02/07/2023
หอยทากซอมบี้พบในไทยแล้ว!!!!
สำหรับเรื่องราวในวันนี้ที่พบจะมาเล่าให้ฟังคือการพบหอยทากซอมบี้ หรือ เจ้าพยาธิใบไม้ในสกุลLeucochloridiumที่พบในประเทศไทยนั่นเองครับ
ก่อนอื่นผมก็คงต้องขออธิบายคร่าวๆเกี่ยวกับพยาใบไม้ชนิดนี้ก่อนเลยครับ พยาธิใบไม้นี้อยู่ในสกุลLeucochloridium ซึ่งตัวหลักๆที่เราจะพูดถึงกันคือL. paradoxumครับ โดยพยาธิชนิดนี้จะมีintermediate host เป็นหอยอำพัน(Succinea sp.)ซึ่งมีการกระจายตัวอย่างกว้างขวางรวมถึงในประเทศไทยเองก็เช่นกันครับ และhostหลัก(definitive host)ของมันก็คือนกนั่นเองครับ ก่อนอื่นผมคงต้องขออธิบายเกี่ยวกับIntermediatและdefinitive host ครับ
ซึ่งตามนิยามและ Intermediate host จะเป็นhostที่ปรสิตใช้ในการเจริญเติบโตและอาจมีการสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ ส่วน definitive hostนั้น ปรสิตที่เต็มวัยแล้วจะเข้าไปสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศและสร้างVariationให้กับประชากร
ซึ่งเราคงต้องเริ่มวงจรจากการที่หอยทากไปกินมูลนกซึ่งมีไข่ของพยาธิอยู่ และ ไข่พยาธิจะฟักในตัวหอยและพัฒนาจนเป็นระยะmetacecariaซึ่งเป็นระยะที่พร้อมจะติดต่อไปยังdefinitive hostแล้ว โดยมันจะถูกบรรจุในถุงหุ้มตัวอ่อน(Blood sac)ซึ่งเป็นกระเปาะพองๆ สีสันสวยงามในหลอดตาของหอยทาก มันจะเลียนแบบหนอนเพื่อให้นกกินเข้าไปเพื่อกลับเข้าสู่definitive host ปรสิตจึงเปลี่ยนพฤติกรรมของหอยโดยจะควบคุมให้หอยเคลื่อนเข้าหาแสงและขึ้นไปบนที่สูงๆเพื่อให้นกมองเห็นและกินมันได้ง่ายขึ้นนั่นเอง
ปรสิตชนิดนี้นั้นถูกพบในประเทศไทยบริเวณแปลงเกษตรทางภาคตะวันตกซึ่งพบในSuccinea cf. minuta(หอยอำพันเล็ก) แต่อย่างไรก็ตามปรสิตชนิดนี้ยังไม่มีรายงานการติดต่อในมนุษย์
อ้างอิง
ดาราพร รินทะรักษ์, และพงษ์รัตน์ ดำรงโรจน์วัฒนา. (2565) .รายงานครั้งแรกของปรากฏการณ์หอยทากซอมบี้(zombie snails)ในประเทศไทย. วารสารกีฏและสัตววิทยา, 40 (2), 61-68.
รูปภาพจาก
https://commons.m.wikimedia.org/wiki/File:Leucochloridium_paradoxum_01.JPG
