05/06/2026
Toplumsal Tarih'in 390. sayısı çıktı!
Haziran sayımız aile tarihi üzerine. 2025 aile yılı ilan edildiğinden beri, aileye kimin dahil olduğu, kimlerden bir aile olabileceği ya da olamayacağı tartışmaları Türkiye’de gündelik hayatın bütününe ve kırılgan grupların yaşamına giderek daha da fazla etki ediyor. Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi Başak Tuğ editörlüğünde hazırlanan bu dosyada yazarlar, imparatorluğun son döneminden Cumhuriyet’in erken dönemlerine kadar uzanan bir süreçte, aileyi toplumsal cinsiyet perspektifinden “aile krizi”ni merceğe alarak inceliyorlar. Leyla Kayhan ile 18. yüzyılda kocalarına dava açan kadınların var olma stratejilerini; Zeynep Kutluata ile baba/koca ölümünden sonra dul kalan eşi ve çocuklar arasındaki miras çatışmalarının işaret ettiği çatışma, müzakere, bağlılık ve kopuşları; Talin Suciyan ile 19. yüzyılda kavardaki Ermeni aileler içinde kadınların yoksulluk ve şiddetle karşı karşıya kalma hâllerini ve Ebru Aykut ile Nizamiye mahkeme kayıtları ve istintaknâmeler üzerinden ailenin gündelik hayatında kadınların özneliğini takip ediyoruz. Gülhan Balsoy, Mehmet Rauf’un yazdıkları üzerinden heteronormatif aile ideali ve Osmanlı egzotizminin birbirlerini nasıl beslediğini tartışıyor; Başak Tuğ ise “cinsiyetçi ve sınıfsal çifte standartı keskin bir dille eleştiren bir kadın gazeteci” olarak tanımladığı Sertel’in “bugünün aile tahayyüllerini” değerlendirmek için de önemini hatırlatıyor.
Ömer Turan editörlüğündeki “Dünya Tarihi: Yeni Sorular: Yeni Ufuklar” yazı dizisinin bu ayki konuğu Görkem Akgöz. Akgöz küresel emek tarihinin tarihyazımı açısından içerdiği ve ıskaladıklarını tartışıyor. Fuat Dündar, güncel bir tartışma olan Lübnan modelinin tarihsel köklerini, Mert Sunar 200. yılı vesilesiyle Vaka-i Hayriye’yi, Oğuz Kalafat Adana yerel basını üzerinden karikatürlerle İspanya İç Savaşı’nı değerlendiriyor. Gökhan Akçura ile 1860’lardan 1940’lara Taksim Bahçesi’nde geziyoruz. Bu sayımızda, Osman Kocabal’ın hocası tarihçi Jane Hathaway’le son kitabında incelediği Kahire Genizası Arşivi üzerine yaptığı söyleşiyi de bulacaksınız. Ayrıca Tarih Vakfı kuruluş senedinin imzalanmasından bu yana geçen 35 yılın serüvenini de Tarih Vakfı’ndan Haberler bölümümüzde Orhan Silier’in bizzat kendi kaleminden okuyoruz.
İyi okumalar dileriz.
Matbu dergi için: https://tarihvakfi.org.tr/urun/toplumsal-tarih-390/
E-dergi için: https://play.google.com/store/books/details?id=vMfgEQAAQBAJ&pli=1
