22/03/2026
“No Forests, No Kawthoolei သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၢ်တအိၣ် ကီၢ်သူလ့ၤတအိၣ်”
စီၤဖိထူ (တၢ်ကတီၤခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါ)
---------------
အဝဲအံၤမ့ၢ်ပသ့ၣ်ပှၢ် ပတၢ်ပညိၣ် တၢ်လၢအလီၤဂၢ်ဒီးပှၤန့ၣ်မ့ၢ်ဝဲ No Forest, No Kawthoolei သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၢ်တအိၣ်ကီၢ်သူလ့ၤတအိၣ် န့ၣ်မ့ၢ်ပတၢ်ဆိကမိၣ်န့ၣ်လီၤ. တချူးဟဲဖဲအံၤအခါ လၢခဲအံၤပျီပူၤတၢ်အိၣ်သး ပဝဲကညီသးစၢ်ကရၢတဖၣ် ပမၤ၀ဲဒၣ် တၢ်ကိၢ်ခါတၢ်ဟ့ၣ်တၢ်မၤလိ အိၣ်ယဲၢ်ခါန့ၣ်လီၤ. ဖဲပမၤတၢ်မၤလိအဆၢကတီၢ်လၢ ကီၢ်ရ့ၣ်တဘ့ၣ်ဘၣ်တဘ့ၣ် ပဘၣ်ဆိကမိၣ် တၢ်လီၢ်လၢ ပကမၤတၢ်မၤလိတဖၣ်အဂီၢ်ကီဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်မနုၤဃိလၢပဃုထၢတၢ်လီၢ်တခါအံၤလဲၣ်န့ၣ် တၢ်လီၢ်တတီၤအံၤ သ့ၣ်မုၢ်ဒီးထံအိၣ်ဝဲအါမးန့ၣ်လီၤ.
တၢ်ခံခါအံၤမ့တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤတကဲထီၣ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အအံၤမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်မုၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်ပှၢ်ဝဲၤလီၢ်ခိၣ်သ့ၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ ကညီသးစၢ်ကရၢမၤတၢ်မၤလိမ့ၢ်ဂ့ၤ န့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ကၤဝဲဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ထံသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး ဘူးကလီၤသံးန့ၣ်လီၤ.
ပဝဲသ့ၣ်ပမၤသကိးတၢ်လၢ ရူသ့ၣ်တဖၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ တၢ်ပၢၢ်ဆၢတၢ်မၤမ့ၢ်ဂ့ၤ ကညီကလုၥ်တၢ်မၤမ့ၢ်ဂ့ၤ သ့ၣ်ပှၢ်ဒီးထံ န့ၣ်မ့ၢ်တၢ်အရ့ဒိၣ်လၢပဂီၢ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ကိးနံၣ်ဒဲး တၢ်မၤဂ့ၤထီၣ်သ့ၣ်ပှၢ်ဒီးသ့ၣ်တဖၣ်လၢ ကီၢ်သူလ့ၤန့ၣ်မ့ၢ်တၢ်လၢအဂ့ၤတခါန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်မနုၤဃိလဲၣ်န့ၣ် သ့ၣ်တထူၣ်အလုၢ်အပှ့ၤမ့ၢ်တၢ်လၢအရ့ဒိၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကွၢ်ဒိၣ်ထီၣ်သ့ၣ်တထူၣ်န့ၣ်တမ့ၢ်တၢ်လၢအညီဘၣ်. ဟ့ၣ်တၢ်အဒိ -ဒ်သိးဒီးပကွၢ်ဒိၣ်ထီၣ်ဖိသၣ်တဂၤအသိးန့ၣ်လီၤ.ဖိသၣ်အိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်သီတုၤလၢ သၢလါ သၢလါတုၤလၢဃုလါ ဃုလါတုၤလၢသၢနံၣ် လၢခံတုၤလီၤလၢ တဆံဃိးနံၣ်န့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်တဖၣ်ဒ်န့ၣ်အသိးလီၤ. စးထီၣ် ဒိၣ်ထီၣ် အခါယုၢ်သ့ၣ်တဖၣ် ဒိၣ်ထီၣ်တုၤလၢ သၢလါ မဲၥ်တဲးလဲးသ့ၣ်တဖၣ် တုၤဒိၣ်ထီၣ်အခါပှၤလၢ ကကူၣ်အီၤသ့ၣ်တဖၣ် လၢတၢ်ကီတၢ်ခဲအကျါဒိၣ်ထီၣ် ဘၣ် လၢခံကတၢၢ်အကဲဘျူးလၢ ပတၢ်အိၣ်မူအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲပကူၣ်အဆၢကတီၢ်ပတဆိမိၣ်တၢ်နီတမံၤဘၣ်. ပမၤဟးဂီၤက့ၤန့ၢ်ဘၣ်ဆၣ် တၢ်ဒူၣ်တၢ်ဆၢအိၣ်ဝဲအါမးန့ၣ်လီၤ. အဃိသတးဒီး ပှၤလၢအဟဲထီၣ်လၢတနံၤညါအံၤ တဖၣ် ယအဲၣ်ဒိးလၢသ့ၣ်ညါဘၣ် သ့ၣ်တထူၣ်ဒိၣ်ထီၣ်အလုၢ်အပှ့ၤဒီးတၢ်ကဟုကယၥ်ကွၢ်ဒိၣ်ထီၣ်န့ၣ်လီၤ. အခဲအံၤ တၢ်လီၢ် တနီၤ သိကၤ ဒီးတၢ်လီၢ်တနီၤ သူဝဲလ့ၣ် လၢတၢ်လဲၤတၢ်က့ၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လ့ၣ်န့ၣ်ဟဲအိၣ်ထီၣ်လၢ သ့ၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ဒီး လၢပတၢ်ပၢၢ်ဆၢ ထံကျိၤ တခီ ပှၤသူဝဲဒၣ်ချံ ဒီးချံစ့ၢ်ကီး ဟဲဝဲလၢသ့ၣ်ပှၢ်န့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်တဖၣ်ကဲဘျူးအါမးလၢ ပဂီၢ်ဒီးပတၢ်ပၢၢ်ဆၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပမ့ၢ်ကွၢ်လၢအသီတခါ သ့ၣ်ပှၢ်အတၢ်ဟးထီၣ်အိၣ်အါ ဒ်အမ့ၢ် ပှၤအိၣ်တဆူၣ်အဂီၢ် သ့ၣ်ဂံၢ်ဝၥ်စဲတဖၣ် တၢ်အီၣ်တၢ်အီအဂီၢ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ဒီးတၢ်ကူတၢ်ကၤသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်ဒီး တၢ်ခဲလၢၥ်န့ၣ်ဘၣ်ထွဲဝဲဒီးသ့ၣ်ပှၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်ပှၢ်အံၤကဲဘျူးလၢပတၢ်ပၢၢ်ဆၢအဂီၢ်အါမးန့ၣ်လီၤ.ဒ် ပစံးညီနူၢ်အသိး သ့ၣ်ပှၢ်မ့ၢ်တအိၣ်ပတၢ်ပၢၢ်ဆၢအံၤ အဂၢၢ်ကျၢၤဝဲတန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အခဲအံၤပမၤတၢ်မၤလိ အခါ ဒ်သိးပှၤတထံၣ်ပှၤဘၣ်အဂီၢ် ဒ်တၢ်ဒီသဒၢလၢဒရိ အဂီၢ် တၢ်မၤစၢၤပှၤန့ၣ်မ့ၢ် သ့ၣ်ပှၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိသ့ၣ်ပှၢ်အဃိပထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်မၤတၢ်ပၢၢ်ဆၢလၢ တၢ်ပၢၤခိၣ်တခီသ့ၣ်ပှၢ်တအိၣ်ဘၣ်အလီၢ် ပထံၣ်ဘၣ်လၢ တၢ်ဟးဂီၤအါဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.
ပမ့ၢ်ကွၢ်လၢ ရခၢၣ်တခီ မ့ၢ်လၢ သ့ၣ်ပှၢ် အိၣ်ဝဲ အါမးအဃိ အတၢ်ပၢၢ်ဆၢအံၤ အဂံၢ်ဆူၣ်ဝဲဒၣ်ဒီးတၢ်ဟးဂီၤစှၤဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. သ့ၣ်ပှၢ်အိၣ်ဝဲအဃိ တၢ်တၤဒၣ်ဒီးပှၤအိၣ်ဝဲအါမးန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိသ့ၣ်ပှၢ်အိၣ်အဃိ မီၤစိရိၤ တဖၣ်အိၣ်ဒိးဟံးန့ၢ်တၢ်ဘၣ်ဘျူးအါမးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်လီၢ်လၢထံကျိထံကွၥ်အိၣ်အလီၢ်စ့ၢ်ကီး မီၤစိရိၤတဖၣ်အဲၣ်ဒိးတ့ထီၣ် ထံတမၢၢ်တဖၣ် ဒီးအဲၣ်ဒိး မၤန့ၣ်ဆူၣ် တၢ်ဘၣ်ဘျုးအါမးအဃိပဘၣ်ပလီၢ်သးဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ဒ်ပမ့ၢ်ပှၤသးစၢ်တဂၤအသိး ပကြၢး ပၥ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်ဒီးသ့ၣ်ပှၢ်တၢ်ကရ့ကရိဒီးသ့ၣ်ပှၢ်တၢ်ဘျၢ သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ကီၢ်ရ့ၣ်အပူၤတၢ်လီၢ်တနီၤ ပှၤမၤသ့ၣ်ပှၢ်တဖျိးသဲစးတနီၤအိၣ်ဝဲ ဒီး အထုးထီၣ်သ့ၣ်အါန့ၣ် ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါဟ့ၣ်ခွဲးအဖီခိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဃိပကြၢးကဃုကယၥ်က့ၤစ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. အခဲအံၤတၢ်လီၢ်တနီၤ ထံလီၤသံးန့ၣ်လီၤ. အဃိပကြၢးပၥ်လုၥ်ပၥ်ပှ့ၤက့ၤထံသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢညါ မူခိၣ်သီၣ်ဝီၤတဖၣ်ဘၣ်လိၥ်ဘၣ်ဆး ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤ တၢ်ကိၢ်ဆူၣ်ထီၣ်နးထီၣ်အဃိပကြၢး ကွၢ်ဆူၣ်ကယၥ်က့ၤန့ၣ်လီၤ. ပမ့ၢ်တကွၢ်ဆူၣ်ကယၥ်က့ၤဘၣ်န့ၣ်ပှၤလၢကတူၢ်ဘၣ်က့ၤန့ၣ်မ့ၢ်ပဝဲသးစၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤကူၣ်သ့ၣ်အခါပဝဲသးစၢ်တဖၣ်တပၥ်ဃုၥ် ဘၣ်ဆၣ် မူခိၣ်သီၣ်ဝီၤ အတၢ်ဘၣ်ဆီၣ်တလဲန့ၣ်ပှၤလၢကတူၢ်ဘၣ်မ့ၢ်ပဝဲသးစၢ်ဒီး ပဖိပလံၤသ့ၣ်ဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပမၤဂ့ၤထီၣ်သ့ၣ်ပှၢ်ဒီး ပသူၣ်သ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ဆၢကတီၢ်အိၣ်ဘၣ်ဆၣ် ယံၥ်၀ဲနံၣ်လါအါမးလၢကကဲထီၣ်သ့ၣ်ပှၢ်လၢအဃံအလၤန့ၣ်လီၤ.
ဒီးဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢအအိၣ်သနံး၀ဲဒၣ် သ့ၣ်ပှၢ်တဖၣ်အိၣ်၀ဲအါမးန့ၣ်လီၤ.ဘၣ်ဆၣ်ခဲအံၤ ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတဖၣ်ပထံၣ်ဘၣ်လၢအစှၤလီၤဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ဒီး အခဲအံၤလၢတၢ်ပၢၢ်ဆၢဟီၣ်က၀ီၤ ထံၣ်ဘၣ်လၢတၢ်သူ၀ဲဒၣ်သ့ၣ်မုၢ်အါမးအဃိ ကြၢးပသူစှၤလီၤသ့ၣ်မုၢ်ဒီးပမ့ၢ်သူသ့ၣ်အခါ ပကြၢး ဂံၢ်ဒွးလီၤတံၢ်လီၤဆဲးန့ၣ်လီၤ.
(တၢ်ကတိၤလီၤ လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်သ့ၣ်ပှၢ်မုၢ်နံၤ စီၤဖိထူ)
![[မြန်မာဘာသာဖြင့်အောက်တွင်ဖော်ပြထားပါသည်။]ကီၢ်ဆၣ်လၢၢ်မုၢ်လါအပူၤ တၢ်မၤဝဲ ကညီသးစၢ်တၢ်ကိၢ်ခါနံၤဖုၣ်တၢ်မၤလိ။လါမးၡး(၈)သီ,...](https://img3.ngos1.com/675/847/1354149026758478.jpg)
