İnönü Vakfı

İnönü Vakfı İnönü Vakfı Resmi Facebook Sayfası Bu sayfada yer alması uygun olmayan ve kişisel hakaret içeren yorumlar silinecektir.

Tarihte Bugün – 7 Ağustos - İsmet Paşa hayatı boyunca sigarayı bırakmak istediİsmet Paşa, sayısız sigara bırakma teşebbü...
07/08/2026

Tarihte Bugün – 7 Ağustos - İsmet Paşa hayatı boyunca sigarayı bırakmak istedi

İsmet Paşa, sayısız sigara bırakma teşebbüslerine ait ilk notu, günlüğüne 7 Ağustos 1929’da düştü: ”Öğle vakti cigarayı bıraktım.”

Bu nota rağmen İsmet İnönü, ileri yaşlarına kadar sigara içmekten vazgeçemedi. Doktoru Prof. Dr. Zafer Paykoç, İsmet Paşa’nın sigarayla mücadelesini yıllar sonra şöyle anlatıyordu:

“En güç bırakabildiği şeyin sigara olduğunu sık sık yinelerdi. Bir gün aramızda bu nedenle sert bir konuşma oldu. Bir aralık sigaraya yeniden başladığını ve günde 2-4 tane içtiğini öğrendim. Sigaranın zararı hakkında tekrar uyardım, rica ettim. Belki de suçüstü yakalanmanın etkisiyle kızar gibi göründü, ‘Canım, sigarama karışmaya hakkın yok. İşte birkaç tane içiyorum. Bana eziyet etmeyiniz,’ dedi.

Bir an şaşırdım. Kendisinden böyle bir karşılık beklemiyordum. Cesaretimi toplayarak, ‘Sigara size çok zararlıdır paşam, fakat can sizin, nasıl isterseniz öyle yapınız. Ama kendinize lütfen başka bir doktor bulmalısınız,’ dedim. Herhalde bu karşılığı beklemiyordu. Israr etmedi, sigarasını söndürdü. ‘Peki içmem, sert doktoru dinlemekten başka ne yapabilirim?’ dedi ve Atatürk’le ilgili şu hikâyeyi anlattı:

Ölümünden bir yıl kadar önce Atatürk, hastalığı hakkında Paşa’ya içini dökmüş. Çok üzüntülüymüş. Hastalığının içki nedeniyle gelişen bir karaciğer rahatsızlığı olduğunu öğrendiğini ve akıbetini bildiğini söylemiş ve eklemiş: ‘Beni en çok üzen şey, bugüne kadar doktorlarımdan hiç birinin gerçek durumumu anlatıp, içkiyi mutlaka bırakmam gerektiğini söylememiş olmasıdır. Yoksa hiç tereddüt etmeden bırakırdım ve belki de bu hallere düşmezdim.’

Paşa, bu hikayeyle, hem gönlümü almış oluyor, hem de davranışımı anlayışla karşılıyordu.”

Tarihte Bugün – 7 Ağustos - İsmet Paşa hayatı boyunca sigarayı bırakmak istedi - https://www.ismetinonu.org.tr/tarihte-bugun-7-agustos/

Tarihte Bugün – 6 Ağustos - İnönü, mal varlığıyla ilgili konuştuCumhurbaşkanı İsmet İnönü, Amerika’da çiftlikleri ve İsv...
06/08/2026

Tarihte Bugün – 6 Ağustos - İnönü, mal varlığıyla ilgili konuştu

Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Amerika’da çiftlikleri ve İsviçre’de parası olduğu yolunda çıkan söylentileri yalanladı. İzmir gezisi sırasında 6 Ağustos 1949’da İkiçeşmelik semtindeki Aynalı Kahve’ye vatandaşlarla sohbet etmek için giden İnönü, burada bir vatandaşın, “İsviçre’ye para yatırdığınız, Amerika’da çiftlikler satın alıp kardeşlerinizin üstüne geçirdiğiniz söyleniyor,” şeklindeki sözleri üzerine, bu söylentilerin tümüyle asılsız olduğunu açıkladı.

Cumhurbaşkanı İnönü özetle şöyle dedi:

“Bu sözlerin hepsi yalandır. Amerika’da ne benim, ne de kardeşlerimin bir metre arazimiz yoktur. İsviçre’de bir frank param yoktur. Memleket dışında herhangi bir bankada, herhangi bir müessesede para olarak ve Türkiye dışında herhangi bir ülkede bir dönüm arazi kıymetinde varlığım mevcut değildir.”

Tarihte Bugün – 6 Ağustos - İnönü, mal varlığıyla ilgili konuştu - https://www.ismetinonu.org.tr/tarihte-bugun-6-agustos/

Tarihte Bugün – 5 Ağustos - Hasan Âli Yücel bakanlıktan ayrıldıİsmet İnönü’nün yakın çalışma arkadaşı ve Türkiye’nin eği...
05/08/2026

Tarihte Bugün – 5 Ağustos - Hasan Âli Yücel bakanlıktan ayrıldı

İsmet İnönü’nün yakın çalışma arkadaşı ve Türkiye’nin eğitim, kültür, uygarlık savaşçısı Hasan Âli Yücel, 5 Ağustos 1946 tarihinde yedi yılı aşkın bir zamandır sürdürdüğü Milli Eğitim Bakanlığı görevinden istifa ederek gazetecilik mesleğine geri döndü.

Hasan Âli Yücel, 17 Aralık 1897’de İstanbul’da doğdu. Eğitim yaşamını sırasıyla Mekteb-i Osmani, Vefa İdadisi, Cağaloğlu Darülmuallimin-i Âli’ye’de (Yüksek Öğretmen Okulu) sürdürdü. Darülfünun Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi ve 19 Aralık 1922’de öğretmenliğe başladı. 12 Temmuz 1932 tarihinde Türk Dili Tetkik Cemiyeti’nin kurulmasıyla Hasan Âli Yücel, Etimoloji Kolu Başkanlığına getirildi. 1935 yılında CHP’den İzmir Milletvekili olarak Meclis’e girdi; art arda dört dönem milletvekilliği yaptı.

28 Aralık 1938’de Yücel, 2. Celal Bayar Hükümeti’nde Milli Eğitim Bakanlığına getirildi. Üniversite reformu, İTÜ’nün kuruluşu, Ankara Tıp Fakültesi’nin açılışı, Köy Enstitüleri girişimi, dünya klasiklerinin Türkçeye çevrilmesi ve ilk telif Türkçe ansiklopedi olan İnönü Ansiklopedisi’nin ön çalışmaları hep onun bakanlığı döneminde gerçekleşmiştir. Devlet Konservatuvarı’nın kurulması (20 Mayıs 1940), Türkiye’nin UNESCO’ya girişi onun çabaları sonucunda olmuştur. Dört yıllık çalışmaları sonucunda 25 Haziran 1946’da Üniversiteler Yasası çıkartılır. Ankara Üniversitesi de bu yasanın sonucu olarak kurulmuştur.

Tarihte Bugün – 5 Ağustos - Hasan Âli Yücel bakanlıktan ayrıldı - https://www.ismetinonu.org.tr/tarihte-bugun-5-agustos/

Tarihte Bugün – 4 Ağustos - Taksim Gazinosu açıldıİstanbullulara kaliteli bir eğlence mekânı sunmak amacıyla inşa edilen...
04/08/2026

Tarihte Bugün – 4 Ağustos - Taksim Gazinosu açıldı

İstanbullulara kaliteli bir eğlence mekânı sunmak amacıyla inşa edilen Taksim Belediye Gazinosu, 4 Ağustos 1940’ta törenle açıldı. Açılışa Cumhurbaşkanı İsmet İnönü de katıldı. Orgeneral Fahreddin Altay, Vali ve Belediye Reisi Lütfi Kırdar, Ali Çetinkaya, Faik Öztrak, Hasan Ali Yücel ve Kemal Gedeleç, açılışta hazır bulunan diğer kişilerdi.

O dönem “Taksim Bahçesi” diye adlandırılan gezi alanında yer alan mekân, yıllar geçtikçe halk arasında popülerleşti. Dönemin ünlü sanatçıları burada sahne alıyordu. Olağanüstü güzel manzaralı yazlık terasındaki hasır koltuklar, masalardaki küçük vazolarda her zaman bulunan papatyalar, porselen fincan ve gümüş kaşıklar gibi özellikler, 5 çayı denilince akla gelen Hilton ve Divan Otelleriyle yarışır derecedeydi. İstanbul’un kalburüstü sosyal olayları ve kaliteli müziğin her türü için doğru adres Taksim Gazinosu’ydu.

Ne yazık ki gelenlerin sayısı giderek azalması sonucu gazino 1965’te kapatıldı. Birkaç yıl sonra ise bina yıkıldı. Yerine Sheraton Oteli yapıldı. Düğünlerin, nişanların yapıldığı, yabancı revülerin özel gösteriler için geldiği Taksim Belediye Gazinosu’ndan geriye hiçbir iz kalmadı.

Tarihte Bugün – 4 Ağustos - Taksim Gazinosu açıldı - https://www.ismetinonu.org.tr/tarihte-bugun-4-agustos/

Tarihte Bugün – 3 Ağustos - İngiltere, Osmanlı gemilerine el koyduI. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti, donanmasını...
03/08/2026

Tarihte Bugün – 3 Ağustos - İngiltere, Osmanlı gemilerine el koydu

I. Dünya Savaşı öncesinde Osmanlı Devleti, donanmasını güçlendirmek amacıyla İngiltere’ye irili ufaklı çok sayıda gemi siparişi vermişti. Başlangıç olarak, o günün parasıyla 4 milyon sterline iki dretnot ısmarlanmıştı. Bu güçlü savaş gemilerine Reşadiye ve Sultan Osman adları verilecekti. Sultan Osman gemisinin süvarisi, Hamidiye’nin efsanevi kahramanı Rauf Bey’di (Orbay).

Gemilerin alınması için hazinede yeterli para olmadığından Donanma Cemiyeti tarafından geniş bir yardım kampanyası düzenlenmiş, bu amaçla öğrenciler bile seferber edilmişti. Bu şekilde gemilerin parası, kuruş kuruş halkın cebinden toplanmıştı.

Fakat Avrupa’da artan gerilim nedeniyle İngiltere, gemileri teslim edip etmeme noktasında kararsızdı. Bahriye Nazırı Churchill, gemileri vermemenin diplomatik bir krize yol açacağını biliyordu, ancak söz konusu gemilerin gelecekte kendilerine karşı kullanılma olasılığından da rahatsızlık duyuyordu.

Rauf Bey, 27 Temmuz 1914 günü Sultan Osman’ı teslim almak üzere Newcastle’a ulaştı. Fakat sadece bir gün sonra, Avusturya veliahtının Saraybosna’da öldürülmesiyle I. Dünya Savaşı patlak verdi. Bu durumda gemilerin teslimi de şüpheli hale geldi. Nitekim, 3 Ağustos 1914 günü, Sultan Osman için sancak çekme töreninin yapılmasına sadece saatler kala, İngiliz hükümeti gemiye el konulduğunu açıkladı.

Bu durum Osmanlı hükümeti tarafından şiddetle protesto edilse de kimse oralı olmadı. Sultan Osman, adı “Agincourt” olarak değiştirilerek derhal İngiliz donanmasına katıldı. Reşadiye ise “Erin” adını aldı. Fakat geminin 22 Ağustos’ta yapılan denemesinde silahlarının çalışmadığı anlaşılınca, bir daha hiç kullanılmamak üzere yeniden kızağa çekildi.

Tarihte Bugün – 3 Ağustos - İngiltere, Osmanlı gemilerine el koydu - https://www.ismetinonu.org.tr/tarihte-bugun-3-agustos/

Tarihte Bugün – 2 Ağustos - Amerikalı pilotlara madalya1931 Temmuz’unda Russell N. Boardman ve John L. Polando adında ik...
02/08/2026

Tarihte Bugün – 2 Ağustos - Amerikalı pilotlara madalya

1931 Temmuz’unda Russell N. Boardman ve John L. Polando adında iki Amerikalı sivil havacı, uzun uçuş rekoru kırmak amacıyla New York’ta başladıkları uçuşu, 8.065 kilometreyi 49 saat 8 dakikada aşarak İstanbul’da tamamladı. Yeni Dünya ile Yakın Doğu arasında ilk kez doğrudan bir hava köprüsü kuran bu olay, hem dünyada hem de Türkiye’de büyük yankı uyandırdı.

Amerikalı pilotlar, Atlas Okyanusu’nu aştıktan sonra İrlanda, Londra, Paris, Münih, Salzburg ve Belgrad üzerinden İstanbul’a vardılar. Pilotları Yeşilköy Havaalanı’nda İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı Muhiddin Bey (Üstündağ), ABD’nin Türkiye büyükelçisi, Türk havacılar, basın mensupları ve kalabalık bir halk topluluğu karşıladı.

Basın mensuplarının, “Uçuş rekoru için neden İstanbul’u seçtiniz?” sorusunu Amerikalı pilotlar, “Türkiye’de çok yeni ve iyi şeyler yapıldığını işittik. Bunları yerinde görmeye ve selamlamaya geldik,” şeklinde yanıtladılar.

Mustafa Kemal Paşa, Amerikalı pilotları 1 Ağustos 1931 günü Yalova’da kabul etti. Amerikan büyükelçisi tarafından takdim edilen havacılar, Başbakan İsmet İnönü tarafından madalyayla onurlandırdı.

Tarihte Bugün – 2 Ağustos - Amerikalı pilotlara madalya - https://www.ismetinonu.org.tr/tarihte-bugun-2-agustos/

Tarihte Bugün – 1 Ağustos - Genç İsmet geleceğine koşuyorAskeri Rüştiye’yi bitiren İsmet, Sivas’ta Askeri İdadi (lise) o...
01/08/2026

Tarihte Bugün – 1 Ağustos - Genç İsmet geleceğine koşuyor

Askeri Rüştiye’yi bitiren İsmet, Sivas’ta Askeri İdadi (lise) olmadığı için sivil liseye kaydolmuştu. Ancak iki yıl sonra, 31 Temmuz 1897’de buradan ayrılarak İstanbul Halıcıoğlu’ndaki Mühendishane-i Berri-i Hümayun adlı Topçu Okulu’nun 3. sınıfına nakil oldu.

Mühendishane’nin yüksek kısmının ilk sınıfını birincilikle geçtiğinden, İzmir’deki dayısına bu başarısını, “Geleceğimle benim aramda bir engel ve bir perde oluşturan yıllardan birini çiğneyip geçtim,” diye bildirmiştir.

Tarihte Bugün – 1 Ağustos - Genç İsmet geleceğine koşuyor - https://www.ismetinonu.org.tr/tarihte-bugun-1-agustos/

Tarihte Bugün – 31 Temmuz - Keriman Halis dünya güzeli olduKeriman Halis, 31 Temmuz 1932’de Belçika’nın Spa kentinde yap...
31/07/2026

Tarihte Bugün – 31 Temmuz - Keriman Halis dünya güzeli oldu

Keriman Halis, 31 Temmuz 1932’de Belçika’nın Spa kentinde yapılan ve yirmi sekiz ülkeden temsilcinin katıldığı, dönemin en prestijli yarışması Dünya Güzellik Yarışması’nda 19 yaşındayken birinci olarak “Dünya Güzellik Kraliçesi” seçildi.

Keriman Halis, daha önce Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği yarışmada “1932 Türkiye Güzeli” seçilmişti. Keriman Halis’in Dünya Güzellik Kraliçesi olması ulusal bir zafer gibi kutlandı ve bu başarı Türk kadınının çağdaşlaşma yolundaki nadide bir simgesi olarak Cumhuriyet yönetimi tarafından takdirle karşılandı. Bundan iki yıl sonra Atatürk, kendisine kraliçe anlamına gelen “Ece” soyadını verdi.

Tarihte Bugün – 31 Temmuz - Keriman Halis dünya güzeli oldu - https://www.ismetinonu.org.tr/tarihte-bugun-31-temmuz/

Tarihte Bugün – 30 Temmuz - Cumhurbaşkanı İnönü Ege seyahatine çıktıCumhurbaşkanı İsmet İnönü, eşi Mevhibe Hanım ve kızı...
30/07/2026

Tarihte Bugün – 30 Temmuz - Cumhurbaşkanı İnönü Ege seyahatine çıktı

Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, eşi Mevhibe Hanım ve kızı Özden’le birlikte, 30 Temmuz 1949’da İzmir’den başlamak üzere kapsamlı bir Ege gezisine çıktı. 21 Ağustos’a kadar süren gezi sırasında İnönü, İzmir’in hemen tüm ilçeleri ile Manisa, Aydın, Denizli ve Muğla’da ziyaretlerde bulundu. Sık sık halkla da bir araya gelen Cumhurbaşkanı, Hisarönü’ndeki bir kahvehanede yaptığı şu konuşmada her türlü siyasi gerginliğe karşı halktan sükunet ve dayanışma istedi:

“Dert çok, bunların hepsiyle birinci derecede müteessir olmak payı bana düşer. Kusur çok, bunların hepsinin sebeplerine ve tedbirlerine muhatap olan mesuller vardır. Bunları toptan veya yüzde doksanbeşini bana atacaklar da bulunacaklardır. Bu sözlerin hiçbirine darılmam, hepsi kabul. Fakat sizden iki şey istiyorum: Birincisi düşman tecavüzü karşısında memleketi müdafaa için vatandaşlar arasında ayrılık göstermiyeceğiz. İçerde ve dışarda bundan kimsenin şüphesi olmamalıdır. İkinci isteğim hiçbir sebep ve tesir ile vatandaşlar arasında düşmanlık olmasına müsaade etmemenizdir. Bu iki temele dayanırsak başka güçlükleri yeneriz.”

İnönü’nün yine İzmir’de, Tilkilik Çınaraltı Kahvesi’nde yaptığı konuşmada da konu aynıydı:

“Bugün vatanın hali ve istikbali için vatandaşlar arasında düşmanlık olmamasına dikkat başlıca mevzuumuzdur. Düşmanlık öyle bir zehirdir ki, damla olarak bir defa bünyemize girerse az zamanda vatanın vücudunu çürütebilir. Vatandaşlar arasında fikir ayrılığı olacaktır. Partiler elbette mücadele edeceklerdir. Fakat düşmanlık olmayacaktır… Memlekette düşmanlık havası bir defa tutunursa, artık hudutta muharebe kudretinden de bahsolunamaz.”

Tarihte Bugün – 30 Temmuz - Cumhurbaşkanı İnönü Ege seyahatine çıktı - https://www.ismetinonu.org.tr/tarihte-bugun-30-temmuz/

Tarihte Bugün – 29 Temmuz - “Ortanın Solu” kavramı1960’ların ortalarına gelindiğinde CHP ve “sosyal demokrat” kavramı ar...
29/07/2026

Tarihte Bugün – 29 Temmuz - “Ortanın Solu” kavramı

1960’ların ortalarına gelindiğinde CHP ve “sosyal demokrat” kavramı artık birlikte anılmaya başlamıştı. 1965 genel seçimlerinin hemen öncesinde 29 Temmuz 1965’te Genel Başkan İsmet İnönü, CHP’nin çizgisinin “ortanın solu” olduğunu ilk kez dile getirdi. İnönü, “CHP, bünyesi itibariyle devletçi bir partidir ve bu sıfatla elbette ortanın solunda bir anlayıştadır. 1923’teki harap ülkede devletçilik nasıl tek, eşi ve yardımcısı olmayan bir kalkınma çaresi idiyse, bugün de ekonomik hayatımızın temel bir unsurudur,” diyordu.

Artık CHP’li yöneticiler, “sosyal adalet”, “devrimcilik”, “devletçilik” gibi kavramları sıkça kullanır olmuşlardı. Bir dönemeci geçen ve artık kendini “ortanın solu”nda tanımlayan CHP, 1965 seçimleri için hazırlanan bildirgelerde, ekonomik bağımsızlık, dış ticaret, petrol, madenler ve yabancı sermaye gibi konularda beklenmedik cesarette politikalar öne sürecekti.

Tarihte Bugün – 29 Temmuz - “Ortanın Solu” kavramı - https://www.ismetinonu.org.tr/tarihte-bugun-29-temmuz/

Address

Pembe Köşk, Şehit Ersan Caddesi No:14 Çankaya
Ankara
06680

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when İnönü Vakfı posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Organization

Send a message to İnönü Vakfı:

Shortcuts

Share