ณ วังหิน มูลนิธิจิตตภาวนาชินวงส์

25/09/2026

🪷 สรุปธรรมบรรยายก่อนทำวัตรเย็น

โดย พระภาวนาวชิราจารย์ วิ.
📅 วันศุกร์ที่ ๒๕ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๙
📍 ณ วัดวังหิน

🌿 เมตตาต้องมีปัญญา…เป็นคนดี แต่อย่าประมาท

ความเจ็บป่วยของพระภิกษุอาพาธที่ต้องเข้ารับการรักษาและผ่าตัดอย่างเร่งด่วน เป็นอีกเหตุการณ์ที่ทำให้เห็นความจริงของสังขารว่า ร่างกายนี้เปลี่ยนแปลงและเสื่อมลงได้เสมอ

คนที่เคยแข็งแรง เคยทำงานช่วยเหลือผู้อื่น วันหนึ่งก็อาจกลายเป็นผู้ที่ต้องได้รับการดูแล

เมื่อคนรอบตัวเจ็บป่วย หน้าที่ของเราคือช่วยกันตามกำลัง ส่วนในทางธรรม สิ่งที่เห็นก็สามารถนำกลับมาเตือนตนเองว่า ความเจ็บ ความแก่ และความตาย ไม่ใช่เรื่องของคนอื่น

🪷 เป็นคนดี…ก็ต้องรู้เท่าทันโลก

พระอาจารย์เล่าเหตุการณ์ที่เกือบถูกมิจฉาชีพหลอก โดยแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่หน่วยงานรัฐ ใช้ชื่อ โลโก้ และขั้นตอนต่าง ๆ ทำให้ดูน่าเชื่อถือ ก่อนค่อย ๆ ชักนำให้กรอกข้อมูล เปิดแอปธนาคาร และทำรายการที่อาจทำให้เงินออกจากบัญชี

เมื่อเริ่มเห็นความผิดปกติ จึงหยุดและตรวจสอบ ทำให้ไม่เกิดความเสียหาย

เหตุการณ์นี้สะท้อนว่า ความดีเพียงอย่างเดียวอาจยังไม่พอ ต้องมีสติและปัญญากำกับด้วย

เราไม่เบียดเบียนใคร แต่ไม่ได้หมายความว่าจะไม่มีใครคิดเบียดเบียนเรา

🌱 เมตตาได้…แต่อย่าเมตตาเกินเหตุ

การมีน้ำใจและช่วยเหลือผู้อื่นเป็นคุณธรรม แต่ความเมตตาที่ขาดการพิจารณา อาจเปิดช่องให้เกิดความเสียหายทั้งแก่ตนเองและส่วนรวม

พระอาจารย์จึงเตือนว่า

ช่วยได้ — ก็ช่วย
ช่วยไม่ได้ — ไม่จำเป็นต้องฝืน
น่าสงสัย — ให้หยุดตรวจสอบ
เป็นทรัพย์ส่วนรวม — ยิ่งต้องรอบคอบ

โดยเฉพาะเรื่องเงิน การให้ยืม การโอน หรือการทำรายการใด ๆ หากเป็นเงินที่เรามีหน้าที่ดูแลแทนส่วนรวม ยิ่งต้องใช้ความระมัดระวังมากกว่าทรัพย์ส่วนตัว

นี่ไม่ใช่ความใจแคบ แต่เป็น เมตตาที่มีปัญญาและความรับผิดชอบ

🍃 สิ่งที่มิจฉาชีพใช้ล่อ…ก็คือกิเลสในใจเรา

กลวิธีหนึ่งที่พบได้บ่อย คือทำให้ผู้ถูกหลอกรู้สึกว่า

“กำลังจะได้เงินคืน”
“กำลังจะได้รับผลประโยชน์”
“มีเงินรออยู่ เพียงทำตามขั้นตอน”

เมื่อสิ่งที่ได้ยินตรงกับความอยาก ใจก็อาจรีบเชื่อและรีบทำ จนไม่มีเวลาพิจารณา

นี่เองเป็นสนามของการภาวนาในชีวิตจริง

ได้ยินว่าจะได้เงิน — รู้ทันความอยาก
ถูกเร่งให้ทำ — รู้ทันใจที่กำลังร้อน
เกิดความสงสัย — อย่ามองข้าม
ยังไม่แน่ใจ — หยุดก่อน

บางครั้งสิ่งที่ช่วยเราไว้ ไม่ใช่ความรู้ทางเทคโนโลยีมากมาย แต่คือ สติที่เกิดขึ้นทันก่อนการตัดสินใจ

🪷 สติไม่ได้ใช้เฉพาะเวลานั่งสมาธิ

การภาวนาไม่ได้จบอยู่ที่การหลับตา รู้ลมหายใจ หรือเดินจงกรม

เมื่อโทรศัพท์ดัง — ก็ต้องมีสติ
เมื่อมีคนเสนอผลประโยชน์ — ก็ต้องมีสติ
เมื่อมีคนมาขอความช่วยเหลือ — ก็ต้องมีปัญญาพิจารณา
เมื่อกำลังจะจ่ายหรือโอนเงิน — ยิ่งต้องรู้ตัว

นี่คือการนำธรรมะมาใช้กับชีวิตจริง

หากใจถูกความโลภ ความเกรงใจ หรือความสงสารครอบงำ แม้เพียงชั่วขณะ ก็อาจตัดสินใจผิดและต้องมานั่งเสียใจภายหลัง

🌿 อยู่ในโลกที่มีทั้งคนดีและคนไม่ดี

เราไม่สามารถรู้ได้จากหน้าตา คำพูด เครื่องแบบ โลโก้ หรือตำแหน่งว่าใครจริงใจหรือใครกำลังหลอกลวง

บางคนตั้งใจทำผิด ขณะที่บางคนอาจถูกหลอก ถูกบังคับ หรือเข้าไปเกี่ยวข้องโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์

สิ่งที่ผู้ปฏิบัติทำได้คือ ไม่ประมาท ไม่สร้างเหตุแห่งการเบียดเบียน และไม่เปิดช่องให้ผู้อื่นใช้เราเป็นเหตุในการทำผิดเพิ่มขึ้น

จึงต้องมีทั้งเมตตาและความรอบคอบควบคู่กัน

🪷 ความเจ็บป่วยก็เตือนใจ ความหลอกลวงก็สอนใจ

เหตุการณ์ในวันเดียวกัน แม้ดูเหมือนเป็นคนละเรื่อง แต่กลับสอนธรรมอย่างเดียวกันคือ

ชีวิตไม่แน่นอน และเราต้องมีสติ

เห็นคนเจ็บป่วย — เตือนให้ไม่ประมาทในสังขาร
พบคนหลอกลวง — เตือนให้ไม่ประมาทในการดำเนินชีวิต
เห็นความอยากของตน — ใช้เป็นอารมณ์ให้รู้ทัน
มีความเมตตา — ใช้ปัญญากำกับ

ทุกเหตุการณ์จึงสามารถกลายเป็นบทเรียนของการฝึกใจได้

🪷 แก่นธรรม — คนดีต้องมีสติ คนมีเมตตาต้องมีปัญญา

เมตตา — แต่ไม่ประมาท
ช่วยเหลือ — แต่รู้ประมาณ
เชื่อใจ — แต่รู้จักตรวจสอบ
มีผลประโยชน์มาล่อ — รู้ทันความอยาก
เห็นความเจ็บป่วย — รู้ทันความไม่เที่ยง

ธรรมะจึงไม่ได้มีไว้ใช้เฉพาะในศาลาหรือเวลานั่งภาวนา แต่มีไว้ใช้กับทุกการตัดสินใจในชีวิต

เพราะ เมตตาที่ไม่มีปัญญาอาจทำให้เกิดความเสียหาย แต่เมตตาที่มีสติและปัญญากำกับ จะช่วยให้เราทำความดีได้โดยไม่เปิดช่องให้ความประมาทกลับมาทำร้ายตนเองและผู้อื่น 🪷

🎥 รับชมและรับฟังธรรมบรรยายฉบับเต็มได้ที่ลิงก์ด้านล่าง

📎 https://youtu.be/5LO9aS9E2Gs?si=NfH1C69u2OYl-Yu9

25/09/2026

ทำวัตรเย็น

25/09/2026

🪷 สรุปธรรมบรรยายก่อนทำวัตรเช้า

โดย พระภาวนาวชิราจารย์ วิ.
📅 วันศุกร์ที่ ๒๕ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๙
📍 ณ วัดวังหิน

🌿 ฝึกวันนี้…เพื่อให้ใจพร้อมในวันที่ต้องเจอของจริง

ข่าวภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้นบ่อยครั้ง เป็นเครื่องเตือนใจว่า การเตรียมพร้อมมีความสำคัญ เมื่อเหตุการณ์มาถึง คนที่เตรียมตัวไว้ดี ย่อมรับมือได้ดีกว่าคนที่รอให้ปัญหาเกิดขึ้นแล้วจึงค่อยแก้

การฝึกใจก็เช่นเดียวกัน เราไม่รู้ว่าเมื่อไรความแก่ ความเจ็บ ความสูญเสีย ความพลัดพราก หรือเหตุการณ์ไม่คาดคิดจะมาถึง แต่เราสามารถเตรียมใจไว้ก่อนได้ด้วยการฝึกสติสัมปชัญญะอย่างต่อเนื่อง

🪷 ความพร้อมไม่ได้เกิดขึ้นในวันที่ถูกทดสอบ

คนที่ประสบความสำเร็จในเรื่องใด ไม่ได้เก่งขึ้นมาเฉพาะวันสำคัญ แต่เกิดจากการฝึกซ้ำ ทำซ้ำ และมีวินัยกับตัวเองมาเป็นเวลานาน

การภาวนาก็เช่นกัน

บางวันนั่งแล้วหลับ
บางวันฟุ้งซ่าน
บางวันไม่สงบ
บางวันดูเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้น

แต่อย่าเพิ่งคิดว่าสิ่งที่ทำไม่มีประโยชน์ เพราะผลของการฝึกอาจไม่ได้ปรากฏในเวลาที่เรานั่งสมาธิ แต่อาจปรากฏ ในวันที่อารมณ์แรง ๆ หรือความทุกข์เข้ามากระทบ

แล้วพบว่า ความทุกข์ยังมีแต่ใจไม่จมเหมือนเดิม ความกลัวยังเกิดแต่รู้ทันเร็วขึ้น ความวิตกกังวลเบาบางลง และเรื่องที่เคยคิดวนอยู่นานกลับวางได้ง่ายขึ้น

วันนั้นจึงจะเห็นว่า สติที่ฝึกไว้ทุกวันไม่ได้สูญเปล่า

🌱 ขี้เกียจก็ทำ ขยันก็ทำ

อะไรที่รู้ว่าดี ควรทำอย่างต่อเนื่อง ไม่ต้องรอให้อยากทำก่อน

ขี้เกียจ — ก็ทำ
ขยัน — ก็ทำ
สงบ — ก็ฝึก
ฟุ้งซ่าน — ก็ฝึก

ฝึกตื่นให้ตรงเวลา แก้ความเฉื่อยชา มีวินัยในการทำงาน การเงิน และการใช้ชีวิต รู้จักประหยัดอดออม ให้ทาน รักษาศีล และฝึกใจ

สิ่งเล็ก ๆ ที่ทำซ้ำทุกวันจะค่อย ๆ กลายเป็นนิสัย และนิสัยที่ดีนั้นเองจะเป็นกำลังให้เราในวันที่ชีวิตต้องเผชิญเรื่องใหญ่

🍃 เลือกกัลยาณมิตร…เลือกทางเดินของใจ

พระพุทธเจ้าทรงให้ความสำคัญกับ กัลยาณมิตร จึงควรรู้จักเลือกคนที่คบ เลือกครูที่เรียนรู้ และเลือกแบบอย่างที่พาเราไปในทางดี

เมื่อพบสิ่งที่เป็นประโยชน์แล้ว ก็ลงมือศึกษาและฝึกฝนอย่างเต็มที่

สิ่งใดรู้แล้วก็วาง
สิ่งใดยังไม่รู้ก็เรียนรู้ต่อ

การภาวนาก็เช่นเดียวกัน เมื่อเข้าใจสิ่งหนึ่ง ใจก็ค่อย ๆ คลายจากสิ่งนั้น แล้วเรียนรู้สิ่งที่ละเอียดขึ้นต่อไป

🪷 ทุกข์ที่มาถึง…คือวันที่เห็นผลของการฝึก

วันนี้เราอาจฝึกกับเรื่องเล็ก ๆ ความหงุดหงิด ความไม่พอใจ ความฟุ้งซ่าน หรือความกลัวเล็กน้อย แต่วันหนึ่งชีวิตย่อมมีบททดสอบที่ใหญ่ขึ้น

ความแก่ ความเจ็บ ความพลัดพราก ความสูญเสีย และความตาย

ไม่มีใครหลีกเลี่ยงสิ่งเหล่านี้ได้

คำถามจึงไม่ใช่ว่า “ทำอย่างไรจึงจะไม่เจอทุกข์” แต่คือ เมื่อทุกข์มาถึง เราจะรู้ทันได้เร็วขึ้นไหม อยู่กับมันได้ดีขึ้นไหม และไม่จมอยู่กับมันนานเหมือนเดิมได้หรือไม่

นี่คือสิ่งที่บอกได้ว่า การฝึกใจของเราเริ่มเกิดผลแล้ว

🌿 อย่าดูถูกโอกาสของการได้เกิดเป็นมนุษย์

คนเราเกิดมาด้วยต้นทุนชีวิตแตกต่างกัน บางคนมีผู้สนับสนุน มีโอกาสศึกษาและทำความดี ขณะที่อีกหลายคนต้องดิ้นรนอย่างหนัก

จึงควรเห็นคุณค่าของสิ่งที่ตนมี โดยเฉพาะ โอกาสของการได้เกิดเป็นมนุษย์และได้พัฒนาตนเอง

ตามกรอบคำสอนเรื่องกรรมและสังสารวัฏ พระอาจารย์ชวนให้มองว่า การฝึกไม่ได้มีคุณค่าเฉพาะชีวิตปัจจุบัน แต่เป็นการสั่งสมเหตุปัจจัยสำหรับการเดินทางข้างหน้าด้วย

เมื่อมองเช่นนี้ การทำความดีและฝึกใจจึงไม่ใช่เรื่องเสียเวลา แม้วันนี้ยังไม่เห็นผลทันที

🪷 มนุษย์ประเสริฐได้เพราะฝึกตน

สัตว์ที่ถูกฝึกยังต้องอาศัยผู้อื่นคอยควบคุม แต่มนุษย์สามารถรู้จักข้อบกพร่องและ ฝึกตนเอง ได้

อะไรไม่ดี — ค่อย ๆ แก้
อะไรดี — พัฒนาให้มากขึ้น
อะไรยังทำไม่ได้ — ฝึกซ้ำ
อะไรยังไม่เข้าใจ — เรียนรู้ต่อ

การปล่อยใจให้ไหลลงตามความเคยชินนั้นง่าย แต่การยกใจให้สูงขึ้นต้องอาศัยความเพียรและวินัย

🪷 แก่นธรรม — อย่ารอให้ทุกข์มาถึง แล้วค่อยฝึกใจ

เราไม่รู้ว่าบททดสอบของชีวิตจะมาถึงเมื่อไร แต่วันนี้เรายังมีเวลาสร้างความพร้อม

มีสติให้บ่อย
มีวินัยกับตัวเอง
เลือกคบกัลยาณมิตร
ทำความดีอย่างต่อเนื่อง
แก้สิ่งที่ไม่ดี และพัฒนาสิ่งที่ดีให้ยิ่งขึ้น

เพราะวันที่ชีวิตยังสงบ คือโอกาสดีที่สุดในการเตรียมใจ

เมื่อวันหนึ่ง “ของจริง” มาถึง สิ่งเล็ก ๆ ที่ฝึกซ้ำมาตลอดนั่นเอง อาจทำให้เรา รู้ทันเร็วขึ้น วางใจได้ถูกขึ้น และไม่จมอยู่กับความทุกข์เหมือนเดิม 🪷

🎥 รับชมและรับฟังธรรมบรรยายฉบับเต็มได้ที่ลิงก์ด้านล่าง

📎 https://youtu.be/IB8o5bs6DrA?si=tYyGPX1Izojyqcie

25/09/2026

อภิธรรม จูฬตรี คาบ ที่ 36 [25/9/69] โดย พระมหาอัศวิน ขนฺตฺยาลงฺกาโร

25/09/2026

🌿 ธรรมบรรยาย…ไม่ได้จบเมื่อพระอาจารย์วางไมค์

จากธรรมบรรยายในแต่ละวันของ
พระภาวนาวชิราจารย์ วิ.
(พระอาจารย์มหาวิเชียร ชินวํโส)

ธรรมะบางเรื่อง เมื่อได้ฟังแล้วอาจมีบางประโยคที่สะกิดใจ บางเรื่องอยากกลับมาทบทวน หรือบางครั้งฟังเพียงครั้งเดียวอาจยังไม่ทันเข้าใจทั้งหมด

จึงเกิดเป็นการ “เก็บธรรม” จากธรรมบรรยายในแต่ละวัน นำมาเรียบเรียงให้กระชับ เข้าใจง่าย ถ่ายทอดผ่านภาพและเรื่องราวในรูปแบบการ์ตูน เพื่อให้ธรรมะที่อาจดูเป็นเรื่องยาก กลายเป็นเรื่องใกล้ตัว อ่านง่าย และไม่น่าเบื่อ

📖 และนี่คือการกลับมาอีกครั้งของ “สามเณรแก้ว”

สำหรับผู้ที่ยังไม่รู้จัก “สามเณรแก้ว”
สามเณรแก้วเป็นตัวละครจากหนังสือ “ญาณ” ผลงานที่พระอาจารย์มหาวิเชียร ชินวํโส เคยเขียนขึ้น ถ่ายทอดเรื่องราวของเด็กหนุ่มวัย ๑๖ ปีในโลกยุคใหม่ ที่ก้าวเข้าสู่ชีวิตของการบรรพชา และค่อย ๆ เรียนรู้การฝึกตนและการภาวนา

ในหนังสือธรรมทานเล่มใหม่นี้ “สามเณรแก้ว” จะกลับมาเป็นเพื่อนพาเราเรียนรู้ธรรมะอีกครั้ง ผ่านคำถาม ความสงสัย และเรื่องราวใกล้ตัว ช่วยถ่ายทอดธรรมบรรยายของพระอาจารย์ให้เห็นภาพและเข้าใจได้ง่ายขึ้น

จึงเป็นหนังสือธรรมะในรูปแบบการ์ตูนที่ อ่านง่าย อ่านเพลิน เหมาะสำหรับทุกเพศทุกวัย แม้ผู้ที่ไม่คุ้นเคยกับการอ่านหนังสือธรรมะ ก็สามารถค่อย ๆ เรียนรู้และทำความเข้าใจไปพร้อมกับสามเณรแก้วได้ 🌱

🎧 และหนังสือเล่มนี้ไม่ได้จบอยู่เพียงหน้ากระดาษ

เมื่ออ่านเรื่องไหนแล้วอยากฟังให้ลึกขึ้น ภายในเล่มสามารถ สแกน QR Code เพื่อย้อนกลับไปฟังธรรมบรรยายต้นฉบับของพระอาจารย์ ในเรื่องนั้น ๆ ได้อีกครั้ง

🙏 ขอเชิญร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการจัดพิมพ์
เพื่อส่งต่อหนังสือธรรมทาน
สำหรับแจกในงาน “จุลกฐิน วัดวังหิน ๒๕๖๙”

📅 วันที่ ๗–๘ พฤศจิกายน ๒๕๖๙
📍 ณ วัดวังหิน จังหวัดพิษณุโลก

สามารถร่วมบุญจัดพิมพ์หนังสือได้ตามกำลังศรัทธา

🏦 ธนาคารออมสิน
ชื่อบัญชี วัดวังหิน เพื่อศาสนศึกษา
เลขที่บัญชี 020-4-71541-746

หรือสแกน QR e-Donation จากภาพประชาสัมพันธ์ เพื่อใช้เป็นหลักฐานในการลดหย่อนภาษี โดยไม่ต้องขอใบอนุโมทนาบัตร

📝 สำหรับผู้ร่วมบุญจัดพิมพ์หนังสือ
สามารถแจ้งชื่อ–นามสกุล และยอดร่วมบุญ ผ่านแบบฟอร์มที่แนบไว้ เพื่อรวบรวม รายนามผู้มีส่วนร่วมในการจัดสร้างหนังสือธรรมทาน และนำไปจัดพิมพ์ไว้ในหนังสือเล่มนี้ กดที่ลิงค์ด้านล่างนี้ ได้เลย 👇🏻👇🏻👇🏻
https://forms.gle/idYtvrFyBDsXS4Mk7

🎧จากเสียงธรรม…สู่หน้าหนังสือ
จากการได้ฟัง…สู่การได้ทบทวน
และจากธรรมะที่เราได้รับ…สู่การส่งต่อให้ใครอีกหลายคน 🌿

🙏 ขออนุโมทนาบุญกับทุกท่านที่ร่วมเป็นส่วนหนึ่งในการส่งต่อธรรมทานในครั้งนี้

📌สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่
☎️ 081-6881772

📌 รับข่าวสารได้ที่
✅ Line
https://line.me/R/ti/p/%40ixu4336u
✅ page : ณ วังหิน มูลนิธิจิตภาวนาชินวงส์
https://www.facebook.com/chinawongfoundation
✅ YouTube: ณ วังหิน มูลนิธิจิตตภาวนาชินวงส์
https://www.youtube.com/channel/UCjyXCYlgYYDcZY32CI6QCxw
✅TikTok: ณ วังหิน
https://www.tiktok.com/?_r=1&_t=ZS-967TxDmmSYy

24/09/2026

🪷 สรุปธรรมบรรยายก่อนทำวัตรเย็น

โดย พระภาวนาวชิราจารย์ วิ.
📅 วันพฤหัสบดีที่ ๒๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๙
📍 ณ วัดวังหิน

🌿 รักตัวเองให้ถูก…กายป่วยได้ แต่อย่าปล่อยให้ใจป่วยตาม

เมื่อเห็นความเจ็บป่วยเกิดขึ้นกับคนรอบตัว ยิ่งทำให้เห็นชัดว่า ความแก่ ความเจ็บ และความตาย เป็นธรรมดาของชีวิต ไม่มีใครรู้ว่าโรคภัยจะมาถึงเมื่อไร คนหนุ่มสาวก็อาจเจ็บป่วยหรือจากไปก่อนผู้สูงอายุได้

พระอาจารย์จึงชวนให้ใช้เวลาที่ร่างกายยังแข็งแรง รีบฝึกใจไว้ก่อน อย่ารอจนความทุกข์มาถึงแล้วจึงค่อยเริ่มภาวนา

🪷 รักตัวเองได้…แต่ต้องรักให้เป็น

ลึก ๆ แล้วสิ่งหนึ่งที่มนุษย์กลัวมากคือ “ความตาย” เพราะเรารักและหวงแหนชีวิตของตนเอง

การรักตัวเองไม่ใช่เรื่องผิด หากรักอย่างถูกวิธี

รักกาย — ก็ดูแลสุขภาพ
ออกกำลังกาย — เลือกอาหารให้เหมาะสม
เจ็บป่วย — ก็รักษาตามเหตุปัจจัย
มีสิ่งใดป้องกันได้ — ก็ป้องกัน

แต่หากรักจนยึดว่า ฉันต้องไม่แก่ ต้องไม่เจ็บ และต้องไม่ตาย ความรักนั้นจะกลายเป็นความยึดมั่น และยิ่งยึดมากก็ยิ่งกลัวมาก ยิ่งกลัวมากก็ยิ่งทุกข์

การรักตัวเองให้ถูก จึงต้องรวมถึง การรักษาใจไม่ให้ทุกข์เพราะสิ่งที่เป็นธรรมดา

🌱 กายป่วย…อย่าให้ใจป่วยซ้ำ

เมื่อร่างกายเจ็บป่วย สิ่งที่ควรทำคือศึกษาข้อมูลที่ถูกต้องและรักษาอย่างเหมาะสม ไม่หลงไปกับความเชื่อหรือวิธีรักษาที่ขาดเหตุผล เพียงเพราะความกลัวตาย

สิ่งที่ต้องระวังอีกอย่างคือ เมื่อป่วยนาน ใจอาจเริ่มคิดว่า

“เราไม่มีคุณค่า”
“ทำอะไรไม่ได้แล้ว”
“เราเป็นภาระของคนอื่น”

จากความทุกข์ทางกายจึงกลายเป็นความทุกข์ทางใจเพิ่มขึ้นอีกชั้น

พระอาจารย์จึงย้ำว่า กายป่วยก็รักษากาย แต่ใจต้องรู้จักรักษาใจ

ไม่ปล่อยให้ความกลัว ความกังวล หรือความยึดมั่นเข้ามาซ้ำเติมสิ่งที่ร่างกายกำลังเผชิญอยู่

🍃 อย่ารอให้แก่หรือป่วยแล้วค่อยฝึก

การเจริญ สติปัฏฐาน ๔ — กาย เวทนา จิต ธรรม คือการฝึกกลับมารู้กายรู้ใจของตนเองอย่างต่อเนื่อง จนเกิดความคุ้นเคยที่จะมีสติรักษาใจ

และไม่ได้มีเพียงสติเท่านั้น แต่ต้องประกอบด้วย

อาตาปี — มีความเพียร
สัมปชาโน — มีสัมปชัญญะ รู้ตัวทั่วพร้อม
สติมา — มีสติระลึกรู้

ฝึกบ่อย ๆ เพื่อให้เห็นความกลัว ความยึด และความปรุงแต่งที่เกิดขึ้นในใจ โดยไม่ถูกสิ่งเหล่านั้นลากไป

🪷 อย่ากลัวสิ่งที่กลัวไปก็เปลี่ยนไม่ได้

กลัวแก่ — อย่างไรก็แก่
กลัวเจ็บ — ชีวิตก็มีความเจ็บเป็นธรรมดา
กลัวตาย — อย่างไรก็ไม่มีใครหนีพ้น

ความกลัวไม่ได้ทำให้ธรรมชาติเหล่านี้หายไป

สิ่งที่ควรระวังมากกว่าคือ ใจที่กำลังทุกข์เพราะความกลัว

เมื่อกลัว — รู้ว่ากลัว
เมื่อกังวล — รู้ว่ากังวล
เมื่อยึด — รู้ว่ากำลังยึด

แล้วใช้ปัญญาพิจารณาว่า สิ่งใดแก้ไขได้ก็แก้ สิ่งใดเป็นธรรมชาติที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ก็ฝึกยอมรับความจริงของมัน

🌿 ความทุกข์ก็เป็นเครื่องมือเรียนรู้

หลายครั้งเมื่อยังไม่ป่วย เราไม่ค่อยสนใจสุขภาพ แต่พอเจ็บป่วยจึงเริ่มศึกษาและหันกลับมาดูแลตนเอง

ความทุกข์จึงไม่จำเป็นต้องสูญเปล่า หากเรานำมันกลับมาเรียนรู้

กายนี้อยู่ในอำนาจเราได้ทั้งหมดหรือไม่
ความกลัวเกิดขึ้นอย่างไร
ความยึดทำให้ใจหนักขึ้นอย่างไร
และเราจะอยู่กับสิ่งที่เปลี่ยนแปลงโดยไม่ทุกข์ซ้ำได้อย่างไร

ตรงนี้เองที่ความเจ็บป่วยสามารถกลายเป็นบทเรียนของการภาวนาได้

🪷 ทาน ศีล ภาวนา…เกื้อกูลกัน

พระอาจารย์อธิบายตามหลักกรรมว่า การสร้างเหตุที่ดีควรทำให้สม่ำเสมอ ทั้งการให้ทาน การไม่เบียดเบียนชีวิต และการช่วยเหลือผู้อื่นตามกำลัง

ให้บ่อย ๆ จนการให้กลายเป็นนิสัย
ไม่เบียดเบียน เพราะเราเองก็ไม่ปรารถนาความเจ็บปวด
มีโอกาสช่วยชีวิตหรือบรรเทาความทุกข์ของผู้อื่น ก็ช่วยตามสมควร

พร้อมกันนั้นให้ฝึกสติสัมปชัญญะ เพราะเมื่อรู้ทันตนเองบ่อย ๆ การกระทำก็ยิ่งระมัดระวัง ศีลจึงมั่นคงขึ้น

สติสัมปชัญญะ → เกื้อกูลศีล
ศีล → เกื้อกูลความสุข
ความสุข → เกื้อกูลสมาธิ
สมาธิ → เกื้อกูลปัญญา

เมื่อมีปัญญา การให้ทาน รักษาศีล และทำความดี ก็จะทำด้วยความเข้าใจ ไม่ใช่ทำเพราะความกลัวหรือความงมงาย

🪷 แก่นธรรม — รักตัวเองให้ถูก คือดูแลกาย และฝึกรักษาใจ

กายยังแข็งแรง — รีบฝึกใจ
กายเจ็บป่วย — รักษาตามเหตุปัจจัย
กลัว — รู้ทันความกลัว
สิ่งใดแก้ได้ — ก็แก้
สิ่งใดหลีกเลี่ยงไม่ได้ — ฝึกยอมรับ

เราอาจรักษาร่างกายไม่ให้เสื่อมไปตลอดไม่ได้ แต่ฝึกใจให้เข้าใจความเสื่อมนั้นได้

เพราะรักตัวเองอย่างแท้จริง ไม่ใช่การทำทุกวิถีทางเพื่อไม่ให้แก่ ไม่ให้เจ็บ ไม่ให้ตาย แต่คือการฝึกจนวันหนึ่ง แม้กายต้องเผชิญความเปลี่ยนแปลง ใจก็ไม่จำเป็นต้องป่วยตามกาย 🪷

🎥 รับชมและรับฟังธรรมบรรยายฉบับเต็มได้ที่ลิงก์ด้านล่าง

📎 https://youtu.be/solkYnr-65Y?si=SthSIeQnBy7gN3BP

24/09/2026

ฟังธรรม ก่อนทำวัตรเช้า ณ วังหิน โดยพระภาวนาวชิราจารย์ วิ.
วันศุกร์ ที่ ๒๕ กันยายน ๒๕๖๙

24/09/2026

📍รับฟังธรรม ทำวัตรเช้า 25 กันยายน 2569 ได้ที่

ฟังธรรม สวดมนต์ ทำวัตร ณ วังหิน. | Check out ณ วังหิน's LIVE streams on TikTok! Watch, follow, and discover the latest content from ณ วังหิน.

24/09/2026

🪷 สรุปธรรมบรรยายก่อนทำวัตรเช้า

โดย พระภาวนาวชิราจารย์ วิ.
📅 วันพฤหัสบดีที่ ๒๔ กันยายน พ.ศ. ๒๕๖๙
📍 ณ วัดวังหิน

🌿 กายแก่ลง…แต่ใจควรเติบโตขึ้น

วันเวลาผ่านไปอย่างรวดเร็ว อีกไม่นานก็จะผ่านไปอีกหนึ่งพรรษา พระอาจารย์จึงชวนให้ย้อนกลับมาสังเกตตัวเองว่า

เวลาที่ผ่านไป…เราพัฒนาอะไรขึ้นมาบ้าง?

ร่างกายย่อมเปลี่ยนแปลงและเสื่อมลงตามอายุ แต่สิ่งที่ควรเติบโตขึ้นพร้อมกันคือ สติ ปัญญา คุณงามความดี และความสามารถในการปล่อยวาง

การภาวนาจึงควรหมั่นตรวจสอบตนเองว่า วันนี้รู้ทันจิตได้เร็วกว่าเดิมไหม ความหลงลดลงหรือไม่ และเมื่อสิ่งต่าง ๆ มากระทบ ใจยอมรับความจริงได้มากขึ้นเพียงใด

🪷 อย่าแก่เพียงร่างกาย…ให้ภายในเติบโตด้วย

พระอาจารย์เปรียบว่า อย่าแก่ไปเพียง “กะโหลกกะลา” แต่ให้แก่เหมือน ต้นโพธิ์ต้นไทร ที่ยิ่งเติบโต ก็ยิ่งแผ่ร่มเงา เป็นที่พึ่งและให้ความร่มเย็นแก่ผู้อื่น

คนเราก็ควรเป็นเช่นนั้น

ยิ่งอายุมาก — ยิ่งสงบเย็น
ยิ่งผ่านโลกมาก — ยิ่งเข้าใจโลก
ยิ่งพบความเปลี่ยนแปลง — ยิ่งปล่อยวาง
ยิ่งเข้าใกล้ปลายทางของชีวิต — ยิ่งพร้อมยอมรับความจริง

หากฝึกเช่นนี้อยู่เสมอ เมื่อความแก่ ความเจ็บ ความพลัดพราก หรือความตายมาถึง ใจก็จะไม่ต่อต้านธรรมชาติจนสร้างความทุกข์เพิ่มขึ้น

🌱 ได้–เสีย สุข–ทุกข์ ล้วนผ่านเข้ามาแล้วผ่านไป

ชีวิตมีทั้งได้และเสีย สมหวังและผิดหวัง ลาภและเสื่อมลาภ ยศและเสื่อมยศ สรรเสริญและนินทา สุขและทุกข์ หมุนเวียนเข้ามาอยู่เสมอ

เมื่อสิ่งดีเกิดขึ้น อย่าหลงระเริงจนคิดว่าจะอยู่กับเราตลอดไป และเมื่อสิ่งไม่พึงปรารถนาเกิดขึ้น ก็อย่าเพิ่งคิดว่าชีวิตมีแต่เคราะห์ร้าย

พระอาจารย์ย้ำว่า ผลแห่งบุญไม่ได้ก่อให้เกิดความโชคร้าย เหตุการณ์ต่าง ๆ ย่อมเกิดขึ้นตามเหตุปัจจัยของมัน

หลายสิ่งภายนอกเราอาจระวังหรือควบคุมไม่ได้ทั้งหมด แต่สิ่งหนึ่งที่ฝึกได้คือ

“ระวังใจของเรา”

ไม่ให้หลงไปกับสิ่งที่ได้มา และไม่จมลงไปกับสิ่งที่สูญเสีย

🍃 กายป่วยได้…แต่ฝึกไม่ให้ใจป่วยตาม

เมื่ออายุมากขึ้น ความเสื่อมและโรคภัยย่อมปรากฏชัดขึ้นตามธรรมชาติของสังขาร

โจทย์ของการภาวนาจึงไม่ใช่ว่า จะทำอย่างไรให้ร่างกายไม่แก่ ไม่เจ็บ หรือไม่เปลี่ยนแปลง แต่คือ

เมื่อกายเจ็บ…เราจะรักษาใจอย่างไร ไม่ให้ใจทุกข์ซ้ำไปกับกาย

เมื่อหมั่นสังเกต จะพบว่าในแต่ละวันมีทั้งสุขและทุกข์ ชอบและชัง ความคิดดีและไม่ดี ผลัดกันเกิดขึ้นอยู่ตลอดเวลา

สุขเกิดขึ้น — แล้วก็ดับ
ทุกข์เกิดขึ้น — แล้วก็ดับ
ความคิดดีเกิดขึ้น — แล้วก็ผ่านไป
ความคิดไม่ดีเกิดขึ้น — แล้วก็ผ่านไป

ไม่จำเป็นต้องเข้าไปวุ่นวายกับทุกสิ่งที่ปรากฏ เพียงมีสติรู้ทันและเรียนรู้ธรรมชาติของมัน

🪷 สิ่งที่ปรากฏอยู่ตรงหน้า…ก็คือไตรลักษณ์

เมื่อเฝ้าดูกายใจบ่อย ๆ สิ่งที่เห็นก็คือ อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา

ไม่มีสุขใดเที่ยง
ไม่มีทุกข์ใดเที่ยง
ไม่มีสภาวะใดเกิดขึ้นแล้วอยู่ตลอดไป

พระอาจารย์เปรียบชีวิตเหมือน สายน้ำในคลองหรือแม่น้ำ

บางครั้งมีดอกไม้สวยงามลอยมา
บางครั้งมีสิ่งไม่น่าพอใจลอยมา

แต่ไม่ว่าอะไรจะลอยมา สุดท้ายก็ลอยผ่านไป

ชีวิตของเราก็เช่นเดียวกัน ทั้งสิ่งที่ชอบและไม่ชอบ ดีและไม่ดี สุขและทุกข์ ล้วนเข้ามาแล้วผ่านไปตามกระแสของเหตุปัจจัย

🌿 ไม่ต้องเหนี่ยวรั้ง…เพียงรู้ทัน

เมื่อไม่เข้าใจธรรมชาติ เรามักอยากรักษาสิ่งที่ชอบให้อยู่นาน ๆ และอยากผลักสิ่งที่ไม่ชอบให้หายไปเร็ว ๆ

แต่ยิ่งเห็นความเปลี่ยนแปลงชัดขึ้น ก็ยิ่งเข้าใจว่า ไม่มีสิ่งใดให้เรายึดไว้ได้ตลอด

การภาวนาจึงไม่ใช่การทำให้ชีวิตเหลือแต่ความสุข แต่เป็นการฝึก สติสัมปชัญญะ ให้รู้ทันทั้งสุขและทุกข์ โดยไม่หลงตามสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

🪷 แก่นธรรม — วันเวลาเพิ่มขึ้น ใจก็ควรเบาลง

เราอาจห้ามร่างกายไม่ให้แก่ไม่ได้
ห้ามโรคภัยทั้งหมดไม่ได้
ห้ามความได้–เสียไม่ได้
และเลือกไม่ได้ว่าพรุ่งนี้ชีวิตจะพบอะไร

แต่เราฝึกใจได้

สุขมา — รู้
ทุกข์มา — รู้
ได้มา — ไม่หลง
เสียไป — ไม่จม
สิ่งใดเกิดขึ้น — เห็นความเปลี่ยนแปลงของมัน

ให้วันเวลาที่เพิ่มขึ้น ไม่ได้มีเพียงอายุและความเสื่อมของสังขารที่เพิ่มตามมา

แต่ให้มี สติที่มากขึ้น ปัญญาที่ชัดขึ้น ใจที่สงบเย็นขึ้น และการยึดถือที่ค่อย ๆ เบาลง

จนวันหนึ่ง ไม่ว่าสิ่งดีหรือไม่ดีจะลอยผ่านเข้ามาในสายน้ำของชีวิต ใจก็เพียงเห็นมันมา…และเห็นมันผ่านไป 🪷

🎥 รับชมและรับฟังธรรมบรรยายฉบับเต็มได้ที่ลิงก์ด้านล่าง

📎 https://youtu.be/2qXtasTLxtg?si=QLrq8yU_Mcjr-4HO