Dere Çerkes Güzelleştirme ve Kültür Derneği

13/06/2026

TARİHSEL ARKA PLAN ...... Toplantısı / 1830
AGUY Toplantısı / 1834
ABİN Toplantısı/ 1836
GUM Toplantısı / 1837
ADAGUM Toplantısı / 25-26 Mayıs 1837
ŞHAGUAŞE Toplantısı / Ekim 1837
AZİPS Toplantısı / Ekim 1837
HATEKAY Toplantısı / Ekim 1839
ADAGUM Toplantısı / Ekim 1848
AKUA (SOHUM) Toplantısı / Temmuz 1855
ABİN Toplantısı / Temmuz 1857
SAŞE (SOÇİ) Toplantısı / 13 Haziran 1861
Toplantıda Milli Misak Meclisi yeniden kurgulanarak “Büyük Özgür Meclis” (Çerkes Özgürlük Meclisi) adı altında yeni bir birlik oluşturuldu. “Büyük Özgür Meclis”e gizli oyla 15 üye seçilmiştir. (Başkanlığına Hacı Giranduk Berzeg’in getirildiği Büyük Özgür Meclis’in üyeleri arasında Adığelerin ünlü askeri liderlerinden Zanuko İbrahim Karabatır, İsmail Barakay-İpa Dziaş, Bidh Hasan Efendi, İslam Thauş, İbrahim Efendi vd. bulunuyordu.)
“Büyük Özgür Meclis” aldığı karar ile Kuzey Batı Kafkasya’nın (Çerkesya) bağımsızlığını ilan etmiş ve yeni kurulan devleti Rusya, İngiltere, Fransa ve Osmanlı Devleti başta olmak üzere tüm dünyaya duyurmuştur. Ayrıca birlik ve bağımsızlığın korunması için gerekirse kuvvet kullanılmasına, Çarlık Rusya’sına kesinlikle teslim olunmamasına, görüşmeler yoluyla bir barış anlaşması yapılmaya çalışılmasına, bu mümkün olmadığında ise savaşa devam edilmesine karar verilmiştir. “Büyük Özgür Meclis”, ayrıca hâkimiyeti altında tuttuğu toprakları 12 bölgeye ayırmaya, idarenin işlemesi amacıyla yargı sistemi kurulmasına ve her birine kadı, müftü, muhtar ve emniyet amiri gibi kamu görevlileri tayin etmeye, devlet idaresine yönelik binalar inşa etmeye karar vermiştir. Meclis kararları bu görevliler tarafından uygulanacak ve vergileri bunlar toplayacaktır. Her yüz haneye beş süvarinin masrafı yüklenmiş olup, her 100 aile orduya 5 atlı gönderecektir. Toplanan vergiler hür Kafkasya’nın temsilcileri eliyle ülke işleri için en iyi şekilde harcanacaktır. 13 Haziran 1861 tarihinden, 21 Mayıs 1864 tarihine kadar işgale, soykırıma ve başlayan acımasız sürgüne direnen “Büyük Özgür Meclis” ve “Çerkesya Devleti”, 21 Mayıs 1864’te Hodz vadisi, Ahçip köyü, Aşe, Psışuape ve Şakhe ırmaklarının yukarı kısımları, Kabaada yaylası gibi tüm direniş noktalarının işgali ile tarihe karıştı.

28/05/2026

DRAU KATLİAMI (28.05.1945)
II. Dünya Savaşının sonlarına doğru, Kafkasya’dan çekilen Alman ordularıyla birlikte Rusya'ya karşı bağımsızlık mücadelesi veren Çerkes, Çeçen, Karaçay ve Oset’lerden oluşan yaklaşık 15 bin kişilik mülteci grubu İtalya’nın dağlık Paluzza bölgesine, ardından savaşın sona ermesiyle Avusturya’nın Drau nehri kıyısında kamp kurmuştu. Çerkes General Sultan Kılıç Girey önderliğinde kendileri için belirlenecek geleceği beklediler. 11 Şubat 1945 Yalta anlaşması ile mültecilerin Kızıl Ordu’ya teslim edilmesi kararı sonrası, 28 Mayıs 1945’te Kafkasyalılar, İngilizler tarafından Sovyetler Birliği’ne iade edilmek istendi. Alp Dağları’na kaçıp kurtulabilenlerin dışında, o gün binlerce Kafkasyalı Drau Irmağı’na atlayarak ya da İngiliz ve Ruslarla savaşarak öldürüldüler. General Sultan Kılıç Girey'e İngilizler tarafından kendilerine sadakat yemini etmesi karşılığında Sovyetlere teslim edilmeyeceği söylense de o insanlarına asla ihanet etmeyeceğini ve yalnız bırakmayacağını söyleyerek, öldürüleceğini bilmesine rağmen Sovyetler'e teslim edilmeyi kabul etti. Mülteci kampından kaçamayan veya intihar etmeyen Kafkasyalı mülteciler kamyonlara bindirilerek Stalin Rusyası tarafından kurşuna dizilmek üzere Kızıl Ordu’ya teslim edildiler. Sultan Kılıç Girey Moskova’da çıkarıldığı göstermelik mahkemede yargılanarak idam edildi. Bu süreçte 7 bin Kafkasyalı hayatını kaybetti.
28 Mayıs 1945 tarihinde Kafkas Rus savaşları ve sürgün yollarında katledilen Kafkasyalıların acı hatıralarına Drau katliamı da eklenmiş oldu. Bu yüzden bu topraklara “haram tala” adını veren Kafkasyalılar, bir toprak parçasında daha sevdiklerinin cansız bedenlerini bıraktı.
Dünya tarihinde az bilinen bu katliamın için Kuzey Kafkasyalılar tarafından kurulan “Batı Avrupa Müslümanları Cemiyeti”, 28 mayıs 1960 tarihinde İrschen köyünde bir anıt dikti.
Drau anıtı üzerinde şu ifadeler yer almaktadır: “Burada 28 Mayıs 1945’te 7000 Kuzey Kafkasyalı, kadın ve çocukları ile birlikte Sovyet makamlarına teslim edildiler. Ve İslamiyet’e olan sadakatleri ile Kafkasya’nın istiklali ideallerine kurban gittiler.”
Yıl dönümünde, Drau Katliamı’nda hayatını kaybedenleri rahmetle anıyoruz.

26/05/2026

24/05/2026

Çerkesçe Yandex çeviriye eklendi.

21/05/2026

.koyu nde düzenlenen 21 Mayıs Çerkes Soykırım ve Sürgünü Anma Programına katıldık. Emeği geçen ve iştirak eden herkese teşekkür ederiz.

21/05/2026

17/05/2026

21 Mayıs 1864 Çerkes Sürgünü ve Soykırımını anma haftası kapsamında; Dere Çerkes Güzelleştirme ve Kültür Derneği olarak; Balıkesir Adige Çerkes Kültür Derneği ve Orhanlı Çerkes Kültür Derneği ile Çerkesya (Soçi) Milli Meclisi ve Hükümeti son başkanı Hacı Gerandıko Berzeg beyin medfun bulunduğu Manyas Tepecik(Dünbe) kabristanında 17 Mayıs 2026 Pazar günü saat:14.00 te anma programı gerçekleştirildik.
Programa Prof. Dr. Negor Fethi GÜNGÖR, Bursa Kuzey Kafkasya Kültür ve Yardımlaşma Derneği
Kurucu üye ve önceki dönem başkanlarından (Çerkes Kültür Derneği) Soht Zeki ÇELİK, Kafkas Dernekleri Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi Tsey Caner ZAĞLI, Akparti Balıkesir İl Başkanı Mehmet AYDEMİR, Çoğulcu Demokrasi Partisi Bursa İl Başkanı Nasır YILDIZ, Bandırma Kuzey Kafkasya Kültür Derneği, Gönen Çerkes Kültür Derneği, Karaorman Güzelleştirme ve Kültür Derneği, Karacabey Kuzey Kafkas Kültür ve Dayanışma Derneği, Güvem Mahallesi Yardımlaşma ve Kalkındırma Derneği, Güvem Mahallesi Muhtarı, Dereli Mahallesi Muhtarı, Dere Çerkes Mahallesi Muhtarı, Tepecik Mahallesi Muhtarı ve çok sayıda vatandaş katılım sağladı.
Programda Kafkas-Rus savaşlarında Vatan savunması için Şehit olanlar ile sürgün yollarında can verenler için Kur'anı Kerim okunarak dualar edildi.
Konuşmacılarca Çarlık Rusyasının yayılmacılığına karşı 101 yıl süren Çerkes direnişinin mağlubiyet ile sonuçlanmasıyla, galip devletçe gerçekleştirilen sürgün ve soykırım sonucu, Çerkesya da azınlık durumuna düşen ve Dünya'nın pek çok ülkesine dağılmış şekilde yaşam sürerken dilini, kültürünü yaşatmaya çalışan Çerkes toplumunun yaşadığı sorunlara, Anavatan ile ilişkilerin önemine, sürgün ve soykırımın unutturulmayarak hafızalar da diri tutulması hususlarına değinildi.
Tüm paydaşlara, emeği geçenlere ve katılımcılara teşekkür ederiz.
Sürgün ve soykırımı, UNUTMADIK, UNUTMAYACAĞIZ, UNUTTURMAYACAĞIZ.

16/05/2026

Dere Çerkes Güzelleştirme ve Kültür Derneği olarak; Balıkesir Adige Çerkes Derneği ve Orhanlı Çerkes Kültür Derneği ile beraber organize ettiğimiz;
Çerkes Sürgünü ve Soykırımını Anma Programı kapsamında, Kent Konseyi Başkanı Sn. Sevinç BAYKAN ÖZDEN'i; Manyas Tepecik (Dünbe) köyünde düzenlediğimiz programa davet ettik.
Misafirperverliği için kendisine teşekkür ederiz.