15/06/2026
เทคนิค 5W1H (Who, What, Where, When, Why, How) เข้ากับขั้นตอนการสอนแบบ 5Es เพื่อกระตุ้นการสืบเสาะหาความรู้และช่วยให้นักเรียนจัดระบบความคิดได้อย่างเป็นขั้นตอน ดังนี้
1. การสร้างความสนใจ (Engagement)
ครูสามารถใช้ 5W1H เพื่อกระตุ้นความยากรู้อยากเห็นและดึงความรู้เดิมของนักเรียนออกมา
🎯 วิธีการ: นำเสนอสถานการณ์ ภาพ หรือวิดีโอ (QFocus) แล้วใช้คำถาม เช่น "เกิด อะไร ขึ้น (What)" หรือ "ทำไมสิ่งนี้จึงเกิดขึ้น (Why)" เพื่อให้ผู้เรียนตั้งประเด็นที่สนใจ
🎉เทคนิคเสริม: ครูอาจใช้ "การ์ดคำถาม WH Question" แปะไว้ที่ผนังเพื่อให้เด็กมีทิศทางในการเริ่มต้นตั้งคำถามด้วยตนเอง
2. การสำรวจและค้นหา (Exploration)
ในขั้นนี้ 5W1H จะทำหน้าที่เป็นโครงสร้างในการรวบรวมข้อมูลจากการลงมือปฏิบัติ
🎯วิธีการ: ให้นักเรียนใช้คำถาม 5W1H เป็นแนวทางในการบันทึกผลการสังเกต เช่น:
🧭Who: ใครบ้างที่มีส่วนเกี่ยวข้องในกิจกรรมนี้
🧭Where/When: เหตุการณ์เกิดขึ้นที่ไหนและเมื่อไร
🧭How: สิ่งนี้ทำงานอย่างไร หรือเราจะทดสอบสมมติฐานนี้ได้อย่างไร
3. การอธิบายและลงข้อสรุป (Explanation)
5W1H เป็นเครื่องมือที่ดีเยี่ยมในการสรุปใจความสำคัญและอธิบายสิ่งที่ค้นพบ
🎯วิธีการ: ครูให้นักเรียนนำข้อมูลที่ได้จากการสำรวจมาเรียบเรียงโดยตอบคำถามให้ครบทุกมิติ เพื่อสร้างเป็น "ใจความสำคัญ" ของบทเรียน
🧭ตัวอย่าง: หากสอนเรื่องนิทานหรือเหตุการณ์ประวัติศาสตร์ นักเรียนสามารถสรุปได้ว่า ใคร (Who) ทำอะไร (What) ที่ไหน (Where) เมื่อไร (When) เพราะเหตุใด (Why) และผลเป็นอย่างไร (How)
4. การขยายความรู้ (Elaboration)
ครูใช้คำถามเพื่อให้นักเรียนนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในสถานการณ์ใหม่
🎯วิธีการ: ใช้คำถามเชิงวิเคราะห์และคาดคะเน เช่น:
🧭How: เราจะนำความรู้นี้ไปแก้ปัญหาอื่นได้อย่างไร
🧭Why: ทำไมคำตอบนี้ถึงยังใช้ได้ในสถานการณ์ใหม่
🧭What if: จะเกิดอะไรขึ้นถ้าเงื่อนไขเปลี่ยนไป (เป็นการขยายขอบเขตจาก What เดิม)
5. การประเมินผล (Evaluation)
ใช้ 5W1H เพื่อให้ผู้เรียนสะท้อนการเรียนรู้ (Self-reflection) และประเมินตนเอง
🎯วิธีการ: ครูตั้งคำถามปลายเปิดเพื่อเช็กความเข้าใจที่ลึกซึ้ง เช่น:
🧭Why: ทำไมนักเรียนจึงเลือกใช้วิธีนี้ในการหาคำตอบ
🧭What: สิ่งที่สำคัญที่สุดที่ได้เรียนรู้ในวันนี้คืออะไร
🧭How: นักเรียนมีวิธีการเรียนรู้เรื่องนี้อย่างไร และจะพัฒนาให้ดีขึ้นได้อย่างไร
ประโยชน์ของการใช้ร่วมกัน: การนำ 5W1H มาใช้ในห้องเรียน 5Es จะช่วยเปลี่ยนบทบาทจากครูที่คอยบอกคำตอบ เป็นผู้อำนวยความสะดวกที่ฝึกให้นักเรียนรู้จักตั้งคำถามและหาคำตอบด้วยตนเอง ซึ่งจะช่วยพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และการอ่านจับใจความสำคัญให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น
Okuma โอกูม่า 20260615