20/02/2026
21 ŞUBAT
DÜNYA ANADİLİ GÜNÜ
Dil Yaşatmaktır!
Anadili haktır, susturmak adaletsizliktir.
Anadili hakkı, temel, devredilemez ve müzakere edilemez bir insan hakkıdır.
Bu hakkın korunması, sadece kültürel bir mesele değildir; dilsel adalet ve eşit
yurttaşlık için zorunludur.
Anadili hakkının önündeki politik, ekonomik ve idari engeller kaldırılmadıkça
adaletten söz edilemez. Barış içinde yaşamanın garantisi, çokdilli bir
toplumda eşit haklara sahip olmaktır.
Bugüne kadar uygulanan tekdilli asimilasyon politikaları nedeniyle dilsel
çoğulluk, bertaraf edilmesi gereken bir 'tehlike' olarak görülmüş ve
gösterilmiştir. Oysa bir dil sustuğunda yalnızca kelimelerini değil; acılarını,
sevinçlerini, masallarını ve dünyaya bıraktığı izleri de beraberinde götürür.
Dil yalnızca bir iletişim aracı değil; kimliğin, belleğin ve toplumsal ilişkilerin
en temel kurucu unsurudur.
Dil yalnızca kültürün taşıyıcısı değil; tarihsel olarak inkâr edilmiş kimliklerin,
bastırılmış var olma biçimlerinin, susturulmuş seslerin ifade alanıdır.
Anadillerimizin, eğitimden medyaya, sanattan kültüre, sokaktan resmi
kurumlara tüm kamusal alanlarda özgürce var olması eşit ve onurlu bir
yaşamın vazgeçilmez koşuludur.
Eğitim ve kültür politikaları, tüm dillerin ortak değerimiz olduğu ilkesiyle
belirlenmelidir. Çocukların anadillerinde düşünebileceği, hayal kurabileceği ve
okul öncesinden üniversiteye kadar her kademede anadillerinde eğitim
görebileceği siyasal ve toplumsal yapıyı inşa etmek, hepimizin gecikmiş
sorumluluğudur.
Dillerimizin yaşatılması, geliştirilmesi ve kamusal hizmetlerde eşit, erişilebilir
ve görünür biçimde yer alması için devletin ve tüm kamu kurumlarının gerekli
adımları atması bir lütuf değil, tarihsel bir yükümlülüktür. Birleşmiş Milletler
Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 17, 29 ve 30. maddelerine ilişkin konulan
çekincelerin kaldırılması ve bu Sözleşme kapsamındaki sorumlulukların yerine
getirilmesi, bu tarihsel yükümlülüğün açık ve öncelikli gereğidir.
Dil Hakları İzleme, Belgeleme ve Raporlama Ağı (DHİBRA) bileşenleri olarak,
tüm anadillerinin korunması, yaşatılması ve canlandırılması çağrımızı
yineliyoruz.
Tüm halkların Dünya Anadili Günü kutlu olsun!
İMZACI KURUMLAR LİSTESİ
Adana Çerkes Kültür Derneği, Adığe Dil Derneği, Afşin Kafkas Kültür Derneği, Agos
Ermenice Ek, Agos Gazetesi, Ağaçlı Derneği, Alan Kültür ve Yardım Vakfı, Alef FM, Almastı
Çerkes Kadın Hareketi, Amedfed, Anka Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği (Ankara), Anka
Dil, Kültür ve Sanat Kooparatifi (Diyarbakır), Antakya Süryani Kültür Derneği, Antalya Çerkes
Derneği, Aras Yayıncılık, Arıkbaşı Köyü Kafkas Derneği, Ari Dil ve Kültür Araştırmaları
Derneği, Arsisa Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği, Aryen Kültür Derneği, Asi-Der (Hatay İli
Antakya, Samandağ, İskenderun İlçeleri Kültür Yardımlaşma Dayanışma ve Çevre
Gönüllüleri Derneği), Aşağı Kurtoğlu Derneği, Avesta Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği,
Avesta Yayınevi, Ayrık Otu Müzik Grubu, Bahçelievler Kafkas Çerkes Derneği, Balıkesir
Adığe - Çerkes Kültür Derneği, Ban Vakfı, Bandırma Kuzey Kafkasya Kültür Derneği, Barış
Vakfı, Barışa Ezgiler, Başakşehir Bitlis İş İnsanları Derneği, Batman Eğitim-Sen Şubesi,
Batman Kozluklular Derneği, Bayramoğlu Köyü Derneği, Bekira Derneği ve Elih Batman
Dernekler Federasyonu, BES Amed Şubesi, Beşiktaş Derneği, Bianet (IPS İletişim Vakfı),
B**a Kafkas Kültür Derneği, Birca Belek Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği, Bismil Derneği,
Bismil Köseli Derneği, Bitlis Sivil Toplum Kuruluşları Konfederasyonu, Bolu Kafkas Derneği,
Botan Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği, Botan Times, Bozüyük Kuzey Kafkasya Kültür
Derneği, BTS Amed Şubesi, Bursa Çerkes Kültür Derneği, Ceyhan Kuzey Kafkas Kültür
Eğitim Derneği, Cudi Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği, Çalabaş Derneği, Çerkes
Araştırmaları Merkezi, Çerkes Derneği (Ankara), Çerkes Kültür Evi Derneği, Çorum Kafkas
Kültür Derneği, Dağcı Derneği, Denizli Çerkes Derneği, Dersim Araştırmaları Merkezi,
Dersim Dernekleri Federasyonu, Dersim Yazarlar Birliği, Dicle Kültür Sanat Derneği, Dişlinar
(Zivzik) Yardımlaşma ve Dayanışma Kültür Derneği, Dîwan Academy, Diyarbakırlılar
Derneği, Diyarder Esenyurt, Doğu ve Güneydoğu Dernekleri, Dostluk ve Kültür Derneği, Doz
Yayınları, Düzce Adığe Kültür Derneği, Eğitim Sen Amed 3 Nolu Şube, Eğitim Sen Amed 1
Nolu Şube, Eğitim Sen Amed 2 Nolu Şube, Elazığ Karakoçan Dernekleri, Eskişehir Kuzey
Kafkas Kültür ve Dayanışma Derneği, ESM Amed Şubesi, Fırat Dil ve Kültür Araştırmaları
Derneği, Gazete Sabro, Gaziantep Çerkes Derneği, Gercüş ve Köyleri Derneği, Gor Hemşin
Kültür Dil Tarih Dergisi, Göksun Çerkes Kültür Derneği, Gönen Çerkes Kültür Derneği, Gürcü
Dil Merkezi, Gürcü Haber Ajansı, Gürcü Kültür Merkezi, Haber Sen Amed Şubesi, Hacıali
Derneği, Hadig Derneği, Hak İnisiyatifi Derneği Hamamözü Çerkes Derneği, Hangardz
Bağımsız Tiyatro Topluluğu, Heyamola Yayınevi, Hoçvan Hasköy Derneği, Iğdır Dernekleri
Federasyonu, İnegöl Çerkes Adige Kültür Derneği, İnsan Hakları Derneği, İskenderun
Çerkes Derneği Adıge Khase, İsmail Beşikçi Vakfı, İstanbul Bitlis İli İlçeleri Eğitim Kültür ve
Sosyal, Yardımlaşma Derneği, İstanbul Doğu ve Güneydoğu Dernekler Konfederasyonu,
İstanbul Kafkas Kültür Derneği, İstanbul Pomak Kültür Derneği, İstanbul Tumok Derneği,
İstanbul Uzunyayla Kafkas Kültür ve Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği, İstos Yayınevi,
İzmir Çerkes Kültür Derneği, Jineps Gazetesi, K24 Kitap Kültür Kritik Sitesi, Kahramanmaraş
Kafkas Kültür Derneği, Karadeniz Ereğli Kafkas Kültür Derneği, Kardeş Türküler, Kartal
Silvan Derneği, Kıraathane İstanbul Edebiyat Evi, Kiçir Adıge Derneği, Kocaeli Kafkas Kültür
Derneği, Komeleya Wêjekarên Kurd (Kürt Edebiyatçılar Derneği), Kon Dil, Kültür ve Sanat
Derneği (KON-DER), KoyuSiyah Yayıncılık, Köprücük Derneği, Köstebek Kolektif Yayunevi,
KURDÎGEH Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği Van, Kurdizan Dil ve Kültür Araştırmaları
Derneği, Kültürel İncelemeler ve Toplumsal Araştırmalar Derneği, Kürt Araştırmaları Derneği,
Kütahya Kuzey Kafkas Kültür ve Dayanışma Derneği, Laz Kültür Derneği, Lehimli Derneği
Levanten Müzesi, ma music Center, Manisa Çerkes Kültür Derneği, Mardin Dernekler
Federasyonu, Marmara Bitlis İş İnsanları Derneği, Medya Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği
(Tatvan), Medya Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği (Tekirdağ), Medya Kitabevi, Mersin
Kafkas Kültür Ve Yardımlaşma Derneği, Mezopotamya Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği,
Mezopotamya Psikologlar Derneği, MIQÛR Derneği, Mordem Sanat, Mustafakemalpaşa
Çerkes Kültür Derneği, Muş Bulanık Gündüzlü Derneği, Muş Dernekler Federasyonu, Nazilli
Kafkas Kültür ve Dayanışma Derneği, Nebioğlu Derneği, Nehna Platformu, Nor Zartonk
(Ermeni Kültürü ve Dayanışma Derneği), Nûbihar Yayınları, Numedya, Ogni Dergisi, Otbicen
Derneği, Pall Yayınları, Patnos Dernekler Federasyonu, Patnos Kültür Sosyal Derneği, Payiz
Yayınevi, Petra Medya Group, Platforma Nivîskar û Rewşenbîrên Serbixwe (Bağımsız Aydın
ve Yazarlar Platformu), Psychology Kurdî Dergisi, Reyhanlı Çerkes Derneği, Romani Godi
(Roman Hafıza Çalışmaları Derneği), Rosa Kadın Derneği, Ruhi Su Dostlar Korosu, Ruhi Su
Kültür ve Sanat Derneği, Sakarya Kafkas Kültür Derneği, Samanbeyli, Beberek Derneği,
Samsun Çerkes Derneği, Sancaktepe Bitlis İl Derneği, Sefarad Kültürü Araştırma Merkezi,
SES Amed Şubesi, Silivri Kuzey Kafkas Kültür Derneği, Silvan Arı Köyü Derneği, Silvan
Tacik Derneği, Silvan Tokluca ve Çever Köyleri Derneği, Silvanlılar Derneği, Sinop Kafkas
Derneği, Sivas Kuzey Kafkas Kültür Derneği, Sivil ve Ekolojik Haklar Derneği, Soma Kafkas
Kültür Derneği, Sözlü Kültür Tarih Edebiyat Araştırmaları Derneği, Susurluk Kafkas Derneği,
Süryani Dernekleri Federasyonu, Şamil Eğitim ve Kültür Vakfı, Şaneşîn Performans, Şano
Ar, Şano Wan, Şanoya Bajêr a Amedê (Amed Şehir Tiyatro), Şarkışla Kafkas Derneği, Tarım
Orkam Sen Amed Şubesi, Taşlıdere Derneği, Tokat Çerkes Derneği, Tunçoluk Derneği,
Tuzla Bitlis İl Derneği, Tümbelsen Amed Şubesi, Türkiye Kültürleri Araştırma Grubu
(TÜKAB), Uncire Dergisi, Uzunyayla Kültür Ve Dayanışma Derneği, Vejiyaişê Tiji (Tij
Yayıncılık), Vezirköprü Kafkas Kültür Derneği, VOMANK, Yapıyol Sen Amed Şubesi, Yaşam
Bellek Özgürlük Derneği, Yesayan Kültür ve Edebiyat Derneği, Yukarı Kurtoğlu Derneği,
Yurttaşlık Derneği (Helsinki Yurttaşlar Derneği), Zarok ma, Zaza-Der (Zaza Dil ve Kültür
Derneği), ZIMANGER RUHA Dil ve Kültür Araştırmaları Derneği Urfa
