02/10/2026
เมื่อเช้าโยมส่งอารมณ์บอกว่า นั่งไป ๆ มันมีอาการคอตก
คล้าย ๆ มันเหมือนตกหลุมอากาศ
กรณีแบบนี้ถ้านั่งไปแล้วรู้สึกเป็นแบบที่ว่ามานี้นะ
หรือบางทีก็คอโน้มลงมาเลย
ให้รู้ว่าเป็นสภาพ..จิตไม่ถึงฐาน
😇 วิปัสสนา . . จิตต้องตั้งมั่น
---
'จิตไม่ถึงฐาน' อาตมาก็จะเน้นบ่อยตรงนี้
บางทีโยมเข้ากรรมฐาน ไปเข้าคอร์สกรรมฐานต่าง ๆ ครูบาอาจารย์ท่านบอกคอนเซ็ปต์เรื่องหลักกรรมฐานอย่างงี้นะ สมถะอย่างงี้ โยมก็ไปดูเอาแล้วกัน กรรมฐาน ๔๐ กอง โยมเลือกอะไร
เลือกที่เหมาะกับตนเองดู..
ส่วนเรื่องหลักกรรมฐานนะ
#ทำด้วยใจสบายใจนุ่มนวล
หลักในการกรรมฐานทั้ง ๔๐ กองคือ. สมถะกรรมฐาน : เลือกอารมณ์ที่จิตชอบแล้วมีความสุข . วิปัสสนา : ระลึกสภาพปรมัตถ์ ระลึกปรมัตถ์ เย็นร้อน อ่อนแข็ง ตึงหย่อน
อันเนี้ยว่าโดยทฤษฎีในพระคัมภีร์ ในตำราต่าง ๆ โดยหลักโดยเกณฑ์ ก็ตามนี้
เรื่องการปฏิบัติจริง ๆ สมมุติโยมจะฝึกสมาธิ แต่จิตไม่ถึงฐานขึ้นมาเป็นไง?
ก็จะเป็นอย่างที่โยมเล่านั่นแหละ นั่งไปก็เดี๋ยวก็ป๊อก หัวจะตกลงนะ
บางคนก็ใช้ภาษา โงก ๆ อะไรเงี้ย
แล้วตรงนี้บางที โยมไปปฏิบัติหลากหลายที่ ก็ไม่รู้ว่าจะมีกี่แห่งที่เน้นแบบ ชี้จุดนี้ให้เห็นเลย
เออ..โยมลองวิเคราะห์ดูก็ได้
หรือบางทีก็กรรมฐาน เช่น ถ้าจะเจริญวิปัสสนา..ต้องมีจิตตั้งมั่นเสียก่อน
แล้วขึ้นจิตตั้งมั่นทำยังไง?
คำตอบก็คือ รู้เท่าทันจิตที่ไหลไปนะ แล้วกลับมาที่ฐาน
โดยคอนเซ็ปต์ก็อย่างนี้
นี่คือโดยคอนเซ็ปต์เลย เพราะกรรมฐานถ้าคอนเซ็ปต์ถูกนะ ใครสอนก็คอนเซ็ปต์เดียวกัน แม้ว่าแต่ละท่านจะมีอุบาย มีทริค (trick กลเม็ดการฝึก) แตกต่างกันไป อันนั้นเป็นประสบการณ์เฉพาะแต่ละองค์ ที่จะแจกแจงทริคของตนให้ญาติโยมฟัง นั่นเองนะ
เราก็ลองดู ลองฟังคอนเซ็ปต์ถ้าสอนถูกนะ สิ่งที่ถูต้องก็อยู่ในคัมภีร์ เพราะว่าคอนเซ็ปต์เนี่ย ท่านว่าตามพระไตรปิฎกแต่โดยเชิงการปฏิบัติ แต่ละองค์ท่านอาจจะมีทริคต่างกัน มีทริคมีจุดที่เน้นแตกต่างกัน
อย่างกรณีที่โยมเล่ามาเนี่ย นั่งไปแล้วก็..คอตก ก็ให้กลับมาที่ฐานก่อน
โดยหลักคือ กลับมาที่ฐานก่อน
ฝึกทรงฐานตอนลืมตา นี่ช่วยมากเลย
ฝึกแบบลืมตา.. เพราะตอนลืมตา โยมรู้สึกกายได้โดยยังไม่หลับไง
แล้วคุ้นกับสภาพแบบนี้บ่อย ๆ ให้ได้ก่อน
ตอนนั่งอยู่ก็เหมือนกัน มันก็รู้สึกกายได้ ใจก็ไม่หลับ
พอใจไม่หลับ ใจตื่นไง
พอใจตื่น ใจมีฐาน มันก็ไม่ตกภวังค์ หัวมันก็ไม่โยกลงมา
ดังนั้น ฝึกลืมตา ฝึกเดินจงกรมให้มาก มันจะได้ขึ้นวิถีได้ถูก
การที่คอตก เพราะว่าถ้าจิตมันตกร่อง จิตมันเข้าไปแช่สภาวะ
มันเป็นสภาพที่จิตไม่ถึงฐาน หรือว่าจิตไม่ตั้งมั่น
พอจิตไม่ตั้งมั่น มันจะขึ้นวิถีสัมมาสมาธิไม่ได้
พอขึ้นสัมมาสมาธิไม่ได้ ปัญญาแท้ ๆ ก็ไม่เกิด เพราะจิตไม่ตั้งมั่น
ที่พระองค์ตรัสว่า การรู้เห็นตามความเป็นจริง
ถ้าจิตไม่ตั้งมั่น ไม่ใช่ฐานะที่จะเป็นไปได้
ดังนั้น จิตตั้งมั่น สำคัญนะ
🧘ธรรมบรรยาย โดย พระวรินทร นิททโร
🌙 ค่ำวันศุกร์ที่ 10 มิถุนายน 2569
#วิปัสสนา #สัมมาสมาธิ #จิตตั้งมั่น #จิตถึงฐาน #สติปัฏฐาน #อริยมรรค #สร้างบารมี #พระวรินทรนิททโร #เลิกทุกข์
