Sosyoloji Derneği, 18.01.1990 tarihinde Ankara’da 11 sosyoloğun öncülüğünde kurulmuştur. İlk genel kurulunda 40 olan üye sayısı, bugün 400'ü aşmıştır. Merkezi Ankara’da olan dernek, Bakanlar Kurulunun 10.02.1999 tarih ve 99/12405 sayılı kararı ile “Kamu yararına çalışan dernek” statüsü kazanmıştır. Şubesi bulunmamaktadır. Dernek amacı, tüzüğünde; “Türkiye’de sosyolojinin anlaşılmasına, gelişmesine
ve de yaygınlaşmasına katkı yapmak, bu alanda bilimsel etkinliklerde ve yayında bulunmak, toplumbilimciler arasında birlik ve dayanışmayı sağlamak” olarak ifade edilmiştir. Dernek yukarıda belirtilen amaçları gerçekleştirmek üzere aşağıdaki etkinlikleri sürdürmektedir:
- Toplumbilim alanında araştırmalar yapmak,
- Yakın disiplin ve bilim dallarıyla ve bunlara ilişkin kuruluşlarla, amaçları doğrultusunda işbirliği yapmak,
- Bilimsel nitelikte kongre, sempozyum, seminer, konferans, açık oturum düzenlemek ya da benzeri etkinliklerde bulunmak,
- Toplumbilimcilerin mesleklerine ilişkin sorunlarına çözüm bulmakta yardımcı olmak,
- Ülkemizde toplumbilimsel düşünüşün etkin ve yaygın kimlik kazanması amacıyla yayınlar yapmak,
- Toplumbilimi dalında lisans ya da yükseklisans yapan başarılı ve olanakları kısıtlı ğrencilere dernek gelirinin en az %10′u tutarında karşılıksız burs vermek. Dernek kurulduğu günden bu güne, on yıllık bir geçmiş içinde, ülke düzeyinde yaptığı çeşitli bilimsel çalışmalarla toplum içinde adını duyurmayı başarmış ve giderek aranan, hizmet istenen bir kurum haline gelmiştir. Başbakanlık Aile Araştırma Kurumu ve Başbakanlık GAP Bölge Kalkınma İdaresi adına araştırmalar yürütmüş, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programlarından (UNDP) aldığı destekle projeler gerçekleştirmiş ve ilki İzmir’de olmak üzere 5 ulusal kongre düzenlemiştir. Ayrıca yılda iki kez olmak üzere hakemli bir dergi yayınlamaktadır. Dernek bilimsel çalışmalarının yanında bu çalışmaların topluma yansıması amacıyla, toplumla olan ilişkilerine özellikle önem vermiştir. Gönüllü kuruluşlarla, vakıf ve derneklerle işbirliği içinde, topluma yönelik etkinliklerin planlanmasına katkı verilmekte ve de bu tür etkinliklerde sorumluluk almaktadır.
