27/12/2020
Samani Virani Camii: Eminönü Mercan’ın Süleymaniye sırtlarında, Prof. Cemil Birsel Caddesi’nin güney ucundaki meydanda, katlı otoparkın karşısında bulunan bir camimizdir. Süleymaniye Külliyesi’nin doğu köşesine yakındır. Çukurçeşme Mescidi olarak da blinir. 15. yüzyılın yarısında, Saman Virani Hoca Sinan tarafından yapılan caminin kesin yapılış tarihi belli değildir.
Cami duvarları iki sıra tuğla ve bir sıra düzgün taş ile örülmüştür. Caminin her iki girişi de üst kata çıkan merdiven başına ulaşmaktadır. Yapının altında bulunan bodrum da namaz kılma mahalli haline getirilmiştir. Merdivenle üst kata çıkınca, son cemaat yerine varılmaktadır. Üst kata çıkarken sağ tarafta camiyi yaptıran Hoca Sinan’ın yeşil örtülü kabri, sol tarafta harim giriş kapısı bulunmaktadır.
Harimdeki mihrap, alçıdan yapılmış olup yağlı boya ile boyanmıştır. Minber ve vaaz kürsüsü ahşaptır. Duvarlarda altlı-üstlü iki sıra pencere bulunmaktadır. Alttakiler dikdörtgen, kemerleri mermerdir. Yukarıdakileri üzerileri oval ve vitray camlıdır. Son cemaat yerinin daha sonraki yıllarda yapıldığı bellidir. Şöyle ki; son cemaat yerine çıkıldığında, caminin sol duvarı dış duvarla aynıdır. Yine son cemaat yeri, caminin sağ duvarı boyunca, dar da olsa uzamaktadır.
Camilerde minare asıl olarak sağ tarafta yapılmaktadır. Bu camide de minare, taş binanın sağ köşesindedir. Ancak tuvalet ve abdest mahalli sonradan ilave edilince minare ortada kalmıştır. Camii‘nin tuğla ile örülmüş kalın gövdeli minarenin dışarı taşan şerefesi yoktur. Külah altında dar uzun pencereleri vardır. Yapı zaman içinde yıpranmış, çatısı çökmüş, minaresi yıkılmış ve uzun süre bu şekilde kalmıştır. Bu halde iken, basit imalatların yapıldığı bir yer olarak kullanılmıştır. 1973 yılında onarılmış ve ibadete tekrar açılmıştır. Camının asıl ibadet yer, (harim) namaz saatlerinin dışında kapalıdır.
̈nü