerde yaşayan vatandaşları değil, dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca Çerkes ve Kafkasyalıyı da doğrudan ilgilendirmektedir.
Bizler için bu cumhuriyetler yalnızca idari birimler değildir.
Onlar; halklarımızın tarihsel hafızasının, siyasal varlığının, kültürel sürekliliğinin ve anavatanla kurduğu bağın kurumsal taşıyıcılarıdır.
Bu nedenle Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Anayasası’nda yer alan ve cumhuriyetin toprak bütünlüğünü, dokunulmazlığını ve devlet niteliğini güvence altına alan hükümlerin kaldırılmasının gündeme getirilmesini, yalnızca teknik bir anayasal girişim olarak değerlendirmiyoruz.
Bilindiği üzere Rusya Federasyonu'nda son çeyrek asır boyunca yürürlüğe konulan merkezileşme politikaları; federasyonu oluşturan cumhuriyetlerin siyasi, idari ve anayasal statülerini adım adım daraltan bir süreci beraberinde getirmiştir. 1992’de imzalanan Federasyon Antlaşması'nın fiilen etkisiz hale getirilmesi, cumhuriyet liderlerinin halk tarafından seçilme hakkının kaldırılması, milli dillerin kamusal hayattaki konumunun zayıflatılması, cumhuriyetlerin devlet niteliğini sembolize eden kurum, yetki ve unvanlarının birer birer ortadan kaldırılması bu sürecin başlıca aşamalarını oluşturmuştur.
Bugün ise cumhuriyet anayasalarında yer alan "toprak bütünlüğü", "toprak dokunulmazlığı", "devlet niteliğini" ve "cumhuriyet başkanının bu değerlerin güvencesi olması" gibi temel anayasal ilkelerin hedef alınması, söz konusu sürecin yeni ve son derece kritik bir aşamasına işaret etmektedir.
Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Anayasası'ndan bu güvencelerin çıkarılması, yalnızca belirli hukuk normlarının değiştirilmesi veya federal merkezle uyumlu hale getirilmesi anlamına gelmeyecektir. Bu yaklaşım aynı zamanda, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti'nin anayasal statüsünün daha da aşındırılması, cumhuriyetin geleceğine ilişkin karar alma kapasitesinin daraltılması şeklinde algılanacaktır.
Bizler herhangi bir siyasi çatışmanın tarafı değiliz. Ancak Kabardey-Balkar Cumhuriyeti'nin anayasal statüsünün korunmasının; yalnızca Kabardeyler, Balkarlar ve Cumhuriyet'in diğer halkları açısından değil, aynı zamanda Rusya Federasyonu'nun federal yapısının korunması ve diğer cumhuriyet yönetimlerine emsal teşkil etmesi açısından da önemli olduğuna inanıyoruz.
Keza federal devletlerde anayasal uyumun amacı, cumhuriyetlerin anayasal statülerini merkezi yapıya tabi kılmak değil; federasyonu oluşturan eşit haklara sahip özne birimlerin anayasal yetki ve güvencelerini koruyarak federal bütünlüğü sağlamak olmalıdır.
Sayın Başkan,
Önünüzde bulunan mesele yalnızca anayasal terminolojiyle ilgili teknik bir düzenleme değildir.
Bu mesele, Kabardey-Balkar Cumhuriyeti'nin geleceğiyle ilgilidir. Dünyanın dört bir yanına dağılmış milyonlarca Çerkesin ve tüm Kuzey Kafkasyalıların tarihsel anavatanlarıyla olan bağlarının geleceğiyle ilgilidir.
Diasporanın anavatanıyla bağını koruyabilmesinin temel dayanaklarından biri ise Kuzey Kafkasya'daki millicumhuriyetlerin varlığını, kimliğini ve anayasal statülerini muhafaza etmeleridir.
Bu nedenle sizleri;
Kabardey-Balkar Cumhuriyeti Anayasası'ndan cumhuriyetin devlet niteliğine, güvenliğine, toprak bütünlüğüne ve toprak dokunulmazlığına ilişkin anayasal güvencelerin çıkarılmasını öngören girişimi reddetmeye;
Kabardey-Balkar Cumhuriyeti'nin anayasal statüsünü, kurumsal bütünlüğünü ve tarihsel kazanımlarını korumaya;
Cumhuriyetin Rusya Federasyonu içerisindeki anayasal konumunu zayıflatacak düzenlemelere onay vermemeye;
ve gelecek kuşaklara karşı taşıdığınız tarihi sorumluluğun gereğini yerine getirmeye davet ediyoruz.
Kabardey-Balkar Cumhuriyeti'nin anayasal statüsünü ve tarihsel kazanımlarını zayıflatabilecek girişimlere yönelik kaygılarımızı açıkça ifade ediyor; Cumhuriyet'in anayasal haklarının korunması yönünde ortaya konacak her türlüiradeyi destekleyeceğimizi bildiriyoruz.
Bu nedenle kaygılarımızı kamuoyu önünde ifade etmeyi tarihsel bir sorumluluk olarak görüyoruz.
İnanıyoruz ki vereceğiniz karar yalnızca bugünü değil, gelecek kuşakların hafızasını da şekillendirecektir.
Saygılarımızla,
İmzacı Kurumlar;
Adige Kafkas Derneği
Adige Khase Çerkes Derneği
Ahlat Kafkas Kültür ve Dayanışma Derneği
Avrupa Çerkes Derneği, Bremen
Avrupalı Çerkesler Federasyonu (Federation of European Circassians)
Avusturya Çerkes Derneği (Adige Xase Austria)
Boğaziçi Çerkes Derneği
Büyükçekmece Çerkes Derneği
Çeçen İçkerya Derneği
Çeçen Kafkas Muhacirleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (KAFKASDER)
Çerkes Dernekleri Federasyonu
Çerkes Kadınları Teavün Cemiyeti Derneği
Çorlu Kuzey Kafkas Çerkes Kültür ve Yardımlaşma Derneği
Eskişehir Kuzey Kafkas Kültür ve Dayanışma Derneği
Gebze Kuzey Kafkas Kültür ve Dayanışma Derneği
İstanbul Birleşik Kafkasya Derneği
İstanbul Çerkes Derneği
İstanbul Kafkas Kültür Derneği
Kafdağı Eğitim ve Kültür Derneği
Kafkas Vakfı
Kafkasevi Sosyal ve Stratejik Araştırmalar Merkezi Derneği
Kayseri Kafkas Derneği
Kozlu Çerkes Derneği
Kuzey kafkas Kültür derneği Mönchengladbach
Ladik Çerkes Derneği
Maltepe Çerkes Derneği
Marmara Çerkes Derneği
Merzifon Çerkes Kültür Derneği
Meydandüzü Köyü Çerkes Kültür Derneği
Nart Spor Kulübü
Samsun Birleşik Kafkasya Derneği
Samsun Kafkas Çerkes Vakfı
Şamil Eğitim Kültür Vakfı
Şimali Kafkas Derneği
Tokat - Erbaa İverönü Köyü Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği
Turhal Kafkas Kültür Derneği
Uzuntarla Adiğe Kültür Derneği
Yalova Çiftlikköy Kafkas Derneği
Yalova Kuzey Kafkas Kültür ve Dayanışma Derneği
1864 Erbaa Çerkes Derneği