24/07/2026
Bugün 272.978 nüfusuyla,
9 kilometrekareye sığışmış İstanbul'un en yoğun ilçelerinden biri. Adı ise kaybettiği bolluğun üstüne örtülmüş bir örtü.
Burası yüzyıllarca surların dışında, Lykos deresinin suladığı yeşil bir kırdı. Adı da niteliğini söylüyordu: Sağmal inek yetiştiren Velibey, Ferhatpaşa, Cicoz çiftliklerine nispetle anıldı - Sağmalcılar, yani "süt sağanların yeri". Bu havza, Eyüp'ün o asırlık meşhur kaymağına hayat veren mandıra kuşağının tam kalbiydi.
İlk kalıcı yerleşimi 1927'de Filibe'den gelen muhacirler kurdu; ardından Balkanlar'dan dalga dalga göç geldi. Bayrampaşa işte böyle bir Rumeli göçmeni ilçesi olarak şekillendi. O muhacir kimliği bugün de dernekleri, mutfağı ve mahalle kültürüyle yaşıyor.
Bu topraklarda öyle bir sebze yetişti ki adı semtle özdeşleşti: Bayrampaşa enginarı. İri kelleli, etli yapısıyla bir zamanlar Osmanlı saray sofralarına gönderilen özel bir türdü. Rami ile Sağmalcılar arasındaki bostanlarda yetişen bu mahsuller İstanbul pazarlarının gözdesiydi.
Önder