27/09/2025
https://www.facebook.com/share/p/19e3M4U42T/?mibextid=wwXIfr
“แม้มีสมรสเท่าเทียมแล้ว ในเอกสารราชการ ก็ยังมีการใช้คำที่ไม่เป็นกลางทางเพศ ความรักที่ไม่เสมอภาคแบบนี้ คือ ความรุนแรงที่มองไม่เห็น ที่เจ็บลึกมากกว่าความรุนแรงทางกายเยอะ”
- คุณนัยนา สุภาพึ่ง
ที่ปรึกษามูลนิธิเพื่อสิทธิและความเป็นธรรมทางเพศ
แม้ประเทศไทยจะประสบความสำเร็จในการมีกฎหมายสมรสเท่าเทียม แต่การขับเคลื่อนเพื่อความเสมอภาคที่แท้จริงยังไม่เสร็จสิ้น โดยที่ยังมีความท้าทายทางกฎหมายที่ซ่อนอยู่
การแก้ไข ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ถือเป็นความมหัศจรรย์ที่เปลี่ยนคำว่า "หญิง" "ชาย" และ "สามีภรรยา" ไปใช้คำที่เป็นกลางทางเพศคือ "บุคคล" และ "คู่สมรส" ซึ่งช่วยขจัดปัญหาการเลือกปฏิบัติในกฎหมายหลักไปได้มาก
อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ยังคงอยู่และเป็นประเด็นสำคัญคือ มาตรา 67 และมาตรา 68 ซึ่งเป็นข้อยกเว้นที่ระบุว่า หากกฎหมายอื่นใดในประเทศยังให้สิทธิที่แตกต่างกันระหว่างผู้ชายกับผู้หญิง สิทธินั้นก็ยังคงต้องแตกต่างกันต่อไป
และนี่คือจุดที่ทำให้หลักการ DEI ยังไม่สมบูรณ์
กฎหมายย่อยหลายสิบฉบับที่ยังไม่ถูกแก้ไขตาม ทำให้พี่น้อง LGBTQ+ ที่จดทะเบียนสมรสแล้วต้องเผชิญกับความไม่แน่นอนในการใช้ชีวิตประจำวัน ยกตัวอย่างเช่น
- สัญชาติและภาษี : กฎหมายหลายฉบับ เช่น กฎหมายภาษี ยังคงระบุให้สิทธิโดยอ้างอิงถึง "บิดา" หรือมีความแตกต่างระหว่างสิทธิของสามีและภรรยา (เช่น การขอสัญชาติให้คู่สมรสต่างชาติ) ทำให้คู่สมรสหลากหลายทางเพศยังคงเผชิญกับคำถามว่า "เราจะใช้สิทธิแบบสามี หรือจะใช้สิทธิแบบภรรยา?"
- ความสัมพันธ์ระหว่างบิดา-มารดา กับบุตร : ปัญหาใหญ่ที่สุดคือ หมวดความสัมพันธ์ระหว่างบิดามารดา กับบุตร ในกฎหมาย ที่ยังคงใช้คำที่ไม่เป็นกลางทางเพศ แม้ภาคประชาชนจะเคยพยายามผลักดันให้ใช้คำว่า "บุพการีลำดับแรก" แต่ก็ถูกปัดตกไป
การคงอยู่ของคำที่ไม่เป็นกลางทางเพศนี้ สร้าง "ความรุนแรงที่มองไม่เห็น" ต่อคู่สมรสเพศหลากหลาย เมื่อต้องไปติดต่อหน่วยงานราชการหรือโรงเรียน เพราะถูกตอกย้ำด้วยคำถามว่าใครคือ "พ่อ" และใครคือ "แม่" หรือในกรณีที่ผู้ทำหน้าที่ "แม่" มีเอกสารระบุคำนำหน้าว่า "นาย" ก็จะถูกลดทอนสถานะทางสังคมและความเป็นแม่
ดังนั้นถึงแม้จะมีสมรสเท่าเทียมแล้ว แต่เรายังต้องเดินหน้าต่อไปเพื่อที่จะทำ ให้เกิดการเคารพความหลากหลาย ความเสมอภาค และการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง" โดยการติดตามแก้ไขกฎหมายและระเบียบย่อยทุกฉบับ เพื่อให้พลเมืองของเราได้รับสิทธิที่เสมอภาคเท่าเทียมกัน
DEI Forum & Workshop 2025 🌈
🌍 Community to Community: Voices Empowering the DEI Future
🗓️ 24 กันยายน 2568
📍 โรงแรม เดอะ สุโกศล กรุงเทพฯ
จัดโดย กองทุนส่งเสริมความเท่าเทียมระหว่างเพศ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
ร่วมกับ Bangkok Pride