10/04/2026
Genç Engelsiz Erişim Bakışı ile Toplum Anlayışıyla Gençlerin Yeri ve Düşünce Kimliği Edinim Süreçleri
Ecrinnur Aytekin
[email protected]
Sayı: 145, Mart 2026
Merhaba değerli okurlar.
Bu ay ele almak istediğim konu, Engelsiz Erişim Derneği'nin yakın zamanda duyurduğu Genç Engelsiz Erişimliler Projesi'nin kapsamına ve amacına oldukça yakın.
Amaç; gençlerin hak arayışı, savunuculuk, kapsayıcılık, erişilebilirlik gibi konularda daha iyi ve doğru bilgiler edinmesini ve deneyim kazanmasını sağlamak.
Kapsamı ise tabii ki dinamik, yaratıcı, istekli ve heyecanlı gençler.
Özveri ve mücadelenin en güzel en yararlı şekilde gençlerle olacağına yürekten inanan Engelsiz Erişim bu çalışma ile hem gençlerin kendilerini geliştirerek katkılar edinmelerini hem de onların sunacağı eşsiz katkıların çalışmalar üzerindeki etkisini sağlayarak gün geçtikçe daha dinamik ve azimli bir mücadele ile ilerlemeyi amaçlıyor.
Gençlerin yerinin her zaman süreçlerin tam içinde olması gerektiğini savunuyor. Bu çalışmayla gençlere çok güzel ve elverişli bir fırsat sunuyor.
Engelsiz Erişim için böyle olan bu tutum maalesef tam anlamıyla anlaşılmış değil.
Bazen kişisel olarak verilen küçücük bir erişilebilirlik mücadelesi bazen toplu bir haykırış bazen ise sessiz bir çığlık hayatı değiştirebiliyor. Büyük görünen sorunlar küçük görünen eylem ve tutumlarla çözüme kavuşabiliyor. Daha birçok şeyle detaylandırabiliriz bu konuyu.
Gençlerin bu mücadelenin özellikle başında karşılaştığı dahil olma ve düşüncesini destekleyen kişilerle iletişim kurma süreçlerinin oldukça zor olduğunu tecrübe ettim. Bu yalnızca savunucu bir mücadelenin başlamasında veya kimliğin oluşmasında değil, hayatın her alanında önemli. Örneğin öğrencilerin yeti farklılıkları nedeniyle ayrıştırılmasını savunan öğretmenine karşı kendini yalnız hissetmesi hem kendi psikolojisini hem çevresiyle ilişkisini hem de öz güvenini olumsuz şekilde etkileyecektir.
Peki, gençler bu süreçlerin neresinde?
Bana sorarsanız tam da içinde olmalı. Bunu bir genç olduğum için söylemiyorum. Düşüncelerin, kimliğin en belirgin olarak şekillendiği bu yaşlarda, yakın görülen ve benimsenen düşünceyi destekleyen oluşumlarda yer almak genci bilgi edinimi ve tecrübe açılarından ciddi şekilde destekleyecektir.
Bu kapsamda gençlere, bu oluşumlara katılabilme konusunda fırsat verilmesi, imkân sağlanması çok önemli. Bu kimi zaman onu cesaretlendirmekle kimi zaman ise oluşuma veya sürece en iyi şekilde dahil olması için gerekli koşulları oluşturmakla gerçekleştirilebilir.
Başta çevresinden, araştırmalarından katkılarla beslenen genç, ileride bu katkıların şekillendirdiği ölçüde o konu veya düşünce üzerine çevresine kapsayıcı yollar gösteren, her alanda erişilebilirliği esas alarak çalışmalar yürüten tutumuyla bir temsilci hâline gelerek birçok insana ve projeye çok önemli katkılar sağlayabilir.
İşte Genç Engelsiz Erişimliler tam da bunun için oluşturuldu. Bu dönüşümün ve düşünce şekillenmesinin en önemli aşaması sürecin başı diyebilirim. Bu nedenle Genç Engelsiz Erişimlilerin misyonu, gençlerin desteklenmesiyle daha iyi bir yaşam.
Özellikle 12-18 yaş arasındayken bireylerin kendileriyle ilgili olarak baz aldıkları en önemli etkenler genellikle ilgi alanları ve çevresel sorunlardır.
Örneğin ailesiyle çatışan, resim sever bir gencin bu sorunu resimle ifade etmeye ve çözmeye çalıştığını görebiliriz. Mesela yaşadıklarını, düşüncelerini ya da çözüm önerilerini kendi çizimleriyle ifade edip sosyal medyada paylaşabilir. Bunu yazmakla yapmış biri olarak söylüyorum, bu gibi girişimler mücadeleye başlamak için hiç de fena adımlar değil.
Genç Engelsiz Erişim Projesi'nde yapılacak faaliyetler bunun gözetilmesiyle gerçekleştirilecek. Anlaşılmadığını düşünen veya çekingen bir gencin, konuşmaktansa böyle bir yol izlemesi hem kendi için daha az yıpratıcı hem de çevresinin onu anlaması için farklı bir pencere olacaktır.
Bilgi ve tecrübe ediniminin başlarında, her yerde konuyla ilgili bir öğe görmek veya bu öğelerin kendisi için ulaşılabilir olması gencin araştırdığı veya incelemek istediği konuya daha kapsamlı yaklaşmasını sağlayacaktır.
Proje kapsamında bu şekilde de destek bulabilir. Örneğin kapsayıcılığın gerekliliğini içeren öykü, şiir, karikatür benzeri sanatsal bir yapı veya her şeyin erişilebilir olanının güzel, kapsayıcı
olduğunu anlatan bir hikâye.
Yalnızlık sadece gençlerin değil, büyük çoğunluğumuzun süreçlerini olumsuz etkileme potansiyeli yüksek bir tehlike. Psikolojik bir yalnızlıktan söz ediyorum. Düşüncelerinin kabul görmediğini, anlaşılmadığını hisseden bireylerin yalnızlık duygusuna kapılmaları kaçınılmazdır. Bu da kişinin karakter ve mizacını oluşturma sürecinde dışlanmışlık hissinden ve yalnız bırakılmadan dolayı doğrularından vazgeçerek çevresinin düşüncelerinden meydana gelen düşünce yapısının dışına çıkmamasını sağlayabilir. İlerleyen zamanlarda bu durum kendini ve karakterini benimseyememe raddesine gelebilir ve hem kişiye hem de çevresine büyük zararlar verir.
Bu nedenle kişiyi doğrularından vazgeçecek kadar dışlamak, onu yalnızlaştırmak veya düşüncesini, bilgisini araştırıp tecrübe etmesine fırsat vermemek gibi tutumlar sürecin sağlıklı şekilde ilerlemesini engelleyecektir.
Kimliğini şekillendirmekte henüz tecrübesiz olan kişinin bu konudaki isteği, heyecanı ve cesareti kırılabilir. Bu da kendi çevresine karşı tavır almasına, benzer tutumlar sergileyerek tepki göstermesine sebebiyet verebilir.
Kişinin kendi gibi düşünen akranlarıyla bilgi ve deneyim paylaşımı yapması bu açıdan da oldukça önemli.
Huzurlu, kapsayıcı bir yaşam için olumsuz bir sürecin ve sonucun değil, farklılıklara saygılı, farkında, anlamaya/dinlemeye yönelik bir tutumun sergilendiği iletişimlerin sağlanması gerekmekte.
Gelecek gençlerle şekillenecek.
Bu yüzden önce gençlik şekillenecek.
Ee, doğru şekillensin değil mi?
Sonuçta söz konusu yaşanabilir bir dünya. O hâlde ne diyoruz?
"Gençlere fırsat ver, yaşama fırsat ver!"
Paylaşım bağlantısı:
https://eeeh.engelsizerisim.org/genc-engelsiz-erisim-bakisi-ile-toplum-anlayisiyla-genclerin-yeri-ve-dusunce-kimligi-edinim-surecleri/
