10/10/2026
Serbest çalışan SMM üyelerimizin deneyimini ortak bir masaya taşımak, yaşadığımız sorunları birlikte konuşmak ve çözüm yollarını birlikte aramak amacıyla 10 Ekim 2026 Cumartesi günü saat 10.00'da Şubemiz Konferans Salonu'nda Yerel SMM Çalıştayı düzenlendi.
Çalıştayın açılış konuşmasını SMM Komisyonu Üyesi Emine Kaya yaptı. Kaya’nın ardından TMMOB Makina Mühendisleri Odası Bursa Şube Başkanı Murat Korkut bir konuşma gerçekleştirdi. Çalıştayı, serbest mühendislik hizmetlerinin sorunlarının değerlendirilmesi, mesleki niteliğin yükseltilmesi, haksız rekabetin önlenmesi ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi açısından önemli katkılar sunacağına inandığını belirten Korkut; “Odamızın temel sorumluluğu; mühendislik hizmetlerinin yetkin ve uzman mühendisler tarafından yürütülmesini sağlamak, meslek onurunu korumak ve toplumun can ve mal güvenliğini gözetmektir. Eğitim, belgelendirme ve mesleki denetim çalışmalarımızın temelinde bu kamusal sorumluluk bulunmaktadır.
Ancak mevzuat değişiklikleriyle mesleki denetimin etkisizleştirilmesi ve belgelendirme mekanizmalarının zayıflatılması; haksız rekabeti büyütmüş, mühendislik hizmetlerinin niteliğini düşürmüş, mesleki emeği ve birikimi değersizleştirmiştir.
Mühendislik hizmetlerinin yalnızca imza ve maliyet üzerinden değerlendirilmesini kabul etmiyoruz. Uzmanlığın, mesleki yeterliliğin, etik ilkelerin ve etkin denetimin vazgeçilmez olduğunu savunuyoruz. Çünkü mesleki denetim yalnızca mesleğimizi değil, kamu yararını ve toplumun güvenliğini de korur.
Mesleki düzenleme ve denetim yetkilerinin etkisizleştirilmesine karşı mücadelemizi sürdüreceğiz. Ancak bu mücadele yalnızca Oda yönetimlerinin değil, bütün meslektaşlarımızın ortak sorumluluğudur. Mesleki haklarımızı korumak, SMM hizmetlerini geliştirmek ve uygulama birliğini sağlamak, dayanışmamızı güçlendirmekle mümkündür.
Bu düşüncelerle çalıştayımızın başarılı geçmesini diliyor, emeği geçen Şubemize ve tüm katılımcılara teşekkür ediyor, hepinizi saygıyla selamlıyorum” açıklamasını yaptı.
Korkut’un ardından, TMMOB Makina Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Yunus Yener bir konuşma gerçekleştirdi.
Yener şunları söyledi: Odamız SMM üyelerimizin sorunlarının tartışılması, hizmet kalitesinin artırılması, üyelerimiz arasında haksız rekabetin önlenmesi, hizmet sunumu, denetim süreçlerine ilişkin mevzuatın değerlendirilmesi ve Oda çalışmalarına yön verecek çözüm önerilerini önemsemektedir.
Öncelikle belirtmek isterim ki Serbest Mühendis ve Müşavir, ülkemiz mevzuatına tam anlamıyla Professinoal Engineer kavramının karşılığı olarak girmiştir. “Serbest” kavramı sadece bizim değil benzer şekilde başka birçok meslek alanında da kullanılmaktadır. Engineer aynı zamanda müşavirlik alanını da kapsadığından Türkçede Serbest Mühendis ve Müşavir olarak kullanılmaktadır.
Odamızın yasayla verilmiş temel görevlerinden biri, işin ehil yani bilen uzman mühendisler eliyle yapılmasını sağlamak ve meslek haysiyetini, onurunu korumaktır. Bunu temin için düzenlemeler yapmak, mevzuat hazırlamak, eğitimler düzenlemek, sınavlar yapmak, belgeler vermek Odalara tanınmış bir haktır; kamu adına bu alanı düzenlemek bizim görevlerimiz arasındadır.
SMM Hizmetleri kapsamına giren çalışma alanlarının korunması, geliştirilmesi ve bu kapsamda mekanik tesisat, doğalgaz, asansör ve AİTM hizmetleri Odamızın başlıca faaliyetleri arasında yer almaktadır.
En önemli uzmanlık alanlarımızdan olan Mekanik Tesisat alanında da çalışan arkadaşlarımızın eğitilip belgelendirilmesi ve sicillerinin tutulması amacıyla 1998 yılında başlayan çalışmalarımız tüm Oda örgütümüzün katkılarıyla iki yıllık bir tartışma süreci sonunda, 2000 yılı Genel Kurulunda kabul edilen MİEM, Uzmanlık ve Belgelendirme, Yetkili Mühendis vb ile birlikte konu, yeni bir düzenlemeye ve Mesleki Denetim yeni bir hüviyete kavuşturulmuştur, Bakanlığın Sicil Durum Belgesi istenmesini zorunlu tutması da bu süreci destekleyen önemli bir husus olmuştur.
Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren SMM Hizmetleri ile ilgili temel yönetmelikler ve yetkilendirme yönetmeliklerinin de içinde bulunduğu toplam 32 yönetmeliğimiz bu çerçevede işlev görmekte, işleyişimize kurumsal mesleki bir boyut katmaktadır.
SMM Hizmetleri uygulama alanlarına yönelik teknik kitaplarımız da bulunmaktadır. Tesisat Mühendisliği dergimiz de akademik niteliği ile saygın bir konumdadır.
Takdir edilir ki; kamu, toplum ve meslek yararları doğrultusunda faaliyet gösteren Odamızca yürütülen mesleki hizmetlerde anlayış ve uygulama birliğinin sağlanması son derece önemlidir. Bu nedenle daha önce üç defa “SMM Hizmetleri ve Mesleki Denetim Kurultayı” düzenlemiştik.
Kamu kurumu niteliğinde bir meslek örgütü olan Odamız, bütün mesleki faaliyetleri ve serbest mühendislik uygulamalarını, “Kamu yararının korunması, mesleğin geliştirilmesi ve mesleki hizmetlerin uzman üyelerince verilmesinin sağlanması” temel perspektifi ile ele almaktadır.
Odamız toplum güvenliğini doğrudan ilgilendiren tüm projelerin, mesleki yeterliliği Odamızca belgelendirilmiş üyelerimiz tarafından hazırlanması ve mesleki etik ve üyelik sicil kayıtları yönü ile Oda mesleki denetiminden geçirilmesi gerektiğini savunmaktadır. Yine Odamız, bu yeterliliğin değişip gelişen bilim ve teknolojiye bağlı olarak Odamızca düzenlenecek sürekli eğitimlerle desteklenmesini de zorunlu görmektedir.
Odamız, mekanik tesisat, asansör, doğalgaz, araç projelendirme, yatırım, işyeri ruhsat proje ve işletme hizmetlerinden oluşan SMM hizmetleriyle ilgili yürütme sorumlulukları bulunan Bakanlıklar ve yerel yönetimler gibi yetkili tüm kurumların mevzuat düzenleme çalışmalarına da etkin bir şekilde müdahil olmaya çalışmaktadır.
Meslek uygulama alanlarımızın genişlemesi ve mesleki denetimde meslek ve meslektaş çıkarları temelinde Odamızın merkezi bir rol üstlenmesi için sürekli olarak uğraş veriyoruz.
2012 yılında İmar mevzuatında yapılan değişiklikler ve neredeyse TMMOB’nin işlerini yapmak üzere kurulan Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünün (MHGM) başta Mesleki Denetimi yasaklayıcı girişimleri, sicil durum belgesinin istenmemesi, sadece beyan’ın yeterli olması uygulamaları ve Yapı Denetim Yasası birlikte değerlendirildiğinde; sonuç, mesleğimizin ve SMM hizmetlerinin değersizleştirilmesi, uygulamada tahrifatın artması olmuştur.
Bu süreçte yapılan yanlışların düzeltilmesi için mücadele etmek, dayanışmanın artırılması için tüm temsilcilik ve şubelerimizde SMM Çalıştayları düzenledik. Çalıştaylara tüm ülkede 4.200 SMM’den sadece 300 civarı arkadaşımız katıldı. Uyardık; sahte mühendis ve mimarlar çıkacak dedik, adınıza gitmediğiniz görmediğiniz yerlerde projeler üretilecek dedik, “rekabet”in dibi yaşanacak, hizmet kalitesi düşecek dedik. Ne yazık ki hepsi oldu… Ozalit parasına kilo ile proje dönemi başladı, kopyala yapıştır çoğalt “ana akım” oldu.
Ve birçok arkadaşımız bu alanı terk etmek zorunda kaldı, kalanların bir kısmı başka işler de yapar oldu. 2012’de ruhsat sayısı 2016’dan itibaren iki, zaman zaman da üç katına çıkmasına rağmen bugün mekanik tesisat alanında SMM sayısı 4 binlerden 2 bin 200’e gerilemiştir. Ruhsat Projesi diye ucube bir kavram türemiştir. Tasarımda nitelik kaybının yanında, işin kendisi de bir yerlere havale edilir durumdadır. Bu işi denetleme görevi verilen Yapı Denetçiler ise ayrı bir sorun kaynağıdır. Mezuniyetten sonra beş yıl geçmesi, ne yaptığı önemli değil, Yapı Denetçi olmak için yeterlidir. Bu insandan projenin içerik denetimi (ve düzeltmesi), imalatı da “doğru”, olması gereken projeye uygun yaptırması beklenmektedir. Otel ve hastaneleri düşünün, neyi nasıl denetleyecek? İmzacılık ve diploma kiralama bu dönemde yaygınlaştı.
Görülüyor ki, bu iktidarın örgütlü yapılara düşmanlığı var; sermayenin, işverenin karşısında örgütlü bir yapı istemiyor. O nedenle Oda-Üye ilişkisini kopartarak, Mühendisin tek başına kalmasını istiyor, “birilerinin” işini/gemisini, yürütmesine engel olmamasını istiyor. Bunun için TMMOB Disiplin Yönetmeliği ile Asgari Ücret Yönetmeliği iptal ediliyor; bunun için AİTM TSE’ye havale ediliyor. Bu nedenle meslekler değersizleştiriliyor; tabii maliyetleri düşürmek de lazım!
Yapı üretim sürecinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekirken, müteahhit çıkarlarını koruyacak şekilde sadece tasarımcılara Mesleki Sorumluluk Sigortası getirilmeye çalışılıyor. Tasarımcıların günah keçiliği tam teşekküllü hale getirilmeye çalışılıyor.
Bu kadarla da kalmıyor. Yapılmak istenen başka kritik değişiklikler de var; Odalarımızın kamu kurumu niteliğindeki özerk mesleki yerinden yönetim kuruluşu olma özelliklerini, üyeleriyle ilişkilerini, mesleki denetim ve periyodik kontrolleri, üyelerin teknik ve etik kurallar çerçevesinde Odalarına karşı sorumluluğunu; Odaların yönetmeliklerini, idari, mali, örgütsel iç işleyişlerini, kısaca tüm mevzuat ve uygulamalarını tasfiye edici özelliktedir. Bu konuların, iktidarın hedeflediği Anayasa değişikliği ile bağlantılı olduğunu da belirtmek istiyorum.
Oda uygulamaları, bu esaslara göre düzenlemiş ve Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş yönetmelikler uyarınca yürütülmeye çalışılmaktadır. Bu çerçevedeki düzenleme ve uygulamalarımız, mühendis yetki ve sorumluluklarını geliştirmeyi, mühendislik hizmetlerini denetlenebilir ve güvenilir kılmayı; toplumun can ve mal güvenliğini sağlamayı, uluslararası standartlar doğrultusunda kurumsallaşmayı sağlayıcı nitelikte olup ancak siz üyelerin katkı ve katılımları ile sürdürülebilecektir.
Bütün çalışmalarımız, ülkemiz, sanayimiz, mühendislik ve meslek alanlarımızı kuşatan olumsuz koşullarda sürdürülmektedir. Dolayısıyla mesleğimizi düzenleyici, mühendislik birikim ve uygulamalarını geliştirici yönetmelik, mevzuat ve mesleki denetimlerimiz son derece önem taşımaktadır. Bizler, mevcut politikaların ülkemiz ve mesleğimiz aleyhine olan temel hatlarına karşı çıkarken, aynı zamanda mesleki yeterlilik ve uzmanlaşmayı savunarak direnmek durumundayız.
Ana Yönetmelik ve diğer yönetmelikleri ile TMMOB içinde örnek ve öncelikli bir yere sahip olan Odamız, meslek içi eğitim, belgelendirme, akreditasyon ve mesleki denetim çalışmaları ile bütün olumsuz gelişmelere karşı mesleğimizi korumakta ve bir direnme hattı oluşturmaktadır. Bu çalışmaların daha da geliştirilmesi, ülkemiz, mesleğimiz ve hizmet alanlarımızın korunması, ancak siz üyelerimizin sahip çıkması ve desteği ile mümkündür. Odamızın kat ettiği mesafeleri, meslektaşlarımız arasında haksız rekabete yol açmayacak ve ülke çapında uygulanabilir bir uygulama birliği ile daha ileriye götürmek, iyileştirmek zorundayız.
Fakat bu iktidar sürdüğü sürece, bu anlayış değişmedikçe, MHGM lağvedilmedikçe, meslektaşların eğitimi, belgelendirmesi, sicillerinin tutulması Odalarınca yapılmadıkça, alanın düzenlenmesi TMMOB ve Odalara bırakılmadıkça, tüm halkımıza olduğu gibi bize de gün yüzü yok!
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği alanında, Yapı Denetimde, SMM hizmetlerinde vb alanlarda yaşanılanlar ortadadır, İşveren’in günah keçileri yaratılmıştır. Ne iş kazaları ve cinayetlerinde bir azalma olmuş, ne de Yapı Stoku istenen düzeye gelmiştir.
Eminim ki çalıştayımız SMM Hizmetlerinin geliştirilmesine önemli katkılar sunacaktır.
Son olarak çalıştayı düzenleyen Bursa Şubemize ve tüm katılımcılara, teşekkür ediyor, üreten, sanayileşen, demokratik, insanlarımızın barış ve gönenç içerisinde yaşayacağı bir Türkiye özlemiyle etkinliğimizin başarılı geçmesini diliyor, saygılar sunuyorum.”
Konuşmaların ardından çalıştaya geçildi ve katılımcılar Mekanik Tesisat, Doğalgaz, Asansör ve Araç Projelendirme olmak üzere 4 ekibe ayrıldı. Çalıştayda oluşan maddeler çıktı haline gelecek ve önümüzdeki günlerde yayınlanacak. Katılım gösteren ve çalıştayda emeği olan herkese teşekkür ederiz.
