05/05/2026
5-6 Mayıs, Hıdırellez Bayramı.
Nebi Hızır ile Nebi İlyas kardeştirler. Biri karada ve diğeri de denizde, insanların yardımına ve yetiş carımıza diyenin imdadına yetişenlerdir.
Hızır’ın hem Nebilik, hem de Velilik gibi manevi değeri vardır. Tüm inançlarda kabul gödüğü gibi sıkıntıya düşen, darda, zorda kalan herkesin yardımına giden, insanları sıkıntıdan kurtaran, Hakk’la Hakk olmuş Veliyullahtır.
Anadoluda oluşan Hızır kültürünün kaynağı Hızır (Hıdır) Peygambere dayanır. Hızır Arapça Al-Hazır (Hadır), Al-Hızır (Yeşillik) anlamında bir sıfat olmakla beraber; Peygamber, Nebi, Veli yada bir ulu Eren olarak anılır. Genellikle ismi İlyas peygamberle beraber anılmaktadır. Buda Hızır-İlyas zamanla “Hızır-Ellez”, „Hızır-İlyas“ veya “Hıdırellez” şeklinde inancımızda yerini almıştır..
Dolayısiyle 6 Mayıs(Mayısın beşini, altıya bağlayan gece.), Nebi Hızır ve Nebi İlyas’ın yeryüzünde buluştukları gün olarak kabul edilmektedir. Bu tarihin, önemli diğer bir özelliği; Baharın başlangıcı olarak kabul görmesidir.
Hıdırellez; Orta Asya, Suriye, Balkanlar, Irak, Mısır ve Iran gibi geniş bir coğrafyada; Hızır veya Hıdrellez etkinlikleri; Bölgenin, gelenek ve görenek zenginliği olarak düzenlenen şenlikler eşliğinde kutlanmaktadır.
Hızır, Aleviler arasında çok özel bir yere sahiptir. Çünkü O;
* Fakirin yanında zalimin karşısındadır.
* Darda kalanların yanındadır.
* Ak sakallı, bembeyaz elbiseleriyle Bozat’ına binip diyar diyar dolaşarak insanları koruyan, kollayan, kurtaran ve hoşgörü ile sevgiyi harmanlayan Pir’dir.
* Bilge, ulu, evliya ve derviş gibi bir değil birden fazla kişiliğiyle insanlara doğru yolu gösteren manevi güçtür.
Fıransız ilim adamı „Louis Massignon“ Hızır Nebi hakkıda; „Bütün kalbiyle kendini Allah’ın iradesine teslim eden, iman sahiplerinin üstünüdür. O’ndan daha ileri gidilmez“ der. Bu güzel değerlerden yola çıkarak, insanların umut kaynağı olan yardım beklentisinde kendi kendilerini tatmin etmelerinin sonucundan doğan bu bayram, şükür ve şükranlarını ifade etme sevincidir.
Halk inançlarına göre Bozatlı Hızır, çok geniş bir coğrafyada görülmüştür. Bu nedenledir ki, görüldüğü her yerde: “Hızır Evi”, “Hızır çeşmesi”, vs. gibi adlar verilmiştir.
Hıdırellez/Hızır İlyas, Bayramınız kutlu olsun. Barışa, hoşgörüye, kardeşliğe ve dostluğa vesile olması dileğiyle.
Büyükköy ve Kırkpınar Yarencik Kültür ve Dayanışma Derneği
