04/09/2026
အလုပ်သမား ၃,၀၀၀ နဲ့အတူ နောက်ကွယ်က မိသားစုဝင်ပေါင်းများစွာဆက်စပ်ထိခိုက်သွားနိုင်တဲ့ Teng Hui စက်ရုံကြီး ပိတ်သိမ်းမှု နောက်ကွယ်
၄ စက်တင်ဘာ၊၂၀၂၆
ရန်ကုန်တိုင်း၊ ထန်းတပင်မြို့နယ်၊ ရိုးကြီးရွာတွင် အလုပ်သမား (၃,၀၀၀) ကျော် လုပ်ကိုင်နေပြီး ကမ္ဘာကျော် H&M အမှတ်တံဆိပ် ချုပ်လုပ်ပေးနေသည့် ၁၃ နှစ်သက်တမ်းရှိ Teng Hui Myanmar သိုးမွှေး အထည်ချုပ်စက်ရုံကြီးကို လာမည့် စက်တင်ဘာလကုန်တွင် ပိတ်သိမ်းတော့မည်ဟု စက်တင်ဘာ (၂) ရက်နေ့တွင် ဝန်ထမ်းများအား အသိပေးခဲ့ပါတယ်။ ပြည်ပအော်ဒါ ရရှိမှု နည်းပါးလာခြင်း၊ စက်ပစ္စည်း အပိုပစ္စည်းနှင့် ကုန်ကြမ်း တင်သွင်းရ ခက်ခဲလာခြင်းတို့ကြောင့် ရပ်တည်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့သည့် အခြေအနေရောက်ရှိသွားခဲ့ကြတာပါ။
မြန်မာနိုင်ငံမှ စက်ရုံအထည်ချုပ် လုပ်သားအများစုသည် သာမာန်အားဖြင့် ပိုပိုလျှံလျှံ စုဆောင်းနိုင်လောက်သည့် လုပ်ခလစာမျိုး ရရှိကြသူများ မဟုတ်ဘဲ နယ်မြို့များရှိ မိသားစု၏ စားဝတ်နေရေး၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ပညာရေး စရိတ်များကို လစဉ် လွှဲပြောင်း ထောက်ပံ့ပေးနေရသူများ ဖြစ်ပါတယ်။ ယခုကဲ့သို့ စက်ရုံ ပိတ်သိမ်းလိုက်သည့်အတွက် အလုပ်သမား (၃,၀၀၀) ကျော် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်ရုံတင် မဟုတ်ဘဲ ၎င်းတို့အပေါ် အမှီပြုနေရသည့် နယ်မှ မိသားစုဝင်များစွာပါ စားဝတ်နေရေး ကျပ်တည်းသွားကြရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
Macroeconomics သဘောတရားအရ စက်ရုံပိတ်လိုက်ခြင်းသည် အလုပ်သမားများကိုသာမက သွယ်ဝိုက်သောအားဖြင့် အသိုင်းအဝိုင်း တစ်ခုလုံးကို ရိုက်ခတ်သွားစေပါတယ်။ အလုပ်သမားများ ဝင်ငွေမရှိတော့ပါက ရပ်ကွက်အတွင်းရှိ ကုန်စုံဆိုင်၊ စားသောက်ဆိုင်၊ အိမ်ငှားဈေးကွက်နှင့် လိုင်းကား/ဘီးသုံးဘီး ပြေးဆွဲသူများပါ ဝင်ငွေကျဆင်းသွားကြရပါတယ်။ ထိုမှတစ်ဆင့် ကုန်သည်များနှင့် ကုန်ထုတ်လုပ်သူများအထိ ကွင်းဆက်လိုက် သုံးစွဲအား (Purchasing Power) နည်းပါးသွားကာ ဒေသတွင်း စီးပွားရေး လည်ပတ်မှုကို ကျဆင်းသွားစေပါတယ်။
အထည်ချုပ်တွေ သိန်းချီငတ်တော့ အိမ်ခြံမြေက ထမင်းကျွေးထားနိုင်လား? အထည်ချုပ်ကရှာပေးတဲ့ GDP အိမ်ခြံမြေကပေးနိုင်လား?
အထည်ချုပ်စက်ရုံအကြီးပိတ်တာကြားရတာ စိတ်တော်တော်မကောင်းပါ။ ဒီအမျိုးသမီးအများစုရဲ့နောက်မှာ ကလေးသူငယ်တွေရှိမယ်။ သက်ကြီးမိဘတွေရှိမယ်
ဒီဖြစ်ရပ်ဆိုးတွေဟာ မြန်မာ့ဘဏ်သူဌေးတွေဟာ ငွေမည်းတွေကို စနစ်ထဲထိုးထည့်နေတယ်လို့ စုံစမ်းသိရှိရာကနေစတယ်
ဒီတော့ မြန်မာ့ဘဏ်တွေကို ကမ္ဘာ့ဘဏ်ကွန်ယက်ထဲကနေ မဖယ်ရင် ငွေမည်းတွေဟာ မြန်မာ့ဘဏ်တွေကနေတဆင့် နိုင်ငံတကာဘဏ်တွေထဲရောက်လာမှာဖြစ်လို့ မြန်မာ့ဘဏ်တွေကို ကမ္ဘာ့စနစ်ကနေ ဖြတ်ထုတ်ပစ်မှာပါ။ အမေရိကန် ပြည်မကြီးတရုပ် နဲ့ တောင်ကိုရီးယား ဂျပန် စတဲ့ ကမ္ဘာတဝှမ်းမှနိုင်ငံတွေပါဝင်သော FATFမှ အရေးယူဆောင်ရွက်မှုဖြစ်စဉ်ရဲ့အကျိုးဆက်ဖြစ်ပါတယ်။
ဖြစ်စဉ်ကိုခြုံပြောရရင်APGအဖွဲ့က မြန်မာကို ၂၀၀၈မှာ လာစစ်ခဲ့တယ်။၂၀၁၈မှာ ၂၀၀၉-၂၀၁၈ကြား ဘာတွေဖြစ်နေလဲဆိုပြီး နောက်ဆက်တွဲလာစစ်ခဲ့တယ်
ဘာတွေ့လဲ?
- ဘဏ်တွေရဲ့ချေးငွေအလွဲသုံးစားမှု
- အိမ်ခြံမြေခရိုနီတွေနဲ့ ဘဏ်ခရိုနီတွေ ပူးပေါင်းဈေးကစားမှု
- ဈေးကစားရာမှာ ဗဟိုဘဏ်ရဲ့ပါဝင်ပတ်သက်မှု
- ကျားဖြန့်ငွေ မူးယစ်ငွေတွေကို ဘဏ်စနစ်ထဲထည့်သွင်းပေးနေနဲ့ ဗဟိုဘဏ် ခရိုနီဘဏ်တွေနဲ့ အိမ်ခြံမြေခရိုနီတွေ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေမှု
ဒါကြောင့် ဒီငွေကြေးမသမာမှုတွေကို ရပ်တန့်ဖို့ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး Action Planကို FATFက ၂၀၁၈မှာ ထုတ်ပြန်ပေးတယ်။ ဒါကို မလိုက်နာလို့
- ၂၀၂၀မှာ ပိုမိုစောင့်ကြည့်ဖို့ မီးခိုးရောင်စာရင်းထဲ မြန်မာကိုထည့်ခဲံတယ်။
- ၂၀၂၁-၂၂မှာ ဘဏ်နဲ့ အိမ်ခြံမြေဈေးကစားတာ ပိုတောင်ဆိုးလာလို့ အပြင်းထန်ဆုံးစောင့်ကြည့်ရမယ့် အမည်မဲစာရင်းထဲ ၂၀၂၂မှာရောက်တယ်။
- ၂၀၂၃-၂၆မှာ ပိုတောင်ဆိုးလာလို့ ကမ္ဘာ့ဘဏ်စနစ်ကနေ ဖယ်ထုတ်ရမယ်ဆိုတဲ့ အရေးယူမှုမျိုးကို လာမယ့် လအနည်းငယ်အတွင်း ဆောင်ရွက်လာနိုင်တယ်။
- ဒါဆို အထည်ချုပ် Export Import ၊ဆန်သမား၊ ပဲသမား၊ မြန်မာမှာရှိသမျှအလုပ် ၉၅%လောက် ပိတ်ပစ်ရမှာ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။
ဒီတော့ ဆယ်သက်စားမကုန်တဲ့ ဘဏ်ခရိုနီနဲ့ အိမ်ခြံမြေခရိုနီတွေ ကိုယ်ကျိုးရှာတာကို ဆက်ခွင့်ပြုထားမလာ? ထမင်းငတ်နေပြီဖြစ်တဲ့ တရက်လုပ်မှ တရက်စားရတဲ့ အထည်ချုပ်၊ လယ်သမား၊ တောင်သူ ၊အလုပ်သမားလခစားတွေ ငတ်သေမယ့်လမ်းကို ရွေးမလား?
တကမ္ဘာလုံးက လုပ်ပါလို့တိုက်တွန်းနေတဲ့ ငွေမည်းတိုက်ဖျက်မှုပြုပြင်ပြောင်းလဲရေး Action Planကို ရွေးတုအစိုးရအနေဖြင့် လိုက်ပါအကောင်အထည်ဖော်မလားဆိုတဲ့ အပေါ်မူတည်နေပါတယ်။
