Zazana Dergisi Zaza Dili ve Kültürü Koruma ve Yaşatma Derneği

18/04/2026

ŞEYH SAİD KIYAMI HAKKINDAKİ BİLİNMEYEN GERÇEKLER VE
İSYAN HAKKINDA ÇIKARILAN GERÇEK DIŞI İDDİALARA CEVAPLAR
Türkiye tarihinde yaşanan önemli isyanlardan biri Şeyh Said İsyanı’dır. İsyanın gerekçesi yeniden inşa edilen devlet sisteminde dini hassasiyetlere yer verilmemesi, kurulan devletin dini kurallara göre yönetilmemesi. Amaç; ülkeyi İslami kurallara göre yönetilmesini sağlamak.
İsyanın lideri bölgedeki önemli din âlimi olan Şeyh Said’di. İsyanda aktif rol alan halk bölgedeki Zazalardı. Şeyh Said’in çağrısına icabet eden Zazalar harekete geçti. Kurulan Zaza ordularıyla Şeyh Said önderliğinde harekât başladı. Bölgedeki diğer bir güç olan Kürtlerin isyana destek vermekte isteksiz olması, Kürtlerin Türklere destek vermesi isyanın bastırılmasında aktif rol oynadı. Bu gerçeği Kürt gazetesi BERXWEDAN(PKK yayın organı) 66 yıl sonra şu şekilde aktarıyor.
Nihayet üç ay süren ZAZA DİRENİŞİ, Kürt destekli Türk birliklerince kontrol altına alınarak kanlı bir şekilde bastırıldı.
Türkiye resmi tarihinde ve Kürt çevrelerin yazdığı tarihte, Şeyh Said isyanI farklı taraflara çekilmiş temelsiz iddialar ortaya atılmıştır. Türk resmi tarihte şu iddialar yer alır:
-Şeyh Said İngiliz ajanıdır. İngilizler ülkede iç isyan çıkararak devleti zor durumda bırakarak Musul’u Türkiye’den rahat almak istedi ve bunun için Şeyh Said İsyanını çıkardı.
Şeyh Said ifadesinde bu iddiaya cevap veriyor.
Soru: İsyanı yalnız başınıza yaptığınızı zannetmiyorum herhalde sizi teşvik eden vardır?
Şeyh Said: Ne hariçten ne de dâhilden bizi teşvik eden yoktur. Hariçten maksadım ecnebilerdir. Ne hariçten, ne de Türkiye’den müşevvikler yoktur.
Soru: demek ki bu kıyam ve isyanı münhasıran zat-ı âliniz düşündünüz?
Şeyh Said: Evet benim fikrim de vardı. Ulema, fuzala ve akılayı göreyim dedim. Ahkâmı din metruk(terk edilmiş) oldu. Maneviyat unutulmuş, onları isteyelim dedim. Öyle ümit ediyorduk.

Şeyh Said İngiliz ajanı olmadığını ve isyanın amaçlarının ne olduğunu ifadesinde açıkça dile getirmişti. Fakat resmi tarihte Şeyh Said ajan olarak lanse edilerek hain gibi gösterildi.
Kürt ulusalcı ve milliyetçi çevreler ise Şeyh Said isyanın kendilerine mal etmek için Şeyh Said’i Kürt, isyanı da Kürdistan isyanı gibi gösterme çabasına girmiş buna en büyük desteği de Türk devletinin resmi tarihi verdi. Peki, öyle mi? Şeyh Said ifadesinde şu iddiaya da şöyle cevap veriyor.

Soru: Fetihten sonra müstakil bir Kürdistan kraliyeti yapacaktınız öyle mi?
Şeyh Said: Krallık filan bizim niyetimizde yoktu. Şeriat ahkâmını tatbik idi. Ben ne riyaset kabul ederdim, ne de elimden gelirdi.
Soru: Kürt Teali Cemiyetini bilmez misin?
Şeyh Said: Hayır böyle bir cemiyetten haberim yok. Kürt Teali Cemiyeti nerededir, muhaberatını temin eden kimlerdir, hiç haberim yok.

İsyanın Kürtlükle yakından uzaktan ilişkisi olmadığı apaçık ortadadır. Bu isyanı Kürt isyanı ve ulusalcı gibi gösteren Kürt çevrelerin büyük bir yalan tarih ürettiği gerçekleri çarpıttığı açıkça görülüyor. Şeyh Said bizzat Şeriat için ayaklandığını söylüyor. Mektuplarında ve söylemlerinde Kürt ismi bile geçmemiştir. Şeyh Said bir din âlimiydi ve Zaza kökenliydi. Şeyh Said’e destek verenlerin çoğu Zaza’ydı. Diyarbakır Ergani ilçesindeki Türklerden de iştirak edenler vardı. Şeyh Sait:
Eğil tarafına Ergani’ye gittim. Türkleri de davet ettim. Gelin dinimize çalışalım. Kanunu ilahiyi tatbik ettirelim. Dedim. Ergani’den Şevki Efendi Hamid Ağa Hacı Hüsnü Efendi vardı. Davetime iştirak ettiler. Onlar Türk’tüler.
Bölgedeki Türkler de bu isyana iştirak etmişlerdi.

PEKİ, İSYAN ESNASINDA KÜRT AŞİRETLERİ NE YAPIYORDU?
İsyan sırasında Kürt aşiretleri Ankara Hükümetine telgraf gönderiyor devletin yanında olduğunu söylüyordu. Telgraflardan birkaç örnek:

Nusaybin’den Heverki aşireti reisi Haco
“Namuslarını çıkarları uğruna satan asilerin bastırılması
için hareket eden fedakar asker kardeşlerime katılmak
üzere aşiretimle beraber bugün Diyarbekir Kolordu emrine
hareket ettim. Cumhuriyet Hükümeti’nin ezici kuvvetine
dayanarak hainlerle son nefese kadar savaşacağımızı
bildiririz.”

Cizre’deki Kürt aşiretlerinin gönderdiği telgraf
“Şeyh Said adlı hainin yardakçıları ile Palu ve çevresinde
Hükümete karsı ayaklandığını haber aldık. Cumhuriyet
Hükümeti’mizin her türlü adaletli idaresine karsı yapılan
bu saldırıyı nefretle karşılıyoruz ve bunların kısa sürede
bastırılıp püskürtüleceklerine kuvvetle güveniyoruz. Bu
nedenle her türlü lekeden arınmış olarak Cumhuriyet
Hükümeti’mizin emirlerine bağlı ve vatan hizmeti
yapmaya hazır olduğumuzu arzederiz.”
(İmzalar: Taban kabilesi reisi Reşit, Varazisi kabilesi reisi
Reşit, Miran aşireti reisi Naif, Devriye kabilesi reisi
Süleyman, Pisri kabilesi reisi İbrahim, Alevkan kabilesi
11 reisi İbrahim, Mehmet, Musa, Resan kabilesi reisi İbrahim
Haso, Serbitan kabilesi reisi Mehmet)

Cizre Belediye Başkanı Abdülselam Ankara’ya su telgrafı gönderdi:
“Ayaklanmanın bastırılması için memleketimiz adına
Allah’a dua ediyoruz. Bu tutumumuz ilçe halkınca sevinçle
karşılanmıştır. Cumhuriyet askeri ve halk tarafından tel’in
olunan gaddarların yok edilmelerini bekliyoruz.”

Midyat bölgesindeki Kürt aşiretleri de su telgrafı
göndermişti:
“Din ve vatan düşmanlarımızın kandırdığı bu fesatçıların milletimiz aleyhine yaptıkları bu uğursuz harekatı bütün ilçe halkı adına suçluyor ve milletimizle Cumhuriyet
Hükümeti’nin, sevgili yurdumuzun düşmanlarına karsı
yapılacak her türlü bastırma harekatına bir bütün olarak
mal ve canımızla katılmaya hazır olduğumuzu bildiririz.”
İmzalar: Cenbirit aşireti reisi Hüseyin, Hasankeyf aşireti
reisi Şeyh Ahmet, Kesuri aşireti reisi Gercüşlü Bedrettin,
Midyat Belediye Reisi Resit, Huvergi aşireti reisi Celebi,
Resan aşireti reisi Cemil, Mahalmi aşireti reisi Halil, Hisar
aşireti reisi İsmail, İrnas aşireti reisi Salih ve İsmail


Kürt Aşiretleri devlete bağlılığını göstermek için Ankara’ya mektup gönderiyor. Şeyh Said ve Zaza asilere karşı olan hoşnutsuzluğunu ve tepkisini ortaya koyuyorlardı.

Tarih geleceğe ışık tutar. Tarihini bilmeyenler karanlıkta kalır gerçeği göremez ve egemen güçlerin söylediklerine mecburi olarak inanmak zorunda kalır. Karanlıkta kalmamak için tarihimizi geçmişimizi iyi araştırıp öğrenelim.

07/04/2026

Zazalar, Daylamlar, Frigler ve Muşkiler Üzerine Kişisel Bir Değerlendirme

Bu çalışmada, Zazalar, Daylamlar, Frigler ve Muşkiler arasındaki ilişkileri kendi perspektifimden ele alıyorum. Bana göre, bu topluluklar arasındaki bağlantılar aynı düzeyde değildir; özellikle Zazalar ile Daylamlar arasında güçlü ve temellendirilebilir bir ilişki varken, Muşkiler ile Frigler arasındaki bağ daha çok tartışmalı ve yoruma açıktır. Bu nedenle değerlendirmemde Zazaların tarihsel ve dilsel önemini özellikle ön plana alıyorum.

Zazalar ve Daylamlar: Bana Göre Güçlü Bir Köken Bağı

Benim değerlendirmeme göre, Zazalar ile Daylamlar arasındaki ilişki oldukça açık ve güçlüdür. Bu bağın birkaç temel dayanağı bulunmaktadır.

Öncelikle, Zazaların kendilerini tanımlamak için kullandıkları DIMLİ isminin, Daylam (Deylaman) bölgesiyle bağlantılı olduğunu düşünüyorum. Bu isim benzerliğinin rastlantısal olmadığını ve tarihsel bir kökenin yansıması olduğunu değerlendiriyorum.

Ayrıca göç meselesi de benim için önemli bir kanıt oluşturmaktadır. Bana göre, Daylamlı toplulukların İran’ın kuzeyindeki Elburz Dağları çevresinden Doğu Anadolu’ya göç etmiş olması oldukça makul bir açıklamadır. Zazaların bugün yoğun olarak yaşadığı bölgelerle bu göç hattının örtüşmesi, bu görüşü desteklemektedir.

Dil konusu ise benim açımdan en güçlü argümandır. Zazacanın, Hint-Avrupa dil ailesinin İranî koluna ait olması ve özellikle Hazar kıyısındaki dillerle benzerlik göstermesi, bana göre tesadüfi değildir. Zazacanın, Kürtçe'den ziyade Gilanice, Mazenderanca ve Talışça gibi dillere daha yakın olması, Zazaların kökeninin bu coğrafyaya dayandığını düşündürmektedir.

Tarihsel açıdan baktığımda da Daylamlıların önemli bir rol oynadığını görüyorum. Özellikle Büveyhoğulları döneminde Daylamlıların askerî gücünün etkili olması ve bazı grupların Anadolu’ya yerleştirilmiş olabileceği ihtimali, bana göre Zazaların tarihsel kökenine dair önemli bir ipucudur.

Tüm bu nedenlerle, bana göre Zazalar yalnızca Anadolu’ya ait bir topluluk değil; kökleri İran coğrafyasına uzanan, tarihsel derinliği olan önemli bir halktır.

Muşkiler ve Frigler: Bana Göre Tartışmalı Bir İlişki

Muşkiler ile Frigler arasındaki ilişkiyi ise çok daha temkinli değerlendirmek gerektiğini düşünüyorum. Bana göre bu iki topluluk arasındaki bağ, kesin ve net olmaktan ziyade, tarihsel kaynakların yorumlanmasına dayanmaktadır.

Asur kaynaklarında Muşkilerin iki farklı grup olarak geçmesi ve özellikle Batılı Muşkilerin Friglerle özdeşleştirilmesi dikkat çekicidir. Ancak bana göre bu özdeşleştirme, doğrudan bir etnik veya kökensel birlik anlamına gelmemektedir. Daha çok dış gözlemcilerin yaptığı bir adlandırma olabilir.

Bu noktada ayrıca şunu özellikle vurgulamak isterim: bana göre Urartu Krallığı ile Muşkiler ve Frigler arasında doğrudan bir devamlılık kurmak da doğru değildir. Bu iki topluluk, Urartu’nun devamı olarak değil; aynı coğrafyada farklı dönemlerde varlık göstermiş ve muhtemelen sınırlı düzeyde etkileşim içinde bulunmuş ayrı tarihsel yapılardır.

Modern araştırmaların da bu konuda eski görüşleri sorguladığını görüyorum. Bana göre, Muşkilerin Friglerle aynı halk olduğu fikri artık yeterince güçlü değildir. Bunun yerine, Muşkilerin Proto-Ermeni topluluklarla ya da Kafkasya kökenli gruplarla ilişkili olabileceği yönündeki yeni teoriler daha dikkat çekicidir.
Bu nedenle, Muşkiler ile Frigler arasındaki ilişkiyi kesin bir bağ olarak değil, tarihsel bir karışıklık veya yorum farkı olarak değerlendirmeyi daha doğru buluyorum.

Genel Değerlendirme ve Sonuç

Genel olarak değerlendirdiğimde, bu dört grup arasında aynı düzeyde ilişkiler olmadığını düşünüyorum. Bana göre:

▪︎Zazalar ile Daylamlar arasında güçlü, çok yönlü ve desteklenebilir bir bağ bulunmaktadır.

▪︎Muşkiler ile Frigler arasındaki ilişki ise büyük ölçüde tartışmalı ve kesinlikten uzaktır.

Sonuç olarak, benim kanaatime göre Zazalar, Anadolu’daki en önemli tarihsel ve dilsel süreklilik örneklerinden birini temsil etmektedir. Zazaların kökeni, yalnızca bir etnik tartışma konusu değil; aynı zamanda Anadolu’nun tarihsel çeşitliliğini anlamak açısından merkezi bir öneme sahiptir. Bu yüzden Zazaların tarihsel rolünün ve kimliğinin daha fazla akademik dikkat görmesi gerektiğini düşünüyorum.

Faruk İremet
07.04.2026
Facebook

Görsel: Mezgo Vıraşte (Yapay Zeka)

26/02/2026

Diyarbakır Hani Kaledibi Güzelce arası köprü büyük risk taşıyor. Çocuklar bu köprüyü kullanarak okula gidiyor. Bir an önce modern bir köprü ya yapılmalı. hayranlar

22/02/2026

Zaza Derneği Başkanı Büyüksayar’dan Kürtçe Etiket Uygulamasına Sert Tepki
Başkan Büyüksayar ; “Zoraki Asimilasyonu Reddediyoruz, Eşit ve Adil Hizmet İstiyoruz”

Zaza Derneği Başkanı Büyüksayar’dan Kürtçe Etiket tepkisi.
Yasın Güler Özel

Semt pazarlarında Kürtçe fiyat etiketi dağıtılmasıyla başlayan tartışmalara ilişkin Zaza Dili ve Kültürü Koruma ve Yaşatma Derneği yazılı bir açıklama yaparak uygulamaya sert tepki gösterdi. Dernek, başta Kayapınar Belediyesi olmak üzere bazı belediyelerin dil politikalarının “zoraki asimilasyon” niteliği taşıdığını savundu.

Dernek Başkanı Abdulkadir Büyüksayar imzasıyla yapılan açıklama, Diyarbakır’da yürütülen dil ve kimlik temelli uygulamaları yeniden kamuoyunun gündemine taşıdı.

“Zaza Kimliği ve Dili Görmezden Geliniyor”

Açıklamada, Diyarbakır’da yaşayan Zaza toplumunun tarih boyunca farklı halklara karşı hoşgörülü bir tutum sergilediği vurgulanarak, günümüzde Zaza dili ve kimliğinin sistematik biçimde geri plana itildiği ifade edildi.

Büyüksayar, “Zaza halkı, tarih boyunca Kürtlere ve diğer topluluklara kucak açmıştır. Ancak bugün gelinen noktada, Zaza kimliği ve dili yok sayılmaktadır. Bu yaklaşımı kabul etmemiz mümkün değildir” değerlendirmesinde bulundu.

“Tek Dilli Politikalar Toplumsal Barışı Zedeliyor”

Dernek açıklamasında, belediyelerin kamu hizmetlerinde tek bir dil üzerinden politika üretmesinin toplumsal huzuru olumsuz etkilediği belirtildi. Belediye personeline yalnızca Kürtçe öğretilmesi ve kamusal alanlarda tek dilli uygulamaların yaygınlaştırılması eleştiri konusu yapıldı.

Açıklamada, “Yerel yönetimler, güç ve yetkiyi kullanarak hiçbir toplumsal kesimi dışlayamaz. Bu anlayışla sürdürülen uygulamalar kabul edilemez” ifadelerine yer verildi.

“Irkçı Yaklaşımla Belediye Yönetilemez”

Dernek Başkanı Büyüksayar, yerel yönetimlere çağrıda bulunarak, hizmet anlayışının etnik veya dil temelli ayrımcılıktan uzak olması gerektiğini vurguladı. Açıklamada, “Irkçı bakış açısıyla belediye yönetilemez. Kürtlere, Zazalara ve diğer halklara eşit mesafede durulmalı, herkesin dili ve kültürü korunmalıdır” denildi.

Ayrıca, yetkililere “zararın neresinden dönülürse kârdır” mesajı verilerek, mevcut uygulamalardan geri adım atılması istendi.

Gözler Belediyelerin Atacağı Adımlarda

Zaza Derneği’nin açıklamasıyla birlikte Diyarbakır’daki dil politikalarına yönelik tartışmalar yeni bir boyut kazandı. Kamuoyunda, yerel yönetimlerin konuya ilişkin nasıl bir tutum alacağı ve daha kapsayıcı bir politika geliştirip geliştirmeyeceği merakla bekleniyor.

22/02/2026

DİYARBAKIR’DA “ANADİL AFİŞİ” TARTIŞMASI DERİNLEŞİYOR

Zaza Derneği’nden bilimsel vurgulu sert açıklama: “Bu yaklaşım dilbilimsel gerçeklerle bağdaşmıyor”

Diyarbakır’da 21 Şubat Dünya Anadil Günü kapsamında belediyeler tarafından hazırlanan afişlerde kullanılan ifadeler, kamuoyunda yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. Zaza Dili ve Kültürü Koruma ve Yaşatma Derneği, afişlerde Kürtçenin “Kurdi”, Zazacanın ise “Kurdki” şeklinde ifade edilmesine yönelik kapsamlı ve bilimsel temellere dayanan bir açıklama yayımladı.

“ZAZACA, BAĞIMSIZ BİR DİL OLARAK TANIMLANMAKTADIR”

Dernek Başkanı Abdulkadir Büyüksayar, yaptığı açıklamada konuyu yalnızca siyasi ya da kültürel değil, aynı zamanda akademik bir çerçevede ele aldı. Büyüksayar, Zazacanın dilbilimsel sınıflandırmalarda ayrı bir dil olarak değerlendirildiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:

“Zazaca; dilbilimsel açıdan Hint-Avrupa dil ailesinin İranî dilleri grubunda yer almakla birlikte, yapısal özellikleri, fonetiği, morfolojisi ve söz dizimi bakımından Kürtçeden ayrışan özgün bir dildir. Uluslararası akademik çalışmalarda ve dil atlaslarında da bu gerçek açıkça ortaya konulmuştur. Bu nedenle Zazacanın farklı bir adlandırmayla başka bir dilin alt lehçesi gibi sunulması, bilimsel gerçeklerle örtüşmemektedir.”

Büyüksayar ayrıca, dilin sadece bir iletişim aracı değil, aynı zamanda bir kimlik ve kültür taşıyıcısı olduğuna dikkat çekerek, yapılan adlandırmaların sosyolojik sonuçlar doğurabileceğini vurguladı.

“ADLANDIRMA MESELESİ, KİMLİK VE TEMSİL MESELESİDİR”

Dernek Başkan Yardımcısı Hüseyin Gökdemir ise açıklamasında, dilin isimlendirilmesi konusunun basit bir tercih değil, doğrudan kimlik ve toplumsal aidiyetle ilgili olduğunu ifade etti. Gökdemir, konuya daha analitik bir çerçeveden yaklaşarak şunları söyledi:

“Dil sosyolojisi ve etnolingüistik çalışmalar açıkça göstermektedir ki bir dilin nasıl adlandırıldığı, o dili konuşan toplumun nasıl tanındığı ve temsil edildiğiyle doğrudan ilişkilidir. Zazacanın ‘Kurdki’ şeklinde ifade edilmesi, bu dili konuşan topluluğun kimliğini farklı bir çerçeveye yerleştirme riskini taşımaktadır. Bu durum, bilimsel literatürde ‘asimilasyonist söylem’ olarak değerlendirilen yaklaşımlarla benzerlik göstermektedir.”

Gökdemir ayrıca, dilsel çeşitliliğin korunmasının evrensel bir kültürel değer olduğuna dikkat çekerek, “Her dil kendi adıyla, kendi kimliğiyle yaşatılmalıdır. Bu hem akademik hem de etik bir zorunluluktur” dedi.

“TOPLUMSAL HASSASİYETLER GÖZETİLMELİ”

Dernek yönetimi, açıklamasının devamında kamu kurumlarına ve yerel yönetimlere çağrıda bulunarak, dil ve kimlik konularında daha hassas, kapsayıcı ve bilimsel verilere dayalı bir yaklaşım benimsenmesi gerektiğini ifade etti.

Açıklamada, “Toplumsal barışın güçlendirilmesi, farklı kimliklerin doğru ve saygılı bir şekilde tanınmasıyla mümkündür. Bu nedenle kullanılan dil, yalnızca teknik değil aynı zamanda toplumsal sorumluluk gerektiren bir alandır” denildi.

TARTIŞMA KAMUOYUNDA GENİŞ YANKI BULDU

Söz konusu afişler üzerinden başlayan tartışma, Diyarbakır’da dil, kimlik ve temsil konularının ne denli hassas olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Uzmanlar, bu tür meselelerde akademik verilerle toplumsal hassasiyetlerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret ederken, önümüzdeki günlerde konunun daha geniş platformlarda tartışılması bekleniyor.

Zaza Derneği’nden bilimsel vurgulu sert açıklama: “Bu yaklaşım dilbilimsel gerçeklerle bağdaşmıyor”

20/02/2026

Zaza Derneği Başkanı Büyüksayar’dan Kürtçe Etiket Uygulamasına Sert Tepki
Başkan Büyüksayar ; “Zoraki Asimilasyonu Reddediyoruz, Eşit ve Adil Hizmet İstiyoruz”

Zaza Derneği Başkanı Büyüksayar’dan Kürtçe Etiket tepkisi.
Yasın Güler Özel

Semt pazarlarında Kürtçe fiyat etiketi dağıtılmasıyla başlayan tartışmalara ilişkin Zaza Dili ve Kültürü Koruma ve Yaşatma Derneği yazılı bir açıklama yaparak uygulamaya sert tepki gösterdi. Dernek, başta Kayapınar Belediyesi olmak üzere bazı belediyelerin dil politikalarının “zoraki asimilasyon” niteliği taşıdığını savundu.

Dernek Başkanı Abdulkadir Büyüksayar imzasıyla yapılan açıklama, Diyarbakır’da yürütülen dil ve kimlik temelli uygulamaları yeniden kamuoyunun gündemine taşıdı.

“Zaza Kimliği ve Dili Görmezden Geliniyor”

Açıklamada, Diyarbakır’da yaşayan Zaza toplumunun tarih boyunca farklı halklara karşı hoşgörülü bir tutum sergilediği vurgulanarak, günümüzde Zaza dili ve kimliğinin sistematik biçimde geri plana itildiği ifade edildi.

Büyüksayar, “Zaza halkı, tarih boyunca Kürtlere ve diğer topluluklara kucak açmıştır. Ancak bugün gelinen noktada, Zaza kimliği ve dili yok sayılmaktadır. Bu yaklaşımı kabul etmemiz mümkün değildir” değerlendirmesinde bulundu.

“Tek Dilli Politikalar Toplumsal Barışı Zedeliyor”

Dernek açıklamasında, belediyelerin kamu hizmetlerinde tek bir dil üzerinden politika üretmesinin toplumsal huzuru olumsuz etkilediği belirtildi. Belediye personeline yalnızca Kürtçe öğretilmesi ve kamusal alanlarda tek dilli uygulamaların yaygınlaştırılması eleştiri konusu yapıldı.

Açıklamada, “Yerel yönetimler, güç ve yetkiyi kullanarak hiçbir toplumsal kesimi dışlayamaz. Bu anlayışla sürdürülen uygulamalar kabul edilemez” ifadelerine yer verildi.

“Irkçı Yaklaşımla Belediye Yönetilemez”

Dernek Başkanı Büyüksayar, yerel yönetimlere çağrıda bulunarak, hizmet anlayışının etnik veya dil temelli ayrımcılıktan uzak olması gerektiğini vurguladı. Açıklamada, “Irkçı bakış açısıyla belediye yönetilemez. Kürtlere, Zazalara ve diğer halklara eşit mesafede durulmalı, herkesin dili ve kültürü korunmalıdır” denildi.

Ayrıca, yetkililere “zararın neresinden dönülürse kârdır” mesajı verilerek, mevcut uygulamalardan geri adım atılması istendi.

Gözler Belediyelerin Atacağı Adımlarda

Zaza Derneği’nin açıklamasıyla birlikte Diyarbakır’daki dil politikalarına yönelik tartışmalar yeni bir boyut kazandı. Kamuoyunda, yerel yönetimlerin konuya ilişkin nasıl bir tutum alacağı ve daha kapsayıcı bir politika geliştirip geliştirmeyeceği merakla bekleniyor. hayranlar

18/02/2026

Zaza Derneği Başkanı Büyüksayar’dan Kürtçe Etiket Uygulamasına Sert Tepki
Başkan Büyüksayar ; “Zoraki Asimilasyonu Reddediyoruz, Eşit ve Adil Hizmet İstiyoruz”

Zaza Derneği Başkanı Büyüksayar’dan Kürtçe Etiket Uygulamasına Sert Tepki

Yasın Güler Özel

Semt pazarlarında Kürtçe fiyat etiketi dağıtılmasıyla başlayan tartışmalara ilişkin Zaza Dili ve Kültürü Koruma ve Yaşatma Derneği yazılı bir açıklama yaparak uygulamaya sert tepki gösterdi. Dernek, başta Kayapınar Belediyesi olmak üzere bazı belediyelerin dil politikalarının “zoraki asimilasyon” niteliği taşıdığını savundu.

Dernek Başkanı Abdulkadir Büyüksayar imzasıyla yapılan açıklama, Diyarbakır’da yürütülen dil ve kimlik temelli uygulamaları yeniden kamuoyunun gündemine taşıdı.

“Zaza Kimliği ve Dili Görmezden Geliniyor”

Açıklamada, Diyarbakır’da yaşayan Zaza toplumunun tarih boyunca farklı halklara karşı hoşgörülü bir tutum sergilediği vurgulanarak, günümüzde Zaza dili ve kimliğinin sistematik biçimde geri plana itildiği ifade edildi.

Büyüksayar, “Zaza halkı, tarih boyunca Kürtlere ve diğer topluluklara kucak açmıştır. Ancak bugün gelinen noktada, Zaza kimliği ve dili yok sayılmaktadır. Bu yaklaşımı kabul etmemiz mümkün değildir” değerlendirmesinde bulundu.

“Tek Dilli Politikalar Toplumsal Barışı Zedeliyor”

Dernek açıklamasında, belediyelerin kamu hizmetlerinde tek bir dil üzerinden politika üretmesinin toplumsal huzuru olumsuz etkilediği belirtildi. Belediye personeline yalnızca Kürtçe öğretilmesi ve kamusal alanlarda tek dilli uygulamaların yaygınlaştırılması eleştiri konusu yapıldı.

Açıklamada, “Yerel yönetimler, güç ve yetkiyi kullanarak hiçbir toplumsal kesimi dışlayamaz. Bu anlayışla sürdürülen uygulamalar kabul edilemez” ifadelerine yer verildi.

“Irkçı Yaklaşımla Belediye Yönetilemez”

Dernek Başkanı Büyüksayar, yerel yönetimlere çağrıda bulunarak, hizmet anlayışının etnik veya dil temelli ayrımcılıktan uzak olması gerektiğini vurguladı. Açıklamada, “Irkçı bakış açısıyla belediye yönetilemez. Kürtlere, Zazalara ve diğer halklara eşit mesafede durulmalı, herkesin dili ve kültürü korunmalıdır” denildi.

Ayrıca, yetkililere “zararın neresinden dönülürse kârdır” mesajı verilerek, mevcut uygulamalardan geri adım atılması istendi.

Gözler Belediyelerin Atacağı Adımlarda

Zaza Derneği’nin açıklamasıyla birlikte Diyarbakır’daki dil politikalarına yönelik tartışmalar yeni bir boyut kazandı. Kamuoyunda, yerel yönetimlerin konuya ilişkin nasıl bir tutum alacağı ve daha kapsayıcı bir politika geliştirip geliştirmeyeceği merakla bekleniyor.

Semt pazarlarında Kürtçe fiyat etiketi dağıtılmasıyla başlayan tartışmalara ilişkin Zaza Dili ve Kültürü Koruma ve Yaşatma Derneği yazılı bir açıklama yaparak uygulamaya sert tepki gösterdi. Dernek, başta Kayapınar Belediyesi olmak üzere bazı belediyelerin dil politikaların...

04/01/2026

Zaza Derneğimizin kirasını dükkan sahibi olan Bingöl'lü Zaza bütün çabalarımıza rağmen iki kat yapmıştır. Destek ve yardımlarınızı bekliyoruz

Zaza Derneği Hesap bilgileri;
IBAN: TR390020900002137275000001

ZAZA DİLİ VE KÜLTÜRÜ KORUMA VE YAŞATMA DERNEĞİ

31/12/2025

Serra neweya şıma bımbarek bo

08/12/2025

KÜRTLERİN EN KIYMETLİ YAZAR ve DİLCİLERİ ZAZALARI KÜRTLERDEN AYRI TUTMUŞLAR
Kürtçü ideologların politik çıkarlar gereği ‘Kürtçe’ye dahil ettikleri bazı dilleri (Zazaca, Goranice, Lurca, v.s.); V. Minorski, David N. Macenzie, Joyce Blau, Karl Hadank, Oskar Mann, Meyer Benedictsen, Peter Alford Andrews vb. Gibi tanınmış bilim adamlarının yanı sıra, bazı Kürt yazarları da Kürtçe’nin dışında tutmuşlardır.
“Örneğin; Şeref Han, Kamuran Ali Bedirxan, Ciğerxwin vb. Gibi bazı Kürt tarihçi ve dilcileri, Zaza dilini Kürtçe’den ayırmışlardır. Ayrıca, Zaza orijinli yazar ve araştırmacılar da Zazaca'nın Kürtçe’den ayrı ve bağımsız bir dil olduğu görüşündedirler.

07/12/2025

Qalê ma Zazon gıroni Tırki ma rê sıvık yena Kırdasi ma fam nêkena Ma rê Zazaki ra vajı