TALİPLİ KÖYÜNÜ KİMLER KURDU? Bulancak tarihi üzerine yaptığımız araştırmalarda, Osmanlı imparatorluğu döneminde tutulan tahrir kayıtları, özellikle 1455-1613 yılları arası döneme ayrıntılı ışık tutmaktadır. Bulancak için büyük bir şans olarak nitelendirebileceğimiz bu kayıtlar sayesinde, belgesel boyutlarda geçmişimize ait tespitlerde bulunabiliyoruz. Bulancak tarihinde yapacağımız gezintilerin te
mel kaynakları olarak bu kayıtlara sık sık başvuracağız. Bu yazımızda Talipli Köyünün tarihi geçmişinde bir gezintiye çıkarak, “Talipli köyünü kimler kurdu ?” sorusuna da cevap vereceğiz. Bulancak, 1455-1613 yılları arasında tutulan Osmanlı tapu tahrir defterlerinde Niyabet-i Kebsil adıyla anılmakta ve Canik-i Bayram (Ordu) kazasına bağlıdır. 1455 yılında tutulan kayıtlarda Niyabet-i Kebsil; Çakıroğlu Pir Kadem Kethüda, Şemsettin Kethüda ve Mustafa Kethüda adlarıyla anılan üç bölükten oluşmaktaydı. Talipli köyü ise bu bölüklerden Şemsettin Kethüda bölüğüne bağlı 74 haneli bir köydür. Talipli köyü aynı zamanda Şemsettin Kethüda bölüğünün en büyük köyü ve merkeziydi. Kayıtlara göre; İncüvez, Ali Hocalı (Şimdiki Şemsettin Mahallesi) ve Küçüklü köyleri de Talipli’ye bağlıydı. Talipli köyünün bağlı olduğu bölüğe adını veren kişi Şemsettin kethüdadır (Kethüda Kahya demektir). Kayıtlarda “Taliblü” olarak kaydedilen Talipli Köyü; 1455 yılında 74 haneli bir köy iken, 1485’de 49 hane, 1520’de 133 hane, 1547’de 211 hane ve 1613’de 297 haneden oluşan önemli bir köydü. Ve tüm bu dönemlerde nüfusunun tamamı Müslüman Türk’tü. Aşağıda dökümünü vereceğimiz, Talipli köyünün kurucuları listesi 1455 yılında tutulan ilk tahrir kayıtlarıdır. Bu kayıtlarda aile reisleri ve babalarının adları birlikte verilmiştir. Burada dikkat etmemiz gereken, aile reislerinin babalarının köye gelerek yerleşen ilk kurucular olmasıdır. Bu sonuca ulaşma nedenimiz, Ordu ve Giresun yörelerinin bir Çepni Türk Beyliği olan Hacı Emirli beyliğinin en büyük beylerinden biri olan Süleyman Bey tarafından 1397yılında fethedilmesi ve fetihle 1455yılında tutulan kayıtlar arasında ki 58 yıllık süredir. Buradan hareketle kayıtlardaki aile reislerinin ikinci kuşak babalarının da köyün kurucuları olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Talipli köyü kayıtlarında; Samugüney köyünde türbe kabri bulunan Şeyh Hüseyin’in ve Talipli köyü köy mezarlığında (Osmanşıh Mezarlığı) türbe kabri bulunan Osman Şeyh’in isimlerine de ulaşıyoruz. Kayıtlara göre; Osman Şeyh, Şeyh Hüseyin’in oğludur. Bugüne kadar sadece isimlerini bildiğimiz, bu evliya şahsiyetlerin ne zaman yaşadıklarını da böylelikle detaylarıyla öğrenmiş bulunuyoruz (*).
1547 kayıtlarında Bulancak adı geçiyor
Talipli köyüyle ilgili ilginç bir kayda da 1547 yılında tutulan kayıtlarda rastlıyoruz. Şöyle ki; “Talipli köyünde de iki tane müderris gönüllü olarak eğitimle meşgul oluyorlardı. Bunlardan birisi aynı zamanda Bulanucak camiinin hatibi idi” (...Mevlana zünnun el-müderris el-hasbi ve Mevlana Pir Hasan veled-i Fethullah el-müderris el- hasbi ve hatip-i camii Bulanucak, baberat-ı sultani avarız-i divani ve tekalif-i örfiyeden muaf... Tahrir defteri 255/1547). Burada kısaca bu iki din görevlisinin vergiden muaf tutuldukları ve yaptıkları işler anlatılırken, çok önemli bir nokta olarak da; Bulancak ismine tarihi kayıtlarda ilk kez yer verilmiştir. Talipli köyü için ulaştığımız tüm bu bilgiler, Bulancak’ın diğer köyleri için de mevcuttur. Zaman ve koşullar uygun olduğu sürece diğer köylerimiz için de böyle çalışmalarımız olacaktır.Şimdi tüm bu genel ve özel açıklamalardan sonra Talipli köyünün kurucularının listesini açıklamaya geçebiliriz.
1455 yılında 74 haneden oluşan Talipli köyünün aile reislerinin ve babalarının adları aşağıda ki gibiydi. Tekrar belirtmekte fayda var. Aile reislerinin babaları, Türklerin yöreyi fethiyle gelerek Talipli köyünü kuran ilk atalarımızdı...
Talipli Köyü(Karye-i Taliplü)
İbrahim Ağanın tımarı olan bu köydeki aile reislerinin kendi ve babalarının adları:
1-Nam İsmail’in oğlu Melikşah’ın oğlu Yusuf Kethüda
2-Melikşah oğlu Süleyman
3-Mahmut Süleyman küçük
4-Süleyman oğlu Halil fakih
5-Kutluşah oğlu Ali
6-Kayan oğlu Velid
7-Kayan oğlu Hoşkadem
8-Saru oğlu Mehmed
9-Seydi oğlu Hamza
10-İskender oğlu İbrahim
11-Ali oğlu Hasan
12-Muhsin oğlu Musa
13-Musa’nın kardeşi Mustafa
14-Süli oğlu Kutlu Anük
15-Hırami oğlu Ahmed
16-Kutlu Anük oğlu Seydi Ahmed
17-Delübaz oğlu Ahmed Sipah
18-Davut oğlu Osman
19-Nebi Şenkutlu
20-Nebi’nin kardeşi Mustafa
21-Selmen oğlu Bayezit
22-Şeyh İbrahim oğlu Şeyh Nebi
23-Yegan oğlu Mustafa
24-Beşir oğlu İbrahim
25-Adil oğlu Turali
26-Hirami oğlu Hüseyin
27-Beşir oğlu Murad
28-Bahsayiş oğlu Hasan
29-Çakır oğlu Ertogan
30-Ertogan’ın kardeşi Nurtogan
31-Bayram Haddad oğlu Gavs
32-Hoşkadem oğlu Ömer
33-Timurtaş oğlu Hamza
34-Hızır oğlu İsrail
35-Seydi Ali’nin kardeşi İbrahim
36-Bayezid oğlu Hüseyin
37-Yunus oğlu Gavs
38-Halil
39-Melikşah oğlu İbrahim
40-Sevli oğlu Yenice
41-Yaraş oğlu Süleyman
42-Hacı Bayram oğlu Mustafa fakih
43-Hasan eğlence
44-Melikşah oğlu Davut
45-Muhsin oğlu Aygut fakih
46-Yaramış oğlu İsmail
47-Seydi Ali
48-Bayezid oğlu Hasan
49-Hasan yenice
50-Şeyh Halil oğlu Seydi Ahmed
51-Ahmed oğlu İbrahim
52-Muhsin oğlu Hüseyin
53-Aruk oğlu Ahmed
54-Bayezid oğlu Süleyman
55-Şeyh Halil oğlu Mehmed
56-Yenice oğlu Hüseyin
57-Kutlu Enük oğlu Seydi Ali
58-Bahsayiş oğlu Hüseyin
59-Tanrıvermiş hizmetkar-ı süvari oğlu Hamza
60-Hoşkadem oğlu Hasan
61-Mehmed oğlu İsmail
62-Moğoltay oğlu Pir Ali
63-Hasan oğlu Seydi Ahmed
64-Ahi oğlu Seydi
65-Süli oğlu Ali
66-Sevinç oğlu Ali
67-Mevlana Pir Hasan Hatip-i camii
El-Muafiye: Yurtlarına mu’aflardır.4 neferdirler.
68-İmranşah oğlu hoca Ali fakih
69-İbrahim oğlu Şeyh Hüseyin
70-Hüseyin oğlu Seydi Ahmed
71-Şeyh Hüseyin oğlu Osman(*)
Hass-ı Küreciyan-ı Musa bey subaşı.3 nefer
72-Melikşah oğlu Yunus
73-Kutluşah oğlu İlbey
74-Nurbey oğlu Murad
Hane kayıtlarında kadınlar ve çocuklar belirtilmemiştir.
________________________
Araştırma: Zafer ÇAMALTI
Bulancak – Kasım 2014
