17/09/2026
โมเดลยกระดับ “เขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนใต้” สู่เมืองสุขภาวะชุมชนอย่างยั่งยืน
การขับเคลื่อนงานสุขภาวะชุมชนในพื้นที่เขตพัฒนาเศรษฐกิจพิเศษสะเดา (Sadao Special Economic Zone: SSEZ) จังหวัดสงขลา ถือเป็นความท้าทายในการสร้างสมดุลระหว่างการเติบโตทางเศรษฐกิจระดับมหภาคและการพัฒนาคุณภาพชีวิต สสส. ร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเครือข่ายทั้ง 5 พื้นที่ (ทต.สำนักขาม, ทม.สะเดา, ทต.ปาดัง, อบต.สำนักแต้ว และ ทต.คลองแงะ) เชื่อมพลัง 5 พื้นที่ให้เป็นเครือข่ายเดียวกัน ใช้การแลกเปลี่ยนเรียนรู้นวัตกรรมของแต่ละพื้นที่เป็นเครื่องมือสร้างพลังร่วม เพื่อรับมือกับผลกระทบและภัยคุกคามจากการเติบโตเป็นเมืองเศรษฐกิจชายแดน
ได้ร่วมกันออกแบบการทำงานเชิงพื้นที่ โดยมีหัวใจสำคัญ 9 ประการ ดังนี้
• ทำงานเชิงระบบบนฐานข้อมูลเชิงประจักษ์: วิเคราะห์สถานการณ์ กำหนดโจทย์ และออกแบบการพัฒนาผ่านการประมวลผลข้อมูล 3 ระบบหลัก คือ ข้อมูลงานวิจัยชุมชน (RECAP) ข้อมูลประชากรท้องถิ่น (TCNAP) และระบบพิสูจน์ตัวตนทางดิจิทัล (DGA) เพื่อรองรับความผันผวนของการเคลื่อนย้ายประชากรและแรงงานให้ตรงกับบริบท
• ใช้พื้นที่เป็นตัวตั้งภายใต้สังคมพหุวัฒนธรรม: ดึงทุนของพื้นที่ ทั้งความหลากหลายทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น วิถีชีวิต และทุนทางสังคม มาเป็นแกนหลักในการออกแบบการทำงานเพื่อให้การพัฒนาสอดรับกับบริบทชายแดน
• ถักทอเครือข่ายข้ามพรมแดน: ยกระดับความร่วมมือ 3 ประเทศ (ไทย–มาเลเซีย–อินโดนีเซีย) ภายใต้แนวคิด “One Vision, One Community” เพื่อสร้างเป้าหมายและทิศทางการพัฒนาร่วมกัน และร่วมสนับสนุนความร่วมมือทางด้านวิชาการและการอำนวยความสะดวกต่าง ๆ
• ใช้กลไกพหุภาคีหนุนเสริมการทำงาน: ขับเคลื่อนผ่านความร่วมมือหลากหลายรูปแบบ เช่น โมเดล 4+2 และ 4×4 เพื่อบูรณาการการทำงานระหว่างท้องถิ่น ท้องที่ หน่วยงานรัฐ ชุมชน ภาคศาสนา ภาควิชาการ ภาคเอกชน และเครือข่ายต่างประเทศ
• ตั้งโจทย์จากสถานการณ์จริงของเขตเศรษฐกิจพิเศษ: ใช้บริบทของ SSEZ เป็นฐานในการเชื่อมกิจกรรม แผนงาน และโครงการของภาคีในพื้นที่ เพื่อให้งานสุขภาวะเดินหน้าควบคู่ไปกับการพัฒนาเศรษฐกิจชายแดนอย่างสมดุล
• พัฒนาเส้นทางท่องเที่ยววิถีชุมชนเชื่อม 5 พื้นที่: นำต้นทุนทรัพยากรและอัตลักษณ์ของพื้นที่มาออกแบบเส้นทางท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ ครอบคลุมทั้งเส้นทาง ศรัทธา – วัฒนธรรม – ธรรมชาติ – อาหาร – กีฬา – การศึกษาเรียนรู้ – การจัดการภัยพิบัติ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจชุมชน
จากนวัตกรรมพื้นที่ สู่การขับเคลื่อนเชิงนโยบาย: นำบทเรียนและปฏิบัติการที่ดี (Good Practice) ของแต่ละพื้นที่มาเชื่อมโยงกัน เพื่อผลักดันประเด็นเชิงนโยบายและข้อบัญญัติท้องถิ่น โดยมุ่งเน้นการสร้างเมืองเศรษฐกิจพิเศษที่ใส่ใจคุณภาพชีวิตอย่างแท้จริง
เป้าหมายสูงสุดคือ พลิกฟื้นเศรษฐกิจและสร้างสุขภาวะร่วมกัน เชื่อมโยงทั้ง 5 พื้นที่ให้เกิดระบบเศรษฐกิจและสังคมที่เกื้อหนุนกัน โดยใช้ ข้อมูล คน กลไก เครือข่าย และทุนพื้นที่เป็นรากฐานของการพัฒนาอย่างยั่งยืน
----------
สนับสนุนโดย
สำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน (สำนัก3) สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
เวทีสานพลังพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษชายแดน ยกระดับการจัดการตนเอง สู่เมืองสุขภาวะภายใต้โครงการร่วมสร้างเครือข่ายสุขภาวะชุมชนพื้นที่เศรษฐกิจพิเศษชายแดนภาคใต้ ระหว่างวันที่ 9 – 10 กันยายน 2569 ณ ห้องประชุมโรงแรมลลิษา สะเดา ตำบลสะเดา อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา
#สสส #สำนัก3 #สุขภาวะชุมชน #เขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดนใต้ #องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
