Mekong Community Institute - สถาบันชุมชนลุ่มน้ำโขง

07/09/2026

เมื่อวันที่ 5 กันยายน 2569 สมาคมสถาบันชุมชนลุ่มน้ำโขง(MCI) ร่วมกับคณะกรรมการเครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำโขงจังหวัดเชียงราย(มขร.) พร้อมทั้งที่ปรึกษาเครือข่ายฯ ได้จัดประชุมคณะกรรมการเครือข่าย มขร. ครั้งที่2 ณ ศูนย์การเรียนรู้บ้านปากอิงใต้ ต.ศรีดอนชัย อ.เชียงของ จ.เชียงราย ผู้เข้าร่วมประกอบด้วย คณะกรรมการเครือข่าย มขร.(ตามมติ) ตัวแทนที่ปรึกษาเครือข่าย และเจ้าหน้าที่MCI เพื่อทบทวนและพิจารณารับรองระเบียบเครือข่าย มขร. รวมถึงบทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการ และรับฟังข้อเสนอแนะจากที่ปรึกษาฯ พร้อมทั้งวางแนวทางแผนการทำงานตามวัตถุประสงค์ และงานด้านสินค้าและการตลาดของ มขร.
ข้อเสนอและแนวทางในการพัฒนาเครือข่ายและการพัฒนาสินค้า จากที่ปรึกษามีหลากหลายประเด็นที่น่าสนใจ สรุปได้ดังนี้
• การทำงานเครือข่ายฯ นอกจากเป้าหมายการทำงานร่วมแล้ว กลุ่มเครือข่ายควรมีการจัดทำวิสัยทัศน์สั้นๆ ร่วมกัน เพื่อระบุทิศทางอนาคตที่ชัดเจนในการขับเคลื่อน และเพื่อให้แกนนำกับสมาชิกทุกคนก้าวไปในทิศทางเดียวกันอย่างมีเป้าหมายร่วมกัน
• การขับเคลื่อนเครือข่ายฯ ต้องการใจ และความเสียสละเป็นอันดับแรก โดยที่ปรึกษาชี้ว่าคณะกรรมการควรสับเปลี่ยนบทบาทและแบ่งฝ่ายงานย่อยตามวัตถุประสงค์และตามความถนัดของแต่ละคนเพื่อช่วยกันทำงานเป็นทีม อีกทั้งระบบการทำงานที่ดีจะช่วยให้กลุ่มดำเนินงานต่อได้อย่างยั่งยืน แม้วันหนึ่งแกนนำหลักคนเดิมจะไม่ว่างหรือมีเหตุให้ต้องเปลี่ยน
• การแสวงหาและเปิดรับโอกาสจากหน่วยงานรัฐและเอกชน ที่ประชุมแนะนำไม่ให้ปิดกั้นโอกาสของกลุ่ม โดยหน่วยงานภาครัฐ (เช่น กระทรวงพาณิชย์ กระทรวงอุตสาหกรรม หรือกรมพัฒนาชุมชน) มีเม็ดเงินทุนและกิจกรรมสนับสนุนจำนวนมาก ขอเพียงกลุ่มพัฒนาศักยภาพตัวเองให้พร้อมบริหารงบประมาณเหล่านั้น และพยายามนำสินค้าไปร่วมออกบูธประชาสัมพันธ์อย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้กลุ่มและสินค้าเป็นที่รู้จัก และที่สำคัญอย่าหยุดพัฒนาสินค้าของชุมชนตนเอง พัฒนาและต่อยอด หาโอกาส อย่างต่อเนื่อง
#ขอบคุณแกนนำทุกท่านที่ให้ความสำคัญกับงานเครือข่าย
#ขอบคุณที่ปรึกษาทุกท่านที่มาช่วยให้คำแนะนำและข้อเสนอ
#ขอบคุณชุมชนปากอิงใต้ในการจัดการทั่วไป ทั้งสถานที่ อาหาร
***********************************************************************
เครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำโขงจังหวัดเชียงราย (มขร.) เป็นการรวมตัวกันของกลุ่มผู้หญิงจากชุมชนริมฝั่งแม่น้ำโขง(รวมถึงแม่น้ำสาขา)ในจังหวัดเชียงราย เพื่อร่วมกันจัดการปัญหาชีวิตความเป็นอยู่ของตนเองที่ได้รับผลจากการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงของแม่น้ำโขงที่มีสาเหตมาจากหลายอย่าง คือ การสร้างเขื่อนขนาดใหญ่ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการทำเหมืองแร่ เป็นต้น ซึ่งทำให้น้ำในแม่น้ำเกิดความผันผวนขึ้นลงผิดธรรมชาติ เกิดปัญหาน้ำท่วม ฝนแล้ง การปนเปื้อนของสารพิษและโลหะหนักข้ามพรมแดน ระบบนิเวศเสียหาย เกาะแก่งหายไป ไกและปลาลดลงอย่างมาก ที่ปลูกผักริมฝั่งหายไป พืชผักธรรมชาติหายไป การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้กระทบเป็นลูกโซ่ต่อทั้งบุคคล ครอบครัว และชุมชน คือ อาหารลดลง รายได้ลดลง รายจ่ายเพิ่มขึ้น สุขภาพกายและใจแย่ขึ้น เกิดปัญหาครอบครัว การศึกษาของลุกๆ รวมไปถึงปัญหาในชุมชนทั้งเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรมประเพณี โดยมีวัตถุประสงค์การทำงานร่วมกัน ดังนี้
• เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนบนฐานทรัพยากรท้องถิ่น โดยการมีส่วนร่วมของผู้หญิง
• เพื่อการจัดการปัญหาภัยพิบัติและสารพิษ โดยการมีส่วนร่วมของผู้หญิง รวมถึงขยะในแม่น้ำ
• เพื่อการอนุรักษ์และฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม
• เพื่อพัฒนาศักยภาพให้กลุ่มผู้หญิงและแกนนำหญิง
#เครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำโขงจังหวัดเชียงราย #มขร #ผู้หญิงกับสิ่งแวดล้อม #เศรษฐกิจฐานทรัพยากร #ผู้หญิง

16/06/2026

รายงานการวิจัยจาวบ้าน เรื่อง "การเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศบ้านปากอิงใต้" โดย MCI และชุมชนปากอิงใต้ เมื่อ 2569 สนับสนุนโดย Ei และ CEPA
www.mekongci.org/wp-content/uploads/2017/08/research-pakingtai-CCA-2026-Ei-e12.pdf

08/06/2026

เสียงจากผู้หญิง กับผลกระทบเหมืองพิษ...
https://www.facebook.com/share/p/1GTVtwacoq/

เสียงจากแม่หญิงลุ่มน้ำกก บ้านผาใต้ ตำบลท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่

18/05/2026

ศูนยเรียนรู้และเว็บไซต์บ้านปากอิงใต้ อ.เชียงของ จ.เชียงราย เปิดตัวแล้ว (ยังไม่สมบูรณ์ 100%) นำเสนอความรู้ทั้งเรื่องหมู่บ้าน ปลาแม่น้ำโขงและแม่น้ำอิง ระบบนิเวศแม่น้ำ ภัยพิบัติและปัญหาการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศ ฯลฯ นอกจากนี้ศูนย์ฯยังใช้ประโยชน์ในการรับมือช่วงน้ำท่วม มีการจัดเตรียมวัสดุอุปกรณ์ เช่น เสื้อชูชีพ โซล่าเซล เยี่ยมชมได้ที่บ้านปากอิงใต้ หรือ www.pakingtai.com สนับสนุนโดย MCI, Ei, CEPA

18/05/2026

การประชุมครั้งแรกของคณะกรรมการ "เครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำโขงจังหวัดเชียงราย" (มขร.) มีการเลือกคณะทำงาน เช่น ประธาน รองประธาน ฯลฯ การร่างระเบียบเครือข่าย และวางแผนงานเครือข่าย เช่น การส่งเสริมสินค้าท้องถิ่นของสมาชิกอย่างต่อเนื่อง แผนการผลิตและขายสินค้าของเครือข่าย แผนการจัดกิจกรรมเรื่องเขตอนุรักษ์พันธุ์ปลา 4 แห่ง ในปี 2570 ปัจจุบัน มขร. มีสมาชิกทั้งหมด 8 กลุ่ม เป็นกลุ่มแม่ญิงในชุมชน 7 กลุ่ม และ 1 เครือข่าย (สภาแม่ญิงเชียงของ)

08/03/2026

#พลังของผู้หญิงริมโขง จากตลาดชุมชนสู่การขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างยั่งยืน

วันที่ 8 มีนาคมของทุกปีเป็น “วันสตรีสากล” วันที่ทั่วโลกใช้พื้นที่เพื่อสะท้อนบทบาทของผู้หญิงในสังคม และเรียกร้องให้เกิดความเท่าเทียมทางโอกาสและการมีส่วนร่วมในการพัฒนา ในพื้นที่ลุ่มน้ำโขงของจังหวัดเชียงราย เรื่องราวของผู้หญิงริมแม่น้ำกำลังสะท้อนให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ประเด็นเรื่องหญิง-ชาย (Gender) ไม่ได้แยกขาดจากการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน ความมั่นคงทางอาหาร และการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ หากแต่เชื่อมโยงกันอย่างลึกซึ้ง

ผู้หญิงในชุมชนริมแม่น้ำโขงมีบทบาทสำคัญในชีวิตประจำวันของครอบครัวและชุมชน พวกเธอเป็นผู้เก็บหาอาหารจากธรรมชาติ ผู้แปรรูปอาหารพื้นบ้าน ผู้ดูแลครัวเรือน และเป็นผู้สืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นเกี่ยวกับพืช ผัก ปลา และวัตถุดิบจากแม่น้ำ องค์ความรู้เหล่านี้เป็นส่วนสำคัญของ ความมั่นคงทางอาหาร (Food Security) ของชุมชนริมโขง อย่างไรก็ตาม การเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศลุ่มน้ำโขงในช่วงหลายปีที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็นการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำ การลดลงของชนิดพันธุ์ปลา ปัญหาสารพิษในแม่น้ำ ฯลฯ ซึ่งเป็นผลมาจากโครงการพัฒนาขนาดใหญ่และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ได้ส่งผลต่อวิถีชีวิตและแหล่งอาหารของชุมชนอย่างมีนัยสำคัญ

เมื่อปลาในแม่น้ำลดลง พื้นที่เกษตรริมโขงเปลี่ยนแปลง และต้นทุนชีวิตสูงขึ้น ผู้หญิงมักเป็นกลุ่มแรกที่ต้องปรับตัวเพื่อดูแลปากท้องของครอบครัว สถานการณ์ดังกล่าวสะท้อนให้เห็นว่า ประเด็นเรื่องการจัดการทรัพยากรแม่น้ำ หรือ River Governance ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องสิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวข้องโดยตรงกับชีวิต ความเป็นอยู่ และศักดิ์ศรีของผู้หญิงในชุมชน
จากบริบทดังกล่าว เครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำโขงจังหวัดเชียงราย (มขร.) ซึ่งเป็นการรวมตัวของผู้หญิงจากชุมชนริมแม่น้ำโขงและแม่น้ำอิงในพื้นที่ 3 อำเภอ ได้แก่ เชียงแสน เชียงของ และเวียงแก่น จึงได้ร่วมกันขับเคลื่อนการทำงานเพื่อเสริมสร้างศักยภาพของผู้หญิง ทั้งในด้านเศรษฐกิจชุมชน การจัดการทรัพยากร และการสร้างองค์ความรู้ของชุมชนผ่านกระบวนการวิจัยไทบ้านและการเรียนรู้ร่วมกันของเครือข่าย

เมื่อวันที่ 7 มีนาคม 2569 เครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำโขงจังหวัดเชียงราย ร่วมกับสมาคมสถาบันชุมชนลุ่มน้ำโขง (MCI) เทศบาลตำบลหล่ายงาว และภาคีในพื้นที่ ได้จัดกิจกรรม “ม่วนใจ๋ ตลาดสินค้าและวัฒนธรรมชุมชนคนน้ำของ” ณ ลานตลาดริมโขง บ้านแจมป๋อง อำเภอเวียงแก่น จังหวัดเชียงราย เพื่อเปิดพื้นที่ให้กลุ่มผู้หญิงจากหลายชุมชนได้นำเสนออาหารพื้นบ้าน ผลิตภัณฑ์ชุมชน และงานหัตถกรรมที่สะท้อนอัตลักษณ์ของวิถีชีวิตลุ่มน้ำโขง (น้ำของ) พร้อมกับจัดเวทีแลกเปลี่ยนความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาสินค้าชุมชนและการสร้างตลาดที่เป็นธรรม

กิจกรรมดังกล่าวอาจดูเหมือนเป็นเพียงตลาดชุมชน แต่ในความเป็นจริงแล้ว นี่คือพื้นที่ที่สะท้อนให้เห็นการเชื่อมโยงของสามประเด็นสำคัญ ได้แก่ ผู้หญิง-ความมั่นคงทางอาหาร-การจัดการทรัพยากรแม่น้ำ (Gender – Food Security – River Governance) อย่างชัดเจน ผู้หญิงที่นำอาหารพื้นบ้านมานำเสนอในงาน คือผู้ที่มีความรู้เกี่ยวกับทรัพยากรอาหารจากแม่น้ำและพื้นที่ริมโขง ขณะที่การแปรรูปอาหารและการพัฒนาผลิตภัณฑ์ชุมชนก็เป็นกลไกสำคัญในการสร้างรายได้และเสริมพลังทางเศรษฐกิจให้กับผู้หญิง เป็นนักจัดการทรัพยากรที่มีความเข้าใจเกี่ยวกับทรัพยากรในท้องถิ่นตนเองอย่างดี อย่างมีความเป็นธรรมและโอบอ้อมภายใต้จิตวิญญาณของการเป็นแม่
ในอีกมิติหนึ่ง การรวมตัวกันของผู้หญิงในรูปแบบเครือข่าย ยังช่วยสร้างพื้นที่ให้ผู้หญิงได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ เรียนรู้ร่วมกัน และพัฒนาศักยภาพในการเป็นผู้นำในระดับชุมชน การมีเครือข่ายที่เข้มแข็งจึงเป็นกลไกสำคัญในการเพิ่มอำนาจต่อรองของผู้หญิง ทั้งในด้านเศรษฐกิจ การจัดการทรัพยากร และการมีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางการพัฒนาในระดับพื้นที่

กิจกรรมที่เกิดขึ้นก่อนวันสตรีสากลเพียงหนึ่งวัน จึงไม่ได้เป็นเพียงการจัดงานทางวัฒนธรรมหรือการส่งเสริมการตลาดของสินค้าชุมชนเท่านั้น หากแต่เป็นตัวอย่างของกระบวนการพัฒนาที่ทำให้เห็นว่า ผู้หญิงคือผู้มีบทบาทสำคัญในการเชื่อมโยงความมั่นคงทางอาหาร เศรษฐกิจฐานราก และการจัดการทรัพยากรแม่น้ำ

ในระยะยาว การพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำโขงจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับมิติของหญิง-ชาย (Gender) มากขึ้น โดยการเปิดพื้นที่ให้ผู้หญิงมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบายด้านทรัพยากรน้ำและการพัฒนาลุ่มน้ำ การสนับสนุนเศรษฐกิจชุมชนที่ขับเคลื่อนโดยผู้หญิง รวมถึงการส่งเสริมตลาดสำหรับผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นที่สะท้อนภูมิปัญญาและวัฒนธรรมของชุมชนริมโขง เพราะในความเป็นจริงแล้ว ผู้หญิงไม่ได้เป็นเพียงผู้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของแม่น้ำ แต่ยังเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการดูแล ฟื้นฟู และสร้างอนาคตที่ยั่งยืนให้กับสายน้ำและชุมชนของตนเอง และในวันสตรีสากลปีนี้ เรื่องราวของผู้หญิงริมแม่น้ำโขงได้ย้ำเตือนว่า
“การเสริมพลังผู้หญิง ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของความเท่าเทียม แต่คือหัวใจของการพัฒนาชุมชนและการจัดการทรัพยากรอย่างยั่งยืน”
#เครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำโขงจังหวัดเชียงราย #เครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำภาคเหนือ #วันสตรีสากล #พลังแม่ญิงริมโขง #ความมั่นคงทางอาหาร #วิจัยไทบ้าน #เชียงราย

08/03/2026

จบไปแล้วย่างม่วนใจ๋
กับงาน “ม่วนใจ๋ ตลาดสินค้าและวัฒนธรรมชุมชนคนน้ำของ” “ช๊อป ชิม ชม” 7 มี.ค. 69 ณ ลานตลาดริมโขง บ้านแจมป๋อง ต.หล่ายงาว อ.เวียงแก่น จ.เชียงราย

งานมีออกร้านจำหน่ายสินค้าชุมชน พิธีบายศรีแม่น้ำโขง ปล่อยพันธุ์ปลา การแข่งขันการทำอาหารพื้นบ้านคนน้ำของ เวทีเสวนา “ฮ่วมใจ๋พัฒนาสินค้าชุมชนคนน้ำของ สู่ตลาดไทยตลาดโลก” และการแสดงศิลปวัฒนธรรมพื้นบ้าน

ขอขอบคุณท่านนายอำเภอเวียงแก่นที่ได้ให้เกียรติมาเป็นประธาน ท่านกำนันที่มากล่าวต้อนรับ ท่านนายกเทศมนตรี เทศบาลตำบลหล่ายงาว ที่ร่วมเป็นเจ้าภาพ อำนวยความสะดวก และอยู่ร่วมเป็นกำลังใจตลอดงาน ขอขอบคุณหน่วยงานภาครัฐ นักวิชาการ และภาคธุรกิจ ที่ได้มาร่วมงานและเป็นวิทยากรเสวนา ขอขอบคุณกลุ่มแม่ญิงของเครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำโขงจังหวัดเชียงราย โดยเฉพาะกลุ่มแม่ญิงแจมป๋องที่เป็นเจ้าบ้าน ทุ่มแรงกายแรงใจจัดงานและต้อนรับเครือข่ายเป็นอย่างดี

17/02/2026

เชิญเที่ยวงาน
“ม่วนใจ๋ ตลาดสินค้าและวัฒนธรรมชุมชนคนน้ำของ”
วันเสาร์ที่ 7 มีนาคม 2569 เวลา 09.00-19.00 น.
ณ ลานตลาดริมโขง บ้านแจมป๋อง ต.หล่ายงาว อ.เวียงแก่น จ.เชียงราย

ช๊อป :: สินค้าชุมชนคนน้ำของจาก 3 อำเภอริมโขงในเชียงราย รวมทั้งจากพะเยา และภาคอีสาน
ชิม :: อาหารพื้นบ้านคนน้ำของจากปลาและผักริมโขง
ชม :: การแสดงพื้นบ้าน และดนตรีโฟล์คซอง
ฟัง :: งานเสวนาเรื่อง “ฮ่วมใจ๋พัฒนาสินค้าชุมชนคนน้ำของ สู่ตลาดไทยตลาดโลก”
ฮ่วมใจ๋ :: บายศรีแม่น้ำโขง และปล่อยพันธุ์ปลาลงสู่แม่น้ำโขง

ร่วมจัดโดย สถาบันชุมชนลุ่มน้ำโขง เครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำโขงจังหวัดเชียงราย กลุ่มแม่ญิงแจมป๋อง เทศบาลตำบลหล่ายงาว

สนับสนุนโดย The Equity Initiative และ CEPA

27/01/2026

Protecting Fish and Livelihoods on Thailand’s River: Our Nature, Our Future

Every morning before sunrise, fisher people push their boats into the Mun River in northeastern Thailand, just as previous generations did before them. But t...

26/01/2026

จบลงอย่างน่าประทับใจ! กับเวทีอบรมการตลาดและประชุมเครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำโขง-เชียงราย วันที่ 25 มกราคม 2569 วันนี้ถือเป็นการรวมตัวกันครั้งแรกของ 8 กลุ่มชุมชนริมโขง (อ.เชียงแสน-อ.เชียงของ-อ.เวียงแก่น) ที่ทางMCI เข้าไปร่วมพัฒนา หนุนเสริม และผลักดัน

เราไม่ได้พัฒนาแค่สินค้า แต่เรากำลังพัฒนา ความมั่นคงทางอาหารและรายได้ ให้กับครอบครัวและชุมชน เพื่อให้อยู่รอดได้อย่างยั่งยืนริมฝั่งโขง

เราเลยเก็บภาพบรรยากาศความตั้งใจในเวที ที่เหล่าแม่ๆ พี่ๆ น้องๆ จาก 3 อำเภอ ขนของดีที่กำลังพัฒนาจากชุมชนมาให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยเจียระไนให้กลายเป็นสินค้าพรีเมียม! ขอบคุณสมาชิกเครือข่ายกลุ่มพี่เลี้ยงที่มาร่วมแลกเปลี่ยนร่วมแชร์ทางลัดความสำเร็จ ขอบคุณพี่น้องเครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำโขงจากภาคอีสาน และขอบคุณวิทยากรจาก พช.อำเภอเชียงของ-สถาบันพัฒนาฝีมือแรงงาน20จ.เชียงราย-ศูนย์วิจัยนวัตกรรมสังคมเชิงพื้นที่ฯ มฟล. ที่ลงพื้นที่มาเติมเต็มฝันให้กับพี่น้องเครือข่าย ในครั้งนี้

เพราะโครงการ MCI เชื่อว่า...สินค้าที่แข็งแรง คือรายได้ที่มั่นคง และรายได้ที่มั่นคง คือพลังในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ยากจะคาดเดา นี่คือก้าวสำคัญของโครงการ Inclusive Communities เพื่อสร้างอนาคตที่ยั่งยืนและเท่าเทียมให้กับคนลุ่มน้ำโขงอย่างแท้จริง...

#สินค้าชุมชนเชียงราย #พลังสตรี #เครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำโขงจังหวัดเชียงราย #เครือข่ายแม่ญิงลุ่มน้ำภาคเหนือ