07/01/2026
GÖRME ENGELLİLER FEDERASYONU
7-14 OCAK BEYAZ BASTON GÖRME ENGELLİLER HAFTASI
BASIN AÇIKLAMASI
Beyaz baston görme engellinin ulaşım aracı olduğu gibi kendini ifade edebilmenin de gücüdür. İlk defa 1931 Yılında bir etkinlikte dikkat çekebilmek amacıyla beyaza boyanmasıyla, beyaz baston kavram haline dönüşmüştür. Bugün o nedenle baston veya sopa tabirleri yerine beyaz baston ifadesi yaygınlaşmıştır. Görme engellinin sosyalleşmesini sağlayan en önemli araç kabul edilmektedir.
Ülkemizdeki 2005 Yılında çıkartılan yasa sonrasında ciddi düzenlemelerimiz maalesef yoktur. Hatta son yıllarda da engelli haklarında ciddi geri gidişler, hak kayıpları söz konusudur. Tarafı olduğumuz uluslararası BM sözleşmeleri ve iç mevzuatlarımız doğrultusunda yıl içinde birçok farkındalık günü vardır. Beyaz baston haftası da bu farkındalık günlerinden biridir. Ancak, farkındalık günleri günümüzde, siyasilerin veya medya kuruluşlarının “engelliler kardeşimizdir” ya da “hepimiz bir engelli adayıyız” söyleminden öteye gitmeyen beyanlarından ibaret kalmaktadır. Engellilerin hiçbiri kardeşiniz, çocuğunuz olmak durumunda değildir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın algısı gibi yardım edilecek kesim de değildir.
Bizler; tasarruf nedeniyle, maliyet nedeniyle, yaş nedeniyle engellilerin uğradığı hak kayıplarının farkında olunmasını istiyoruz. Engellileri toplumdan uzaklaştırmak isteyen ve eve mahkum etmek isteyen zihniyetin yok olmasını istiyoruz.
Kamuoyunun malumu üzere; yılbaşında Milli Eğitim Bakanlığı engellilerin rehabilitasyonu ve eğitimi hususunda yaş sınırı getirmişti. 27 yaş üzeri engellilerin tasarruf tedbirleri kapsamında eğitim hakkı elinden alınmak istenmişti. Kamuoyunun tepkileri üstüne geri adım atıldı ve şimdilik yaş sınırı ortadan kalktı. Halbuki eğitim dediğiniz olgu, engellinin fiziki, psikolojik ve sosyal yetersizliğinin telafisi çalışmasıdır. Bu sebeple sorun yalnızca bir eğitim sorunu değil aynı zamanda sağlık sorunudur. Toplumun genelinde uyguladığınız sağlık hakkının da gaspı anlamına gelmektedir. Sosyal veya psikolojik yetersizlik çeken toplumun diğer kesimlerine sağladığınız hakkı, engellilere de sağlamaktan başka bir durum değildir bu aslında.
Görme engellilerin ulaşımını kısıtlayan;
Kaldırım işgallerini,
Sokaktaki çukurları,
Toplu taşıtlardaki sesli anonsları yok sayan zihniyeti,
Erişilebilirlik ölçütlerine uymayan taşıtların trafikte dolaşmasını,
Kamuya açık tüm binaların erişilebilirlik sorunlarını görmeyen ve çözmeyen,
yalnızca siyasi oy kaygısı güden ve diğer zamanlarda engellileri hatırlamayan siyasi partileri hayatımızda görmek istemiyoruz.
Görme Engelliler Federasyonu olarak görme engellileri görmeyen zihniyeti biz de görmeyiz. Farkında olunduğunuz kadar görülürsünüz. Görüldüğünüz kadar da saygı ve karşılık görürsünüz.
Bu farkındalık haftası münasebetiyle tekrar hatırlatmak istiyoruz ki; Engellileri toplumdan, yaşamdan, eğitimden, istihdamdan uzaklaştırmak yerine, engellilerin toplumla, ekonomiyle, çevreyle uyumunu sağlayacak bütünleştirici çalışmalara ihtiyaç vardır. Engelliler yasası gibi göstermelik değil kalıcı bir beyaz baston yasasının çıkartılmasını, gözlük gibi, işitme cihazı gibi görme engellinin de kullanmak zorunda kaldığı beyaz bastonun da hak ettiği tutarlarda SGK kapsamında değerlendirilmesini talep ediyoruz. Zira sembolik ücret, ücret değildir. Bilineceği üzere Sağlık Bakanlığı ve SGK mevzuatına göre her yıl Sağlık Uygulamaları Tebliği yayınlanmaktadır. En son tebliğ 8 Mart 2025 tarihlidir ve beyaz baston ücreti 22 TL’dir. Muayene ücretleri, sağlık raporları, reçete tutarları bile bu değerlerin çok çok üstünde iken dalga geçer gibi SUT kapsamında 22 TL fiyat belirlemek görme engellilerle alay etmektir. SUT OP1341 kodlu bu değerin yeniden piyasa koşullarına göre düzeltilmesini talep ediyoruz.
Görme Engelliler Federasyonu olarak ulaşımdan, eğitimden, istihdamdan yana onurlu hak mücadelemiz sürecektir.
Haldun KIRKIK
Görme Engelliler Federasyonu Başkanı
