La'o Hamutuk

Ligar Como chegar Website

La'o Hamutuk Informações para nos contactar, mapa e direções, formulário para nos contactar, horário de funcionamento, serviços, classificações, fotos, vídeos e anúncios de La'o Hamutuk, Organização não governamental (ONG), Rua do Salmăo, Marconi, Fatuhada, Dili.

Instituto ba Analiza no Monitor Dezenvolvimento iha Timor-Leste

The Timor-Leste Institute for Development Monitoring and Analysis

Website: http://laohamutuk.org

Blog: http://laohamutuk.blogspot.com

06/10/2026

𝐋𝐚’𝐨 𝐇𝐚𝐦𝐮𝐭𝐮𝐤 𝐇𝐚𝐭𝐨’𝐨 𝐊𝐚𝐫𝐭𝐚 𝐀𝐛𝐞𝐫𝐭𝐚 𝐊𝐨𝐧𝐚-𝐛𝐚 𝐈𝐦𝐩𝐥𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐋𝐞𝐢 𝐏𝐞𝐬𝐭𝐢𝐬𝐢𝐝𝐚

𝐃𝐢𝐥𝐢, 𝟏𝟕 𝐀𝐠𝐨𝐬𝐭𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 — La’o Hamutuk hato’o Karta Aberta kona-ba Implementasaun Lei N.º 2/2026 kona-ba Pestisida ba Ministériu Agrikultura, Peska, Pekuária no Floresta (MAPPF), hodi kontribui ba implementasaun lei ne’ebé efetiva, transparente no responsavel.

La’o Hamutuk subliña katak aprovasaun lei de’it la sufisiente. Governu presiza garante regulamentu no mekanizmu implementasaun ne’ebé klaru, rekursu sufisiente, monitorizasaun no fiskalizasaun efetiva, no sistema atu proteje saúde públika, seguransa ai-han no ambiente husi risku ne’ebé liga ho utilizasaun pestisida.

La’o Hamutuk mós rekomenda dezenvolve Roadmap Nasionál ba Agrikultura Sustentável 2027–2032, ho prioridade ba agroekolojia, métodu sustentável atu kontrola pesti no saúde ai-horis, konservasaun rai no bee, no redusaun progresiva ba dependénsia ba pestisida ho risku aas. Estratejia ida ne’e importante atu hametin soberania ai-han, kapasidade agrikultór lokál no proteje patrimóniu naturál Timor-Leste.

Bele lee, diskute no ajuda fahe tutan Karta Aberta kompletu iha link kraik:

𝐓𝐢𝐦𝐨𝐫𝐆𝐀𝐏 𝐒𝐨𝐬𝐚 𝐎𝐬𝐚𝐤𝐚 𝐆𝐚𝐬 𝐧𝐢𝐚𝐧 𝐏𝐚𝐫𝐭𝐢𝐬𝐢𝐩𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝟏𝟎% 𝐢𝐡𝐚 𝐆𝐫𝐞𝐚𝐭𝐞𝐫 𝐒𝐮𝐧𝐫𝐢𝐬𝐞La’o Hamutuk hakerek no publika artigu ida kona-ba Tim...
02/10/2026

𝐓𝐢𝐦𝐨𝐫𝐆𝐀𝐏 𝐒𝐨𝐬𝐚 𝐎𝐬𝐚𝐤𝐚 𝐆𝐚𝐬 𝐧𝐢𝐚𝐧 𝐏𝐚𝐫𝐭𝐢𝐬𝐢𝐩𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝟏𝟎% 𝐢𝐡𝐚 𝐆𝐫𝐞𝐚𝐭𝐞𝐫 𝐒𝐮𝐧𝐫𝐢𝐬𝐞

La’o Hamutuk hakerek no publika artigu ida kona-ba TimorGAP atu sosa 10% husi partisipasaun Osaka Gas iha Greater Sunrise. Bainhira finaliza akizasaun ne’e, partisipasaun TimorGAP iha Greater Sunrise sei aumenta husi 56,56% ba 66,56%, enkuantu Woodside Energy sei mantein 33,44%.

Iha 2 Setembru 2026, TimorGAP hateten katak nia sei atinji akordu vinkulativu ho Osaka Gas Australia Pty Ltd atu sosa 10% husi partisipasaun Osaka Gas iha Greater Sunrise. Akordu ne’e inklui interese iha PSC 03-19, PSC 03-20, NT/RL2 no NT/RL4.

Maibé, kustu husi 10% ne’e seidauk divulga ba públiku. Aumentu partisipasaun mós bele lori nesesidade osan no kapitál ne’ebé boot liu. Tanba ne’e, públiku presiza hatene ho klaru kona-ba kustu ba sosa, fonte finansiamentu, obrigasaun finanseira, se mak sei asume risku no benefísiu saida mak Timor-Leste sei bele hetan.

Ba La’o Hamutuk, debate kona-ba Greater Sunrise labele limita de’it husi númeru partisipasaun TimorGap nian iha konsorsiu. Pergunta importante mak: Kustu hira mak Timor-Leste tenke selu? Osan husi ne’ebé atu uza sosa partisipasaun? Sé mak sei asume risku? Povu sei hetan saida husi dezisaun ida ne’e?

Desizaun kona-ba petróleu, gás, patrimóniu naturál no osan públiku tenke bazeia ba informasaun ne’ebé nakloke, dadus ne’ebé bele verifika, análize independente no responsabilidade ba públiku. Benefísiu husi Greater Sunrise mós presiza haree hamutuk ho kustu, risku no kustu oportunidade bainhira osan públiku kompromete barak ba projetu ida, enkuantu oportunidade atu investe iha setór produtivu sira seluk mós presiza konsidera.

Bele lee artigu kompletu husi La’o Hamutuk iha link kraik:

Link to this article in English Iha loron 2 fulan Setembru 2026, TimorGAP, E.P. fó sai katak deside ona atu sosa partisipasaun 10% husi...

𝐋𝐚’𝐨 𝐇𝐚𝐦𝐮𝐭𝐮𝐤 𝐅𝐚𝐡𝐞 𝐧𝐨 𝐃𝐢𝐬𝐤𝐮𝐭𝐞 𝐑𝐞𝐳𝐮𝐥𝐭𝐚𝐝𝐮 𝐏𝐨𝐥𝐢𝐜𝐲 𝐁𝐫𝐢𝐞𝐟 𝐃𝐢𝐯𝐞𝐫𝐬𝐢𝐟𝐢𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐄𝐤𝐨𝐧𝐨𝐦𝐢𝐚𝐃𝐢𝐥𝐢, 𝟗 𝐒𝐞𝐭𝐞𝐦𝐛𝐫𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 — La’o Hamutuk organiz...
09/09/2026

𝐋𝐚’𝐨 𝐇𝐚𝐦𝐮𝐭𝐮𝐤 𝐅𝐚𝐡𝐞 𝐧𝐨 𝐃𝐢𝐬𝐤𝐮𝐭𝐞 𝐑𝐞𝐳𝐮𝐥𝐭𝐚𝐝𝐮 𝐏𝐨𝐥𝐢𝐜𝐲 𝐁𝐫𝐢𝐞𝐟 𝐃𝐢𝐯𝐞𝐫𝐬𝐢𝐟𝐢𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐄𝐤𝐨𝐧𝐨𝐦𝐢𝐚

𝐃𝐢𝐥𝐢, 𝟗 𝐒𝐞𝐭𝐞𝐦𝐛𝐫𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 — La’o Hamutuk organiza enkontru públiku iha Dili hodi fahe no diskute rezultadu husi Policy Brief “Investe iha Setór Produtivu sira ba Hametin Diversifikasaun Ekonomia iha Timor-Leste”, ne’ebé aprezenta análize no rekomendasaun kona-ba oinsá Timor-Leste bele harii baze ekonomia ne’ebé produtiva, diversifikadu, inkluziva no sustentável.

Enkontru públiku ne’e sai parte ida husi esforsu advokasia La’o Hamutuk nian atu promove asaun urjente ba diversifikasaun ekonomika, liu-liu iha momentu sira ne’ebé Timor-Leste tama ona ba faze pós-petrolífera no Governu kontinua prepara Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2027. Produsaun mina no gás Bayu-Undan remata ona iha 2025, enkuantu dependénsia ba levantamentu husi Fundu Petrolíferu kontinua fó presaun boot ba sustentabilidade finansa públika.

Diskusaun ne’e foka ba nesesidade atu uza polítika públika no orsamentu estadu hodi muda gradualmente modelu ekonomika ne’ebé depende maka’as ba despeza públika no importasaun, ba modelu ne’ebé fó prioridade ba produsaun doméstika, produtividade, empregu dignu, valor adisionál iha rai laran, esportasaun, soberania alimentár no sustentabilidade ambientál.

Durante enkontru, partisipante sira halo análize no reflesaun kona-ba dezafiu estruturál, bareira no oportunidade sira ba investimentu iha setór produtivu. Fó atensaun liu-liu ba agrikultura no agronégosiu, indústria transformadora, turizmu, edukasaun no kapitál umanu, juventude, infraestrutura no konektividade, kooperativa, no dezenvolvimentu setór privadu. Alende ne’e, partisipante xave sira oferese sujestaun balun katak presiza inklui diskusaun estratejiku sira iha relatoriu, liu-liu kona-ba sintoma malisan rekursu iha Timor-Leste, fatór sira ne'ebé inpende dezenvolvimentu setór privadu no koperativa, dezafiu iha produtividade rai, no importansia husi investimentu iha edukasaun no diversifikasaun ekonomia.

Enkontru ne’e mós konsidera OJE 2027 nudár oportunidade importante atu transforma prioridade polítika sira ba alokasaun rekursu ne’ebé iha impaktu real ba ekonomia doméstika. Iha prosesu Jornada OJE 2027, setór produtivu, empregu no investimentu privadu, kapitál umanu, reforma reseita, ASEAN no Ekonomia Azul identifika ona nudár área prioridade, ho énfaze ba mudansa husi aumentu despeza ba aumentu impaktu.

La’o Hamutuk subliña katak diversifikasaun ekonomika labele limita de’it ba substituisaun mina no gás ho setór ekonomiku sira seluk. Transformasaun ekonomika presiza hamenus dependénsia estruturál ba estrasaun, hametin soberania alimentár, proteje rai no rekursu bee, garante partisipasaun no benefísiu ba komunidade, aumenta valor adisionál doméstika, no promove ekonomia ne’ebé respeita ba limite ekolójiku no prinsipiu justisa sosiál.

La’o Hamutuk mós enfatiza katak rekursu finanseiru husi patrimóniu petrolíferu, bainhira uza atu apoia tranzisaun ekonomika, tenke orienta ho prudénsia, transparénsia no akontabilidade ba investimentu ne’ebé bele kria kapasidade produtiva ne’ebé forte no sustentavél. Rekursu ne’e labele uza nudár justifikasaun atu kontinua ho modelu dezenvolvimentu ne’ebé depende ba estrasaun no despeza públika.

Partisipante sira mós subliña nesesidade atu hametin koordenasaun entre instituisaun Governu, setór privadu, akademiku, organizasaun sosiedade sivíl, komunidade, juventude no parseiru dezenvolvimentu sira, hodi transforma rekomendasaun sira ba asaun konkretu, ho objetivu ne’ebé klaru, indikadór ne’ebé bele sukat no mekanizmu monitorizasaun no akontabilidade públiku.

La’o Hamutuk reafirma kompromisu atu kontinua fasilita espasu diálogu públiku no promove análize bazeia ba evidénsia, transparénsia no akontabilidiade, hodi kontribui ba formulasaun no implementasaun polítika públika ne’ebé bele lori Timor-Leste ba ekonomia ne’ebé produtiva, diversifikadu, soberanu, inkluziva, reziliente no sustentável, ho interese públiku no povu nian moris di’ak nudár prioridade.

Policy Brief: Investe iha Setór Produtivu sira ba Hametin Diversifikasaun Ekonomia iha Timor-Leste. Asesu ba Policy Brief kompletu:
https://www.laohamutuk.org/econ/2608DIVERSIFIKASAUN%20EKONOMIA_Optimized.pdf

𝐊𝐎𝐌𝐔𝐍𝐈𝐊𝐀𝐃𝐔 𝐈𝐌𝐏𝐑𝐄𝐍𝐒𝐀𝐋𝐚’𝐨 𝐇𝐚𝐦𝐮𝐭𝐮𝐤 𝐒𝐮𝐛𝐦𝐞𝐭𝐞 𝐏𝐨𝐥𝐢𝐜𝐲 𝐁𝐫𝐢𝐞𝐟 𝐛𝐚 𝐆𝐨𝐯𝐞𝐫𝐧𝐮 𝐧𝐨 𝐈𝐧𝐬𝐭𝐢𝐭𝐮𝐢𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐑𝐞𝐥𝐞𝐯𝐚𝐧𝐭𝐞 𝐒𝐢𝐫𝐚 𝐊𝐨𝐧𝐚-𝐛𝐚 𝐔𝐫𝐣𝐞́𝐧𝐬𝐢𝐚 𝐃𝐢𝐯𝐞𝐫𝐬𝐢...
31/08/2026

𝐊𝐎𝐌𝐔𝐍𝐈𝐊𝐀𝐃𝐔 𝐈𝐌𝐏𝐑𝐄𝐍𝐒𝐀

𝐋𝐚’𝐨 𝐇𝐚𝐦𝐮𝐭𝐮𝐤 𝐒𝐮𝐛𝐦𝐞𝐭𝐞 𝐏𝐨𝐥𝐢𝐜𝐲 𝐁𝐫𝐢𝐞𝐟 𝐛𝐚 𝐆𝐨𝐯𝐞𝐫𝐧𝐮 𝐧𝐨 𝐈𝐧𝐬𝐭𝐢𝐭𝐮𝐢𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐑𝐞𝐥𝐞𝐯𝐚𝐧𝐭𝐞 𝐒𝐢𝐫𝐚 𝐊𝐨𝐧𝐚-𝐛𝐚 𝐔𝐫𝐣𝐞́𝐧𝐬𝐢𝐚 𝐃𝐢𝐯𝐞𝐫𝐬𝐢𝐟𝐢𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐄𝐤𝐨𝐧𝐨𝐦𝐢𝐤𝐚 𝐢𝐡𝐚 𝐓𝐢𝐦𝐨𝐫-𝐋𝐞𝐬𝐭𝐞

𝐃𝐢́𝐥𝐢, 𝟐𝟔 𝐀𝐠𝐨𝐬𝐭𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 — La’o Hamutuk submete Policy Brief ho títulu “Investe iha Setór Produtivu sira atu Hametin Diversifikasaun Ekonomia iha Timor-Leste” ba Governu no instituisaun relevante sira, nu’udar kontribuisaun konstrutiva ba debate nasionál kona-ba oinsá Timor-Leste bele harii ekonomia ne’ebé produtiva, diversifikadu, inkluziva, sustentável no menus dependente ba petróleu.

Policy Brief ida ne’e bazeia ba rezultadu Kolókiu Nasionál ne’ebé hala’o iha 17–18 Marsu 2026, ho kolaborasaun ho Oxfam iha Timor-Leste no Core Group Transparency (CGT). Dokumentu ne’e analiza dezafiu estruturál sira ne’ebé Timor-Leste enfrenta no hato’o rekomendasaun polítika ba tempu badak, médiu no naruk, ho objetivu atu haforsa kapasidade produtiva doméstika, hamenus dependénsia ba importasaun no rendimentu petrolíferu, no harii baze ekonomiku ne’ebé bele sustenta povu nian moris di’ak no jerasaun sira tuir mai.

𝐃𝐢𝐯𝐞𝐫𝐬𝐢𝐟𝐢𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐄𝐤𝐨𝐧𝐨𝐦𝐢𝐚 𝐦𝐚𝐤 𝐏𝐫𝐢𝐨𝐫𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐄𝐬𝐭𝐫𝐚𝐭𝐞́𝐣𝐢𝐤𝐚
Timor-Leste kontinua enfrenta dezafiu estruturál iha dezenvolvimentu ekonomiku, inklui dependénsia aas ba rendimentu petrolíferu no Fundu Petrolíferu, baze produtiva doméstika ne’ebé sei limitadu, dependénsia ba importasaun no kapasidade esportasaun naun-petrolífera ne’ebé presiza haforsa. Iha kontestu ida ne’e, La’o Hamutuk konsidera katak diversifikasaun ekonomia tenke sai prioridade estratéjika nasionál.

Diversifikasaun la’ós de’it kona-ba aumenta númeru atividade ka setór ekonomia maibé signifika muda gradualmente estrutura ekonomia husi dependénsia aas ba rendimentu petrolíferu no importasaun ba ekonomia ne’ebé iha kapasidade produtiva doméstika ne’ebé forte, kria empregu produtivu, aumenta valór produtu lokál, promove esportasaun naun-petrolífera no hamenus vulnerabilidade ba xoke ekonomia husi li’ur.

Ba La’o Hamutuk, diversifikasaun ekonomika mós tenke haree hanesan oportunidade atu uza patrimóniu petrolíferu ne’ebé limitadu no naun renovavél atu harii kapasidade ekonómika ne’ebé bele dura liu tan husi tempu util petrolíferu.

𝐏𝐚𝐭𝐫𝐢𝐦𝐨́𝐧𝐢𝐮 𝐧𝐚𝐮𝐧 𝐑𝐞𝐧𝐨𝐯𝐚𝐯𝐞́𝐥
Fundu Petrolíferu reprezenta patrimóniu nasionál ne’ebé mai husi rekursu petrolíferu naun renovavél. Tanba natureza naun renovavél ida ne’e, jestaun no utilizasaun patrimóniu ida ne’e presiza halo ho responsabilidade, transparénsia, prudénsia fiskál no perspetiva interjerasionál.

La’o Hamutuk konsidera katak osan ne’ebé mai husi petróleu tenke iha medida ne’ebé apropriadu no sustentável, kontribui ba formasaun kapitál produtivu no kapasidade nasionál. Investimentu iha edukasaun, saúde, agrikultura, bee, infraestrutura produtiva, kompeténsia umana, inovasaun no instituisaun públika ne’ebé forte bele ajuda transforma patrimóniu naun renovavél sai kapasidade ne’ebé bele fó benefísiu ba jerasaun sira tuir mai.

Objetivu estratéjiku la bele limita ba oinsá atu sustenta gastu públiku iha tempu badak maibé oinsá atu uza patrimóniu naun renovavél husi petróleu atu hamenus dependénsia ba petróleu rasik. Ita la bele substitui dependénsia ba petróleu ho dependénsia ba Fundu Petrolíferu. Ita presiza uza patrimóniu naun renovavél atu harii ekonomia ne’ebé iha kapasidade atu moris no dezenvolve ho ninian baze produtiva rasik.

𝐀𝐠𝐫𝐢𝐤𝐮𝐥𝐭𝐮𝐫𝐚 𝐧𝐨 𝐒𝐨𝐛𝐞𝐫𝐚𝐧𝐢𝐚 𝐀𝐢-𝐇𝐚𝐧 𝐍𝐮’𝐮𝐝𝐚𝐫 𝐏𝐢𝐥𝐚́𝐫 𝐃𝐢𝐯𝐞𝐫𝐬𝐢𝐟𝐢𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧
Agrikultura iha papel estratéjiku ba ekonomia no povu nian moris, tanba iha liga diretamente ho seguransa no soberania ai-han, empregu, rendimentu família, ekonomia rurál no dezenvolvimentu komunidade.

Policy Brief ida ne’e rekomenda atu investimentu públiku fó prioridade ba aumentu produsaun agríkola doméstika no haforsa kapasidade agrikultór sira atu responde ba nesesidade merkadu rai-laran. Ida ne’e inklui apoiu ba fini lokál, produsaun ai-han ho valór nutrisaun aas no sistema agríkola ne’ebé apropriadu ho realidade no kondisaun ekolójika Timor-Leste.

Investimentu iha agrikultura tenke la’o liu husi infraestrutura no servisu sira ne’ebé agrikultór presiza, inklui bee no irrigasaun, armazenamentu, prosesamentu, transportasaun, asesu ba merkadu, teknolojia apropriada no asisténsia téknika. Objetivu la’ós de’it atu aumenta volume produsaun, maibé atu haforsa soberania ai-han, aumenta rendimentu agrikultór, kria valór iha rai-laran no hamenus dependénsia ba importasaun ai-han.

𝐈𝐧𝐝𝐮́𝐬𝐭𝐫𝐢𝐚 𝐓𝐫𝐚𝐧𝐬𝐟𝐨𝐫𝐦𝐚𝐝𝐨𝐫𝐚 𝐧𝐨 𝐊𝐚𝐝𝐞𝐢𝐚 𝐕𝐚𝐥𝐨́𝐫 𝐃𝐨𝐦𝐞́𝐬𝐭𝐢𝐤𝐚
Timor-Leste iha potensiál atu aumenta valór husi produtu lokál, inklui kafé, kakau, nu, au, aikameli, produtu têxtil no sira seluk. Indústria transformadora, tanba ne’e, bele sai komponente importante ida iha estratéjia diversifikasaun ekonomia. La’o Hamutuk rekomenda atu dezenvolvimentu indústria liga ho agrikultura no setór produtivu sira seluk, atu matéria prima lokál bele prosesadu liu tan iha rai laran no kria tan valór iha ekonomia doméstika.

Indústria transformadora presiza la’o hamutuk ho investimentu iha enejia, bee, infraestrutura, merkadu, kompeténsia profisionál no inovasaun. Polítika industriál mós tenke konsidera viabilidade ekonomika, nesesidade merkadu, impaktu sosiál, sustentabilidade ambientál no kapasidade atu opera no dezenvolve iha tempu naruk. Ba La’o Hamutuk, industriálizasaun la bele signifika de’it aumenta estrasaun rekursu naturál. Transformasaun ekonomia presiza aumenta valór iha rai laran, kria empregu produtivu, haforsa kapasidade produtiva nasionál no respeita limite ekolójiku no natureza naun renovavél rekursu naturál sira.

𝐉𝐮𝐯𝐞𝐧𝐭𝐮𝐝𝐞, 𝐄𝐝𝐮𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐧𝐨 𝐊𝐚𝐩𝐢𝐭𝐚́𝐥 𝐔𝐦𝐚𝐧𝐮
Diversifikasaun ekonomia presiza kapitál umanu ne’ebé iha koñesimentu, abilidade, inovasaun no kapasidade atu responde ba mudansa iha ekonomia no merkadu servisu.

Policy Brief ne’e rekomenda atu aumenta apoiu ba juventude sira ne’ebé hala’o atividade ekonomika, haforsa kompeténsia téknika no dijitál, promove inovasaun no hadi’a ligasaun entre edukasaun, formasaun profisionál no nesesidade merkadu servisu.

Timor-Leste mós bele aproveita esperiénsia, koñesimentu no poupansa husi sidadaun sira ne’ebé servisu iha rai li’ur, liu husi ambiente no mekanizmu apropriadu ne’ebé fasilita sira nian kontribuisaun ba ekonomia doméstika, inklui bainhira sira fila mai. Investimentu iha edukasaun no formasaun, tanba ne’e, la’ós de’it despeza sosiál maibé nudár investimentu iha soberania no kapasidade ekonómika nasaun.

𝐈𝐧𝐟𝐫𝐚𝐞𝐬𝐭𝐫𝐮𝐭𝐮𝐫𝐚 𝐏𝐫𝐨𝐝𝐮𝐭𝐢𝐯𝐚, 𝐁𝐞𝐞 𝐧𝐨 𝐑𝐞𝐬𝐢𝐥𝐢𝐞́𝐧𝐬𝐢𝐚 𝐀𝐦𝐛𝐢𝐞𝐧𝐭𝐚́𝐥
Infraestrutura públika tenke responde ba nesesidade ekonomia produtiva no povu nian moris di’ak. Bee, eletrisidade, estrada, irrigasaun no infraestrutura ba retensaun no jestaun bee presiza planeadu ho estratejia integradu, atu suporta produsaun, produtividade, seguransa ai-han no rezilénsia ba mudansa klimátika.

La’o Hamutuk konsidera katak investimentu públiku labele haree de’it husi montante osan ne’ebé gasta ka númeru infraestrutura ne’ebé konstrui, maibé mós bazeia ba benefísiu ne’ebé infraestrutura sira fó ba povu, produtividade ekonomia, sustentabilidade no kapasidade atu opera no mantein infraestrutura sira. Protesaun bee-matan, rai, floresta, biodiversidade no ekosistema mós tenke integra iha planeamentu ekonomika. Diversifikasaun ekonomika ne’ebé degrada baze naturál produsaun sei la bele sustentável iha tempu naruk.

𝐊𝐨𝐨𝐩𝐞𝐫𝐚𝐭𝐢𝐯𝐚 𝐧𝐨 𝐒𝐞𝐭𝐨́𝐫 𝐏𝐫𝐢𝐯𝐚𝐝𝐮 𝐃𝐨𝐦𝐞́𝐬𝐭𝐢𝐤𝐮
Setór privadu doméstiku no kooperativa sira iha potensia atu sai motor importante ba diversifikasaun ekonomika, liu-liu iha área rurál no iha kadeia valór produtu lokál.

Policy Brief rekomenda dezenvolvimentu polítika kooperativa ne’ebé klaru atu enkoraja no promove kooperativa produtiva, liu-liu sira ne’ebé bele aumenta produsaun, prosesamentu, merkadu no rendimentu komunidade. Apoiu públiku ba kooperativa no negósiu doméstiku tenke bazeia ba kritériu transparente, asesu justu, responsabilidade no rezultadu ne’ebé bele sukat. Mekanizmu apoiu tenke evita kria dependénsia permanente ba subsídiu ka kontratu públiku no ajuda harii kapasidade negósiu ne’ebé sustentável.

𝐑𝐞𝐤𝐨𝐦𝐞𝐧𝐝𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐄𝐬𝐭𝐫𝐚𝐭𝐞́𝐣𝐢𝐤𝐚 𝐛𝐚 𝐆𝐨𝐯𝐞𝐫𝐧𝐮 𝐧𝐨 𝐈𝐧𝐬𝐭𝐢𝐭𝐮𝐢𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐑𝐞𝐥𝐞𝐯𝐚𝐧𝐭𝐞 𝐒𝐢𝐫𝐚
Bazeia ba análize no rekomendasaun iha Policy Brief, La’o Hamutuk konvida Governu no instituisaun relevante sira atu konsidera prioridade sira tuir mai:
1. Haforsa agrikultura no soberania ai-han
Aumenta investimentu iha produsaun doméstika, fini lokál, bee, irrigasaun, armazenamentu, prosesamentu no asesu ba merkadu, ho prioridade ba agrikultór ki’ik no ekonomia rurál.
2. Promove indústria transformadora no kadeia valór doméstika
Dezenvolve indústria ne’ebé aumenta valór produtu lokál, kria empregu produtivu no haforsa ligasaun entre produsaun, prosesamentu no merkadu.
3. Prioriza infraestrutura produtiva
Integra investimentu iha bee, eletrisidade, estrada, irrigasaun no infraestrutura retensaun bee ho nesesidade ekonomia, sosiál no ambientál.
4. Investi iha juventude no kapitál umanu
Haforsa edukasaun, formasaun profisionál, kompeténsia dijitál, peskiza, inovasaun no oportunidade ekonomika ba juventude.
5. Haforsa kooperativa no setór privadu doméstiku
Kria ambiente regulatóriu, finanseiru no merkadu ne’ebé transparente no klaru no stavél, atu fasilita dezenvolvimentu atividade produtiva doméstika.
6. Haforsa governansa no responsabilidade fiskál
Garante transparénsia iha planeamentu, alokasaun no ezekusaun investimentu públiku, inklui monitorizasaun, avaliasaun no responsabilidade kona-ba rezultadu.
7. Integra sustentabilidade ambientál iha polítika ekonomia
Garante katak protesaun bee, rai, floresta, biodiversidade no rezilénsia klimátika sai parte integrante husi planeamentu no implementasaun diversifikasaun ekonomia.

𝐃𝐢𝐯𝐞𝐫𝐬𝐢𝐟𝐢𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐄𝐤𝐨𝐧𝐨𝐦𝐢𝐚 𝐇𝐚𝐧𝐞𝐬𝐚𝐧 𝐃𝐚𝐥𝐚𝐧 𝐀𝐭𝐮 𝐇𝐚𝐦𝐞𝐧𝐮𝐬 𝐃𝐞𝐩𝐞𝐧𝐝𝐞́𝐧𝐬𝐢𝐚 𝐄𝐬𝐭𝐫𝐚𝐭𝐢𝐯𝐢𝐬𝐭𝐚
Ba La’o Hamutuk, dezafiu Timor-Leste la’ós de’it oinsá atu hetan fonte rendimentu foun maibé liu-liu oinsá atu muda estrutura ekonomia atu hamenus dependénsia ba modelu estrativista, ne’ebé bazeia aas liu ba estrasaun no esportasaun rekursu naturál, liu-liu rekursu ne’ebé naun renovavél.

Modelu ekonomia diversifikadu presiza fó valór boot liu tan ba produsaun, koñesimentu, traballu, inovasaun, natureza no kapasidade komunidade. Ne’e presiza haforsa kapasidade atu transforma matéria prima lokál sai produtu ho valór liu tan, kria empregu produtivu no aumenta benefísiu ne’ebé hela iha ekonomia doméstika.

Hanesan parte husi prosesu ida ne’e, polítika ekonomia presiza haree mós impaktu sosiál no ambientál husi atividade ekonomia. Rekursu naturál la bele haree de’it hanesan fonte rendimentu ka matéria prima komersiál maibé nudár parte husi patrimóniu nasionál no sa baze ba komunidade nian moris no jerasaun sira tuir mai. Tanba ne’e, diversifikasaun ekonomika presiza la’o hamutuk ho soberania ai-han, justisa sosiál, protesaun ambientál, transparénsia, partisipasaun komunidade no responsabilidade interjerasionál.

𝐏𝐫𝐨𝐩𝐨𝐬𝐭𝐚 𝐛𝐚 𝐃𝐢𝐚́𝐥𝐨𝐠𝐮 𝐧𝐨 𝐀𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐍𝐚𝐬𝐢𝐨𝐧𝐚́𝐥
Liu husi submisaun Policy Brief ida ne’e, La’o Hamutuk husu Governu no instituisaun relevante sira atu konsidera evidénsia no rekomendasaun sira ne’ebé aprezenta iha prosesu planeamentu, formulasaun no implementasaun polítika ekonomia no orsamentu estadu.

La’o Hamutuk mós apela ba Parlamentu Nasionál, setór privadu, kooperativa, agrikultór, juventude, instituisaun akadémika, organizasaun sosiedade sivíl no komunidade sira atu partisipa ativamente iha debate nasionál kona-ba futuru ekonomia Timor-Leste.

Diversifikasaun ekonomika presiza lideransa polítika, planeamentu bazeia ba evidénsia, responsabilidade fiskál, transparénsia no partisipasaun públika. Maibé, susesu depende mós ba vontade no kapasidade atu transforma patrimóniu no rekursu ne’ebé iha agora sai investimentu ne’ebé haforsa povu nian kapasidade atu produz, transforma, inova no moris ho dignidade.

Timor-Leste iha direitu no responsabilidade atu hili dalan dezenvolvimentu ne’ebé garante katak patrimóniu naturál no rekursu públiku sira serve interese povu ohin loron no jerasaun sira tuir mai. Diversifikasaun ekonomika tenke sai estratéjia atu hamenus dependénsia ba petróleu, haforsa soberania ekonómika no harii ekonomia ne’ebé produtiva, justa, sustentável no reziliente.

La’o Hamutuk hein katak Policy Brief ida ne’e bele kontribui ba diálogu polítika no debate públiku kona-ba transformasaun estrutura ekonomia Timor-Leste — husi dependénsia aas ba rekursu naun renovavél ba ekonomia ne’ebé bazeia liu tAn ba kapasidade produtiva doméstika, koñesimentu, traballu, inovasaun, komunidade no rekursu sustentável.

Bele hetan, lee no fahe dokumentu Policy Brief kompletu iha links kraik;https://www.laohamutuk.org/econ/2608DIVERSIFIKASAUN%20EKONOMIA_Optimized.pdf no Komunikadu Imprensa https://laohamutuk.blogspot.com/2026/08/lh-submete-policy-brief-kona-ba.html

𝐋𝐚’𝐨 𝐇𝐚𝐦𝐮𝐭𝐮𝐤 𝐇𝐚𝐭𝐨’𝐨 𝐊𝐚𝐫𝐭𝐚 𝐀𝐛𝐞𝐫𝐭𝐚 𝐤𝐨𝐧𝐚-𝐛𝐚 𝐈𝐦𝐩𝐥𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐋𝐞𝐢 𝐏𝐞𝐬𝐭𝐢𝐬𝐢𝐝𝐚𝐃𝐢𝐥𝐢, 𝟏𝟖 𝐀𝐠𝐨𝐬𝐭𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 — La’o Hamutuk hato’o Karta Ab...
26/08/2026

𝐋𝐚’𝐨 𝐇𝐚𝐦𝐮𝐭𝐮𝐤 𝐇𝐚𝐭𝐨’𝐨 𝐊𝐚𝐫𝐭𝐚 𝐀𝐛𝐞𝐫𝐭𝐚 𝐤𝐨𝐧𝐚-𝐛𝐚 𝐈𝐦𝐩𝐥𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐋𝐞𝐢 𝐏𝐞𝐬𝐭𝐢𝐬𝐢𝐝𝐚

𝐃𝐢𝐥𝐢, 𝟏𝟖 𝐀𝐠𝐨𝐬𝐭𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 — La’o Hamutuk hato’o Karta Aberta kona-ba Implementasaun Lei N.º 2/2026 kona-ba Pestisida ba Ministériu Agrikultura, Peska, Pekuária no Floresta (MAPPF), hodi kontribui ba implementasaun lei ne’ebé efetiva, transparente no responsavel.
La’o Hamutuk subliña katak aprovasaun lei de’it la sufisiente. Governu presiza garante regulamentu no mekanizmu implementasaun ne’ebé klaru, rekursu sufisiente, monitorizasaun no fiskalizasaun efetiva, no sistema atu proteje saúde públika, seguransa ai-han no ambiente husi risku ne’ebé liga ho utilizasaun pestisida.

La’o Hamutuk mós rekomenda dezenvolve Roadmap Nasionál ba Agrikultura Sustentável 2027–2032, ho prioridade ba agroekolojia, métodu sustentável atu kontrola pesti no saúde ai-horis, konservasaun rai no bee, no redusaun progresiva ba dependénsia ba pestisida ho risku aas. Estratejia ida ne’e importante atu hametin soberania ai-han, kapasidade agrikultór lokál no proteje patrimóniu naturál Timor-Leste.

Bele lee, diskute no ajuda fahe tutan Karta Aberta kompletu iha link kraik:
https://www.laohamutuk.org/Agri/pesticide/260817LHKarta%20aberta%20Implementasaun%20Lei%20pestisida.pdf

𝐋𝐚’𝐨 𝐇𝐚𝐦𝐮𝐭𝐮𝐤 𝐒𝐮𝐛𝐦𝐞𝐭𝐞 𝐀𝐧𝐚́𝐥𝐢𝐳𝐞 𝐛𝐚 𝐓𝐋-𝐄𝐈𝐓𝐈 𝐊𝐨𝐧𝐚-𝐛𝐚 𝐑𝐞𝐥𝐚𝐭𝐨́𝐫𝐢𝐮 𝐄𝐈𝐓𝐈 𝐓𝐢𝐦𝐨𝐫-𝐋𝐞𝐬𝐭𝐞 𝟐𝟎𝟐𝟑𝐃𝐢𝐥𝐢, 𝟐𝟏 𝐀𝐠𝐨𝐬𝐭𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 — La’o Hamutuk sub...
26/08/2026

𝐋𝐚’𝐨 𝐇𝐚𝐦𝐮𝐭𝐮𝐤 𝐒𝐮𝐛𝐦𝐞𝐭𝐞 𝐀𝐧𝐚́𝐥𝐢𝐳𝐞 𝐛𝐚 𝐓𝐋-𝐄𝐈𝐓𝐈 𝐊𝐨𝐧𝐚-𝐛𝐚 𝐑𝐞𝐥𝐚𝐭𝐨́𝐫𝐢𝐮 𝐄𝐈𝐓𝐈 𝐓𝐢𝐦𝐨𝐫-𝐋𝐞𝐬𝐭𝐞 𝟐𝟎𝟐𝟑

𝐃𝐢𝐥𝐢, 𝟐𝟏 𝐀𝐠𝐨𝐬𝐭𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 — La’o Hamutuk submete análize no rekomendasaun ba Timor-Leste Extractive Industries Transparency Initiative (TL-EITI) kona-ba Relatóriu Rekonsiliasaun EITI Timor-Leste 2023.

Iha submisaun ne’e, La’o Hamutuk rekoñese progresu importante iha esforsu atu aumenta transparénsia no divulgasaun informasaun kona-ba indústria estrativa, inklui kona-ba beneficial ownership, kontratu, integridade, ambiente, mudansa klimátika no tranzisaun enerjétika.

Maibé, transparénsia la bele limita de’it ba publikasaun dadus, informasaun tenke asesível, komprensível, kompletu no bele verifika, atu sidadaun, sosiedade sivíl no instituisaun públika bele uza dadus sira ne’e hodi promove akuntabilidade públika, governasaun di’ak no debate polítiku bazeia ba evidénsia.

La’o Hamutuk subliña mós nesesidade atu fortalese transparénsia kona-ba beneficial ownership, hadi’a kualidade, konsisténsia no rekonsiliasaun dadus, no asegura integridade no prevensaun korrupsaun, inklui iha empreza estatál. Iha tempu hanesan, mekanizmu atu relata no monitoriza asidente iha indústria estrativa tenke efetivu, no komunidade afetadu, feto no sosiedade sivíl tenke iha partisipasaun efetiva iha prosesu transparénsia no governasaun rekursu naturál.

Submisaun ne’e konsidera mós dimensaun ambientál no klimátika, inklui responsabilidade ba justisa interjerasionál, no nesesidade atu liga transparénsia EITI ho sustentabilidade Fundu Petrolíferu no risku husi dependénsia ekonomia ba rekursu petrolíferu. Hosi perspetiva ne’e, EITI la’ós de’it nudár mekanizmu ba divulgasaun dadus maibé bele kontribui ba governasaun rekursu naturál ne’ebé responsavel, diversifikasaun ekonomika no sustentabilidade ba tempu naruk.

Bele hetan no lee submisaun kompletu iha link kraik:
https://www.laohamutuk.org/Oil/EITI/260821Submisaun_LH_%20Report_TL-EITI_2023.pdf

Ami sempre disponivel atu halo diskusaun, simu sujestaun no koresaun sira nesesariu.

𝐋𝐀’𝐎 𝐇𝐀𝐌𝐔𝐓𝐔𝐊 𝐇𝐎 𝐄𝐓𝐀 𝐍𝐀𝐓𝐀𝐑𝐁𝐎𝐑𝐀 𝐇𝐀𝐋𝐀’𝐎 𝐀𝐔𝐃𝐈𝐄́𝐍𝐒𝐈𝐀 𝐇𝐎 𝐏𝐑𝐄𝐙𝐈𝐃𝐄𝐍𝐓𝐄 𝐑𝐄𝐏𝐔́𝐁𝐋𝐈𝐊𝐀𝐃𝐢𝐥𝐢, 𝟕 𝐀𝐠𝐨𝐬𝐭𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 — La’o Hamutuk, hamutuk ho p...
08/08/2026

𝐋𝐀’𝐎 𝐇𝐀𝐌𝐔𝐓𝐔𝐊 𝐇𝐎 𝐄𝐓𝐀 𝐍𝐀𝐓𝐀𝐑𝐁𝐎𝐑𝐀 𝐇𝐀𝐋𝐀’𝐎 𝐀𝐔𝐃𝐈𝐄́𝐍𝐒𝐈𝐀 𝐇𝐎 𝐏𝐑𝐄𝐙𝐈𝐃𝐄𝐍𝐓𝐄 𝐑𝐄𝐏𝐔́𝐁𝐋𝐈𝐊𝐀

𝐃𝐢𝐥𝐢, 𝟕 𝐀𝐠𝐨𝐬𝐭𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 — La’o Hamutuk, hamutuk ho profesór sira husi Eskola Téknika Agríkola (ETA) Natarbora, hala’o audiénsia ho Sua Exelénsia Prezidente Repúblika, Dr. José Manuel Ramos-Horta, iha Palásiu Prezidénsia Nicolau Lobato.

Diskusaun foka ba edukasaun vokasionál, soberania ai-han, agrikultura no diversifikasaun ekonómika — área sira ne’ebé estratéjiku tebes ba futuru Timor-Leste.

La’o Hamutuk subliña katak Timor-Leste presiza halo investimentu liu tan ba iha edukasaun téknika no setór produtivu, hodi haforsa kapasidade juventude, aumenta produsaun lokál, kria empregu, hamenus dependénsia ba importasaun no haforsa soberania ekonómika.

Iha audiénsia ne’e, La’o Hamutuk husu ba Prezidente Repúblika atu vizita ETA Natarbora no fó atensaun ba OJE 2027, liu-liu alokasaun rekursu ba edukasaun no setór produtivu sira. Prezidente konkorda ho preokupasaun sira ne’e no promete atu vizita ETA Natarbora.

Dezenvolvimentu nasional presiza hahú husi Timor oan sira, koñesimentu no produsaun lokál — hodi hari’i ekonomia ne’ebé independente, justu no sustentável.

Bele hetan informasaun liga ba setór agrikultura iha link ne'e:https:
https://www.laohamutuk.org/Env/Climate/2605SummaryLHImpaktuMKAgriTeEn.pdf

'oHamutuk

Foto Media Presidência da República Democrática de Timor-Leste

07/08/2026
𝐋𝐀'𝐎 𝐇𝐀𝐌𝐔𝐓𝐔𝐊 𝐇𝐀𝐓𝐎'𝐎 𝐊𝐀𝐑𝐓𝐀 𝐀𝐁𝐄𝐑𝐓𝐀 𝐁𝐀 𝐏𝐃𝐇𝐉 𝐀𝐓𝐔 𝐇𝐀𝐌𝐄𝐓𝐈𝐍 𝐅𝐈𝐒𝐊𝐀𝐋𝐈𝐙𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐒𝐄𝐓𝐎́𝐑 𝐌𝐈𝐍𝐄𝐈𝐑𝐔𝐃𝐢́𝐥𝐢, 𝟑𝟎 𝐉𝐮𝐥𝐥𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 - La'o Hamutuk hat...
02/08/2026

𝐋𝐀'𝐎 𝐇𝐀𝐌𝐔𝐓𝐔𝐊 𝐇𝐀𝐓𝐎'𝐎 𝐊𝐀𝐑𝐓𝐀 𝐀𝐁𝐄𝐑𝐓𝐀 𝐁𝐀 𝐏𝐃𝐇𝐉 𝐀𝐓𝐔 𝐇𝐀𝐌𝐄𝐓𝐈𝐍 𝐅𝐈𝐒𝐊𝐀𝐋𝐈𝐙𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐒𝐄𝐓𝐎́𝐑 𝐌𝐈𝐍𝐄𝐈𝐑𝐔

𝐃𝐢́𝐥𝐢, 𝟑𝟎 𝐉𝐮𝐥𝐥𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟔 - La'o Hamutuk hato'o karta aberta ba Provedoria Direitus Umanus no Justisa (PDHJ), hodi husu atu hametin fiskalizasaun independente ba governasaun setór mineiru iha Timor-Leste. Karta ne'e mós fahe ba instituisaun relevante sira, inklui MPRM, ANM, ANLA, ANP, Parlamentu Nasionál, TL-EITI, Murak Rai Timor, E.P., no FONGTIL.

Iha karta ne'e, La'o Hamutuk subliña katak dezenvolvimentu setór mineiru tenke bazeia ba transparénsia, akuntabilidade, partisipasaun públika efetiva, asesu ba informasaun, protesaun direitus umanus no ambiente, no boa governasaun. La’o Hamutuk mós subliña katak sosializasaun de'it la sufisiente; konsultasaun públika tenke sai prosesu diálogu ne'ebé inkluzivu, transparente no fundamentadu, atu garante komunidade sira bele partisipa iha desizaun sira ne'ebé afeta sira nian moris no rekursu naturál.

Karta aberta ne'e hato'o mós rekomendasaun estratéjika ba PDHJ, inklui hametin monitorizasaun independente, asesu públiku ba informasaun, independénsia regulatória, kapasidade instituisaun ambientál, mekanizmu reklamasaun, no diálogu entre autoridade públika, komunidade no sosiedade sivíl.

La'o Hamutuk fiar katak patrimóniu minerál Timor-Leste tenke jere ho prudénsia, transparénsia no responsabilidade, hodi asegura katak rekursu naturál kontribui ba dezenvolvimentu ekonomia, proteje direitus umanus, no responde ba interese jerasaun ohin no jerasaun sira iha futuru.

Bele hetan informasaun kona-ba projetu mineiru iha Timor-Leste: https://www.laohamutuk.org/Oil/Mining/24MiningProjects.htm

𝐋𝐀’𝐎 𝐇𝐀𝐌𝐔𝐓𝐔𝐊 𝐇𝐀𝐋𝐀’𝐎 𝐄𝐍𝐊𝐎𝐍𝐓𝐑𝐔 𝐊𝐎𝐌𝐔𝐍𝐈𝐓𝐀𝐑𝐈𝐀  𝐊𝐎𝐍𝐀-𝐁𝐀 𝐄𝐒𝐏𝐋𝐎𝐑𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐌𝐈𝐍𝐄𝐑𝐀𝐋 𝐈𝐇𝐀 𝐓𝐔𝐑𝐈𝐒𝐊𝐀𝐈𝐓𝐔𝐑𝐈𝐒𝐊𝐀𝐈, 𝐌𝐀𝐍𝐔𝐅𝐀𝐇𝐈, 𝟐𝟖–𝟑𝟏 𝐉𝐔𝐋𝐋𝐔 𝟐𝟎𝟐𝟔. ...
01/08/2026

𝐋𝐀’𝐎 𝐇𝐀𝐌𝐔𝐓𝐔𝐊 𝐇𝐀𝐋𝐀’𝐎 𝐄𝐍𝐊𝐎𝐍𝐓𝐑𝐔 𝐊𝐎𝐌𝐔𝐍𝐈𝐓𝐀𝐑𝐈𝐀 𝐊𝐎𝐍𝐀-𝐁𝐀 𝐄𝐒𝐏𝐋𝐎𝐑𝐀𝐒𝐀𝐔𝐍 𝐌𝐈𝐍𝐄𝐑𝐀𝐋 𝐈𝐇𝐀 𝐓𝐔𝐑𝐈𝐒𝐊𝐀𝐈

𝐓𝐔𝐑𝐈𝐒𝐊𝐀𝐈, 𝐌𝐀𝐍𝐔𝐅𝐀𝐇𝐈, 𝟐𝟖–𝟑𝟏 𝐉𝐔𝐋𝐋𝐔 𝟐𝟎𝟐𝟔. La’o Hamutuk hala’o enkontru ho komunidade sira iha Suku Beremana no Suku Liurai hodi fahe informasaun no rona Komunidade sira nian preokupasaun kona-ba esplorasaun mineral, polítika fiskál, no risku ba ambiente, saúde, vida moris, no patrimóniu kulturál.

Komunidade hato’o katak sira seidauk simu informasaun sufisiente kona-ba projetu no nian konsekuénsia. Sira husu atu konsultasaun no sosializasaun hala’o diretamente iha nivel suku, liu-liu iha área ne’ebé atividade bele afeta.

Sira mós hato’o preokupasaun kona-ba protesaun rai, hela fatin, vida-moris, no patrimóniu kulturál, no husu Governu atu la sakrifika interese komunidade sira nian. Sira rekomenda atu konsidera alternativa dezenvolvimentu ne’ebé la tau povu iha risku ne’ebé la nesesáriu.

La’o Hamutuk mós verifika iha terrenu no kontesta katak autoridade lokál no komunidade sira ne’ebé afeta husi projetu seidauk iha informasaun kompletu kona-ba progresu atividade.

La’o Hamutuk sei kontinua monitoriza esplorasaun mineral iha Turiskai hodi promove transparénsia, partisipasaun komunidade, responsabilidade públika, no protesaun patrimóniu natural no kulturál Timor-Leste.

Informasaun no dokumentu relevante sira bele hetan:
https://www.laohamutuk.org/Oil/Mining/24MiningProjects.htm

Endereço

Rua Do Salmăo, Marconi, Fatuhada
Dili

Notificações

Seja o primeiro a saber: enviamos-lhe um e-mail quando La'o Hamutuk publicar novidades e promoções. O seu endereço de e-mail não será utilizado para nenhum outro fim e pode cancelar a subscrição a qualquer momento.

Atalhos

Partilhar