27/08/2026
လူပေါင်း ၁၆၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၁၇၀၀ကျော် ပျောက်ဆုံးနေပါတယ်။
နီပေါနိုင်ငံမြောက်ပိုင်းနဲ့ တိဗက်နယ်စပ်မှာ မနေ့က (သြဂုတ်လ ၂၆) တုန်းက အင်မတန်ဆိုးရွားတဲ့ ရုတ်တရက် ရေကြီးရေလျှံမှုကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ လက်ရှိအချိန်ထိ အနည်းဆုံး လူပေါင်း ၁၆၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီး လူပေါင်း ၁၇၀၀ကျော် ပျောက်ဆုံးနေပါတယ်။
စာရင်းတွေအရ ပျောက်ဆုံးနေတဲ့ ခရီးသွား ၄၀၀ ကျော်ထဲမှာ တိဗက်ကိုသွားမယ့် အိန္ဒိယ ဘုရားဖူး ၁၄၂ ဦး၊ အမေရိကန် ၄၇ ဦးနဲ့ ဩစတြေးလျ ၃၄ ဦး လည်းပါဝင်နေပါတယ်။ ရွှံ့နွံရေလုံးကြီးတွေဟာ ရွာတွေကို ဖြိုခွင်းပြီး လူနေအိမ်တွေနဲ့ မော်တော်ကားတွေကိုပါ တမဟုတ်ချင်း ရေထဲ တိုက်စားသယ်ဆောင်သွားခဲ့ပါတယ်။
သာမန် မိုးကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရေကြီးမှု မဟုတ်ပါ
ဒီရေဘေးဟာ ပုံမှန်ဖြစ်နေကြ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းလို့ ဖြစ်လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။ သဘာဝဘေးတစ်ခုကနေ နောက်တစ်ခုကို ဆင့်ကဲတွန်းပို့လိုက်တဲ့ ကွင်းဆက် သဘာဝဘေးအန္တရာယ် ကြောင့် ဖြစ်ရတာပါ။
ရေလုံးကြီးဟာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့ မနက် ၉ နာရီဝန်းကျင်မှာ နယ်စပ်အနီးက Bhotekoshi မြစ်တလျှောက် စတင်စီးဆင်းလာပါတယ်။ အဲဒီကနေတစ်ဆင့် Rasuwa၊ Nuwakot နဲ့ Dhading ခရိုင်တွေဆီ ရောက်ရှိသွားပါတယ်။ Trishuli မြစ်ရေဟာ မိနစ် ၃၀ အတွင်းမှာပဲ ပေ ၃၀ နီးပါး အထိ ထိုးတက်သွားခဲ့ပါတယ်။
နူဝါကော့တ်မြို့မှာ အိမ်ခြေရာနဲ့ချီ ရေထဲမျောပါသွားပါတယ်။ မော်တော်ကားသွား တံတား ၁၉ စင်းနဲ့ ကားလမ်း ကီလိုမီတာ ၄၀ ခန့် ပျက်စီးမျောပါသွားခဲ့ပြီး နီပေါ-တရုတ် နယ်စပ်လမ်းမကြီးလည်း နေရာအနှံ့ ပျက်စီးသွားပါတယ်။
ဒီလောက် ဧရာမ ရေလုံးကြီး ဘာကြောင့် ဖြစ်လာတာလဲ?
ရေဘေးမဖြစ်ခင်က အဲဒီဒေသမှာ မိုးကြီးတာမျိုး လုံးဝ မရှိခဲ့ပါဘူး။ အဓိက အကြောင်းကတော့ တောင်ပေါ်က ဧရာမ ရေခဲတောင်ကြီး ပြိုကျမှုပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီပြိုကျမှုဟာ သာမန်မဟုတ်ပါဘူး။ ငလျင်တိုင်းစက်တွေမှာ ပြင်းအား ၅.၂ အဖြစ် စံချိန်တင်သွားခဲ့တဲ့ ဧရာမ မြေပြိုမှုကြီး ကြောင့် စတင်ခဲ့တာပါ။
ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံတွေအရ မီတာ ၅,၂၀၀ အမြင့်မှာရှိတဲ့ ရေခဲမြစ်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းကြီးတစ်ခု ပြတ်ထွက်ပြီး မီတာ ၁,၂၀၀ အောက်ခြေ ချိုင့်ဝှမ်းဆီကို ပြုတ်ကျခဲ့ပါတယ်။
အဲဒီ ရေခဲနဲ့ ကျောက်တုံးတွေဟာ နယ်စပ်အထက် ကီလိုမီတာ ၂၀ အကွာမှာ မြစ်ရေစီးကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ပြီး ယာယီ ရေကာတာကြီးတစ်ခုလို ဖြစ်သွားစေခဲ့ပါတယ်။ နောက်ဆုံးမှာတော့ အဲဒီယာယီရေကာတာ ကျိုးပေါက်သွားပြီး ရေထုကြီးတစ်ခုလုံးဟာ အောက်ဘက်ကို တဟုန်ထိုး စီးဆင်းလာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။ (ဒီဖြစ်စဉ်ကို သိပ္ပံပညာအရ Landslide Dam Outburst Flood - LDOF လို့ ခေါ်ဆိုပါတယ်)။
ဘေးတစ်ခုက နောက်တစ်ခုကို ဆင့်ကဲ ဖြစ်စေခြင်း
ဒီကပ်ဘေးဟာ ကွင်းဆက် ဘေးအန္တရာယ်တွေရဲ့ ဖျက်အား ဘယ်လောက်ကြီးမားလဲဆိုတာကို ပြသနေပါတယ်။
အဆင့် ၁ - ဧရာမ မြေပြိုမှုကြီး စတင်ဖြစ်ပွားခြင်း။
အဆင့် ၂ - ယင်းကြောင့် ပြင်းထန်သော ရေခဲတောင်ပြိုမှု ဆက်လက်ဖြစ်ပေါ်ခြင်း။
အဆင့် ၃ - မြစ်ရေစီးကြောင်းကို ပိတ်ဆို့ပြီး ရေများ ယာယီရေကာတာကြီး ဖြစ်သွားခြင်း (LDOF)။
အဆင့် ၄ - ယာယီရေကာတာ ကျိုးပေါက်ပြီး အောက်ဘက်သို့ ရေလုံးကြီး တဟုန်ထိုးဆင်းလာခြင်း။
ပြိုကျလာတဲ့ ရေခဲထုဟာ လမ်းတစ်လျှောက်က ရေ၊ ကျောက်ခဲနဲ့ အနည်အနှစ်တွေကိုပါ တပါတည်း ဆွဲယူလာတာကြောင့် အောက်ခြေကို ရောက်တဲ့အခါ ဖျက်အား ပိုကြီးသွားပါတယ်။ အစပိုင်းမှာ ရေခဲတောင်ပြိုကျမှုကနေ စတင်ခဲ့ပေမဲ့၊ ရွာတွေဆီ ရောက်လာတဲ့အခါမှာတော့ အရာအားလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်မယ့် ရွှံ့နွံရေလုံးကြီးအဖြစ် ပုံစံပြောင်းလဲ ရောက်ရှိလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။
သဘာဝဘေး ကာကွယ်ရေးအတွက် သင်ခန်းစာသစ်
အရင်တုန်းက မီးဘေး၊ ရေဘေး ဆိုပြီး သီးခြားစီ ခွဲခြားလေ့လာခဲ့ကြပေမဲ့ အခုလို ကွင်းဆက်ဘေးတွေက ပိုမို ရှုပ်ထွေးပါတယ်။ ကမ္ဘာကြီး ပူနွေးလာမှု ကြောင့် ဟိမဝန္တာ တောင်တန်းတွေပေါ်က ရေခဲမြစ်တွေဟာ အရည်ပျော်ပြီး ပိုမို မတည်မငြိမ် ဖြစ်လာနေပါပြီ။
အဝေးတနေရာက ဘေးအန္တရာယ် သေးသေးလေးတစ်ခုဟာ မထင်မှတ်ဘဲ တခြားဘေးတွေကို ကွင်းဆက်လှုံ့ဆော်ပြီး၊ အဝေးက လူတွေဆီ ပိုမိုကြီးမားတဲ့ ဘေးအန္တရာယ်အဖြစ် ရောက်ရှိသွားနိုင်ပါတယ်။ ဩစတြေးလျ အရေးပေါ် စီမံခန့်ခွဲမှုဌာနကလည်း အခုလို ဆင့်ကဲဖြစ်ပေါ်တတ်တဲ့ သဘာဝဘေးတွေဟာ ကမ္ဘာတဝန်းမှာ ပိုများလာနိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။
ဒါကြောင့် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်တွေကို ကြိုတင်တွက်ချက် ပြင်ဆင်တဲ့အခါ၊ မိုးလေဝသတစ်ခုတည်းကို ကြည့်နေလို့ မရတော့ဘဲ ဒီလို အစပိုင်းမှာ သတိမထားမိနိုင်တဲ့ ကွင်းဆက်ဖြစ်စဉ် တွေကိုပါ မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းစဉ်းစားဖို့ အလွန် အရေးကြီးလာပြီ ဖြစ်ပါတော့တယ်။
Nepal floods
to the original.
