25/03/2026
ÖNEMİNE BİNÂEN TEKRAR YAYIMLIYORUZ...
İNANÇTAKİ ŞÜPHELERİ GİDERMEK.!
"Bir kimse Tevhid (ilmi) ile ilgili bir meselede tereddüde düşerse, derhal (Allah katında en doğrusu hangisi ise ona) doğruyu kabul ettiğine inanır ve geçikmeden bir âlime (Kelâm âlimi) giderek gerçeği öğrenir. Özürsüz olarak geçiktirirse kafir olur. Çünkü şüphe üzerindedir.[1]
Tevhid ilminin inceliklerinden maksat, imâna aykırı düşen ve imânı sarsan şüpheler ve inkâr durumlarıdır. (Ahirete imân etmekle ilgili hususlardır.) İmam-ı Âzam Şeriata ait bazı hükümlerde duraklamış bir şey söylememiştir. Çünkü bunlar İslâm Şeriatı dahilinde olan hükümlerdi. Ahkâma dair meselelerde duraklamak ve ihtilâfa düşmek rahmettir. Tevhid ve İslâm inancına ait meselelerde ihtilâfa düşmekse sapıklıktır, bidattir. Şeriata ait hüküm ihtiva eden meselelerdeki hatalar affedilir, belki bu hükmü çıkaran sevap da alır. Fakat Tevhid inancına ait meselelerdeki hükümlerde hataya düşmek küfürdür, ... "[2]
(Çünkü; insan cahil halinde zan ve şüpheden kurtulamaz,)
Osmanlıca:
"Yakîn; teemmül ve tefekkürle hâsıl olan ilimdir. Çünkü; insan ibtidâyı halinde şek ve şüpheden hâli olamaz, matlûp üzere delâil tekessür ve delâilde teemmül ettikçe şüphe zâil olur ve kalpte itminan ve istirahat hasıl olur. Matlûbun hak olduğunda şekki kalmaz. İtîkaddiyatta muteber olan da bu manaca itminanın husulüdür." [3]
Günümüz Türkçesi:
“Şüphesiz ve kesin olarak bilme hali; ayrıntılarıyla düşünme ve tefekkürle ortaya çıkan ilimdir. Çünkü; insan cahil halinde zan ve şüpheden kurtulamaz, aranılan üzerinde deliller çoğalır ve deliller de ayrıntılarıyla düşünülürse şüphe ortadan kalkar ve kalpte tatmin olma ve rahat etme meydana gelir. Elde ettiğinin hak olduğunda şüphesi kalmaz. Akâidde geçerli olan da bu manaca tatminin meydana gelmesidir. "[*]
Kaynaklar:
1] Eş-Şeyh Ahmed Ziyâüddin Gümüşhânevî Hazretleri, Ehl-i Sünnet İ'tikadı (Câmiu'l Mütûn), Bedir Yayınevi, Tercüme: Abdulkadir Kabakçı- Fuâd Günel, Baskı tarihi yok, Sayfa: 73-74. (91. şerh)
2] Fıkh-ı Ekber, İmâm-ı Azâm Nûman bin Sâbit Ebû Hanife el- Kûfî Hazretleri, Şerh Allâme Aliyyü'l Kârii Hazretleri, Tercüme; Y. Vehbi Yavuz, Çağrı Yayınları, ilgili madde bkz.
3] Hulâsat'ül Beyan fi Tefsir'il Kur'an, Müellifi Mehmed Vehbî Efendi (Şer'iyye ve Evkâf Nâzırı-Bakanı), Üçdal Neşriyat, üçüncü cilt s.1461
*] Tercüme, Mütekellim Üstâd Eş-Şeyh Prof. Dr. Yûnus Emre AKKURT el- Bürhânî Hocaefendi