11/11/2025
#หยุดเหมือง #ไม่เอาฝาย #ยกเลิกMOU #ฟื้นฟูแม่น้ำ #ฟื้นฟูชีวิต
เช้า 11 พ.ย. 68 เครือข่ายประชาชนผู้ใช้แม่น้ำกกร่วมแสดงจุดยืนและยื่นหนังสือต่อเวทีรับฟังความเห็นของประชาชน เพื่อทบทวนและกำหนดแนวทางการแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำในพื้นที่แม่น้ำกกและแม่น้ำสาย ห้องประชุม คชสาร อบจ. เชียงราย
________________________
ด้วยสถานการณ์ปัจจุบันของ แม่น้ำกก ซึ่งเป็นแหล่งน้ำสำคัญหล่อเลี้ยงชีวิตประชาชนในจังหวัดเชียงราย ได้ประสบกับปัญหาการปนเปื้อนสารพิษอย่างรุนแรง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง สารหนูที่มีปริมาณเกินกว่ามาตรฐานความปลอดภัย เป็นอันตรายร้ายแรงต่อสิ่งมีชีวิต ระบบนิเวศในแหล่งน้ำ และที่สำคัญที่สุดคือ ส่งผลกระทบโดยตรงและโดยอ้อมต่อสุขภาพและการดำรงชีวิตของพี่น้องประชาชน ที่ต้องใช้น้ำจากแม่น้ำสายนี้
ปัจจุบัน การแจ้งเตือนให้ประชาชน หลีกเลี่ยงการสัมผัสน้ำในแม่น้ำกก เนื่องจากเป็นอันตราย ได้สร้างความหวาดกลัวและความวิตกกังวล โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในกลุ่มชาวบ้านและประชาชนที่อาศัยอยู่ริมฝั่งน้ำกกหรือบริเวณใกล้เคียง รวมถึงผู้ที่ใช้ประโยชน์จากน้ำในแม่น้ำกก เช่น ระบบน้ำประปาและชลประทาน โดยเฉพาะในพื้นที่ตำบลแม่ยาว ตำบลดอยฮาง และตำบลห้วยชมภู และตำบลริมกก อำเภอเมือง และพื้นที่อื่นในจังหวัดเชียงราย
ดังนั้น เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนเร่งด่วนและปกป้องสิทธิในการมีชีวิตและสุขภาพที่ดีของชุมชน ชาวบ้านผู้ใช้ประโยชน์จากน้ำกกและเครือข่ายสิทธิชุมชนเชียงราย จึงขอเรียกร้องต่อท่านและรัฐบาล ให้ดำเนินการตามมาตรการ ดังต่อไปนี้
มาตรการด้านสุขภาพและการตรวจสอบ
1. จัดให้มีการตรวจสุขภาพและตรวจหาสารหนูในร่างกายโดยเร่งด่วน สำหรับชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบและใช้ประโยชน์จากแม่น้ำกก เพื่อประเมินผลกระทบระยะยาวต่อสุขภาพ โดยเน้นในพื้นที่ได้รับผลกระทบสูง ได้แก่ พื้นที่ตำบลแม่ยาว อำเภอเมือง จำนวน 6 ชุมชน ได้แก่ บ้านแคววัวดำ, บ้านห้วยลุหลวง, บ้านรวมมิตร, บ้านสามเส้า, บ้านออบเสือแหวน, และบ้านใหม่พัฒนา ตำบลดอยฮาง อำเภอเมือง จำนวน 2 ชุมชบ ได้แก่ บ้านจะจ๋อ, บ้านจะเด้อ ตำบลห้วยชมภู อำเภอเมือง จำนวน 7 ชุมชน ได้แก่ บ้านห้วยกุ่ม, บ้านห้วยเจริญ, บ้านถ้ำศิลา, บ้านห้วยริน, บ้านหาดยาว, บ้านแก่งหลวงนอก ,บ้านแก่งหลวงใน เป็นต้น
2. ดำเนินการตรวจสอบคุณภาพน้ำและสิ่งแวดล้อมในแต่ละชุมชนอย่างครอบคลุมและโปร่งใส ดังนี้
· ตรวจสอบคุณภาพน้ำในแม่น้ำกก ณ บริเวณที่มีชุมชนอาศัยอยู่
· ตรวจสอบน้ำบ่อหรือน้ำบาดาลที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำกก
· ตรวจสอบการปนเปื้อนสารพิษใน ตะกอนดิน ในแม่น้ำกกบริเวณชุมชน
· ตรวจสอบสารพิษในแปลงเกษตรหรือพื้นที่เพาะปลูกที่ใช้น้ำหรืออยู่ริมแม่น้ำกก รวมถึงพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากอุทกภัยน้ำท่วมเมื่อปลายปี 2567 เช่น นาข้าว
มาตรการแก้ไขปัญหาเร่งด่วนและการจัดหาน้ำสะอาด
1. เร่งรัดการจัดหาและจัดสรรแหล่งน้ำสะอาดใหม่ เพื่อการอุปโภคบริโภคทดแทนการใช้น้ำจากแม่น้ำกก หรือบ่อบาดาลที่อาจมีการปนเปื้อน โดยพิจารณาจัดหาแหล่งน้ำสะอาดทางเลือก เช่น บ่อบาดาลน้ำลึก พร้อมติดตั้งระบบประปาหมู่บ้านที่มีคุณภาพ เพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงน้ำสะอาดได้อย่างปลอดภัยและเพียงพอ
2. เร่งดำเนินการหาแนวทางแก้ไขปัญหาการดำรงชีวิตของชาวบ้านผู้เดือดร้อน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่อง แหล่งอาหารชุมชน ที่อาจเป็นพิษและขาดแคลน จากการปนเปื้อนสารหนูในสัตว์น้ำและพืชผัก
3. ให้ยุติการดำเนินการสร้างฝายดักตะกอนในแม่น้ำกกในขณะนี้ เนื่องจากเป็นการแก้ไขที่ปลายเหตุ และไม่ได้ตอบโจทย์ปัญหาความเดือดร้อนเร่งด่วนของชาวบ้าน การใช้งบประมาณ ควรมุ่งเน้นไปที่การแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุและการเยียวยาประชาชนเป็นอันดับแรก
4.ให้ยกเลิก MOU แร่แรร์เอิร์ธกับสหรัฐฯ ที่จะเพิ่มปัญหาการปนเปื้อนในแม่น้ำและแหล่งน้ำอื่นๆ อีกทั้งจะเป็นสาเหตุทำให้เกิดปัญหาด้านอื่นๆตามมา เช่นปัญหาสิ่งแวดล้อม ปัญหาการการทำลายแหล่งทรัพนากรธรรมชาตื
5.ตรวจสอบ ประชาสัมพันธ์ข่าวสาร ให้ประชาชนที่ใช้น้ำได้รับข้อมูล ข้อเท็จจริง และมีความมั่นใจ ในการใช้น้ำโดยเฉพาะชุมชนที่ใช้ระบบปะปาโดยใช้แม่น้ำกกเป็นแหล่งน้ำในการผลิต
มาตรการชดเชยเยียวยาผลกระทบที่เกิดขึ้นแล้ว
1. เร่งสำรวจจัดทำข้อมูล เพื่อวางมาตรการชดเชยผู้ได้รับผลกระทบกลุ่มผู้ประกอบการท่องเที่ยวชุมชน
กลุ่มซุ้มร้านอาหาร ล่องแพ แพเปียก อาชีพมัคคุเทศ ในลุ่มน้ำกก โขง
2. เร่งสำรวจจัดทำข้อมูล เพื่อวางมาตรการชดเชยผู้ได้รับผลกระทบกลุ่มประมงท้องถิ่น
3. เร่งสำรวจจัดทำข้อมูล วางมาตรการชดเชยผู้ได้รับผลกระทบกลุ่มผู้ประกอบการที่พัก รีสอร์ท ที่เกิดความเสียหายต่ออาคารสิ่งปลูกสร้างรวมถึงที่ดิน และกลุ่มชาวบ้าน กรณี บ้านพังเสียหายทั้งหลังที่ยังไม่ได้ค่าชดเชย
4. เร่งสำรวจจัดทำข้อมูล เพื่อวางมาตรการชดเชยผู้ได้รับผลกระทบกลุ่มเกษตรกรในพื้นที่ อำเภอเมือง อำเภอเวียงชัย อำเภอเวียงเชียงรุ้ง อำเภอดอยหลวง ออำเภแม่จัน อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย
มาตรการการมีส่วนร่วมและการบริหารจัดการ
1. ให้จังหวัดเชียงรายสร้างกลไกการมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง ในการแก้ไขปัญหาแม่น้ำกกปนเปื้อนสารพิษจากทุกภาคส่วน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ชุมชนผู้เดือดร้อนในพื้นที่ และภาคประชาสังคมที่เกี่ยวข้อง
2. จัดตั้งคณะกรรมการแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำแม่น้ำกก โดยมีองค์ประกอบจากทุกภาคส่วน รวมถึง การมีส่วนร่วมของชุมชนผู้ได้รับผลกระทบและภาคประชาสังคม เพื่อร่วมกำหนดแนวทางและตรวจสอบการดำเนินงาน
3. ให้หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องต้องเปิดโอกาสให้ชุมชนผู้ได้รับผลกระทบเข้าร่วมเฝ้าระวังติดตามคุณภาพน้ำ การให้ข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้องและทันเวลา รวมถึง สนับสนุนการสร้างเครือข่ายชุมชน เพื่อการเฝ้าติดตามและตรวจสอบอย่างยั่งยืน
4. ขอให้รัฐบาลใช้อำนาจผ่านกลไกความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อเจรจาหรือดำเนินการกับประเทศต้นทาง เพื่อหามาตรการที่เด็ดขาดในการปิดเหมืองหรือยุติแหล่งกำเนิดมลพิษ ที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนและสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย
ทั้งนี้เวทีรับฟังความคิดเห็นของประชาชน เพื่อทบทวนและกำหนดแนวทางการแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำในพื้นที่น้ำกกและแม่น้ำสาย ในครั้งนี้สะท้อนปัญหาเรื่องการแสดงความเห็นผ่านช่องทางออนไลน์ ซึ่งเป็นข้อจำกัดให้กับพี่น้องประชาชน และไม่สร้างการมีส่วนร่วมที่แท้จริง และไม่จริงใจต่อการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนชาวบ้าน
ดังนั้นจึงขอให้ อธิบดีกรมทรัพยากรน้ำ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้ดำเนินการตามข้อเรียกร้องข้างต้น
รายชื่อองค์กรเครือข่ายประชาชนปกป้องแม่น้ำกก สาย รวก โขง
เครือข่ายสิทธิชุมชนเชียงราย
มูลนิธิพัฒนาพื้นที่สูง
สมาคมสร้างเสริมสุขภาวะชุมชนชาติพันธุ์
เครือข่ายสิทธิและชุมชน
มูลนิธิสายรุ้งแม่น้ำโขง
ชมรมมัคคุเทศเชียงราย
ชมรมท่าเรือซี-อาร์ เชียงราย-ท่าตอน
เยาวชนสิทธิและชุมชน
สมัชชาองค์กรเอกชนด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและคุ้มครองทรัพยากรธรรมชาติ
กลุ่มรักษ์น้ำกก
มูลนิธิร่มโพธิ์
สมาคมแม่น้ำเพื่อชีวิต
องค์กรสิทธิมนุษยชนไทใหญ่
สภาองค์กรของผู้บริโภคหน่วยงานเขตพื้นที่ภาคเหนือ
สมัชชาสุขภาพจังหวัดเชียงใหม่
มูลนิธิพัฒนานานาเผ่าไร้พรมแดน
กป.อพช.เหนือ
สถาบันชุมชนลุ่มน้ำโขง
ชุมชนนักกิจกรรมภาคเหนือ
เครือข่ายประชาชนปกป้องแม่น้ำกกสายรวกโขง
ศูนย์ประสานงานหลักประกันสุขภาพประชาชนเชียงใหม่และศูนย์คุ้มครองสิทธิผู้บริโภคเชียงใหม่
คลินิกกฎหมายสิ่งแวดล้อมคณะนิติศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ศูนย์สร้างสรรค์เพื่อการพัฒนาจังหวัดเชียงใหม่
Earth Rights International
