26/07/2023
หนองบัวที่หายไป #ลำเหมืองที่หายไป
"หนองบัวเจ็ดกอ" #เชียงใหม่ที่คุณไม่เคยเห็น
ในภาพ มองเห็น เจดีย์วัดกู่เต้า
ภาพที่สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ
ถ่ายไว้เมื่อประมาณปีพ.ศ.๒๔๗๕-๒๔๙๐
"หนองบัวเจ็ดกอ"
หรือ"หนองเขียว" หรือ "หนองป่าแพ่ง”
เป็นหนองน้ำธรรมชาติ ที่มีมาตั้งแต่
พญามังรายสร้างเมืองเชียงใหม่
"หนองใหญ่ " ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือ
ซึ่งก่อนพ.ศ.2500
ชาวเชียงใหม่ยังคงเคยเห็นกันอยู่
แสดงให้เห็นถึง อัจฉริยภาพของพระญามังราย
ที่กำหนดให้หนองใหญ่ แห่งนี้เป็น
สถานีการค้าหรือ Parking Area
สามารถรองรับ จุดพักวัวต่างม้า
ต่างของพ่อค้าวาณิชได้ จำนวนมหาศาล
มีต้นกำเนิดจาก เทือกเขาดอยสุเทพ
ที่อยู่ในเขตตอนเหนือ ของ เมืองเชียงใหม่
จากนั้นไหลลงมาทางใต้ลงสู่ "หนองบัว"
ซึ่งเป็นหนองน้ำขนาดใหญ่
ที่อยู่ใกล้มุมเมืองเชียงใหม่
ทางด้านทิศตะวันออกเฉียงเหนือ
หนองบัว แห่งนี้เป็นแหล่งรับน้ำ
และ กักเก็บน้ำที่ไหลมาจากทางตอนเหนือ
ก่อนที่จะปล่อยลงสู่ คูเมืองชั้นนอกใกล้แจงศรีภูมิ
แล้วไหลเลาะกำแพงเมืองชั้นนอก
ด้านทิศตะวันออก และ ทิศใต้
ไปบรรจบ ลำคู ไหลลงไปทางทิศใต้
และ ลงสู่แม่น้ำปิง
ห้วยแม่ข่า ที่ไหลเลาะกำแพงเมืองชั้นนอก
มีชื่อปรากฏในตำนาน
อีกอย่างหนึ่งว่า "แม่โถ"
แต่ในสมัยหลังมักเรียกกันว่า"คลองแม่ข่า"
ตำนาน กล่าวถึงว่า ชาวเชียงใหม่
ให้ความสำคัญกับแหล่งน้ำมาก
หากบ้านเมืองขาดน้ำแล้ว จะถือว่า
บ้านเมืองชะตาขาด
หากปีใด
หนองบัวไม่มีน้ำ บ้านเมืองจะเป็นทุกข์
หากน้ำห้วยแก้ว ไม่ไหลเข้าสู่เมือง
และ ยามกลางคืนไม่ได้ยินเสียงน้ำห้วยแก้ว
ตกด้วยเสียงอันดังแล้ว
บ้านเมืองจะเป็นทุกข์
[ตำนานพื้นเมืองล้านนาเชียงใหม่ ,หน้า๓๘-๓๘]
ปัจจุบัน ได้ปรับถม
เป็น สนามกีฬาเทศบาลนครเชียงใหม่
และ ตัด ถ.รัตนโกสินทร์ ปีพ.ศ.2525
ที่รุกหนองหลวง ในแนวขวางทางน้ำ
ตะวันตก-ตะวันออก
อันเป็นจุดเริ่มต้น ของการเข้ารุกครอง
จับจอง พื้นที่ผืนใหญ่ๆ ของนายทุน
ต่อมา ได้สร้างถนนอัษฎรธร
ตัดแจ่ง ศรีภูมิ ผ่านกลางหนองบัวเจ็ดกอ
เพื่อไปบรรจบกับ ถนนซุปเปอร์ไฮเวย์ เพิ่ม
ทำให้หนองบัวเจ็ดกอ หมดสภาพการเป็น
หนองน้ำที่มีมาแต่ สมัยพญามังรายอย่างสิ้นเชิง
❤️❤️❤️❤️❤️❤️❤️❤️❤️❤️
หนองบัวเจ็ดกอ
ที่เป็นหนองน้ำขนาดใหญ่นี้
เป็นชัยภูมิที่สำคัญประการหนึ่ง ของ
เมืองเชียงใหม่
เมืองเชียงใหม่_
มีชัยภูมิถึง 7 ประการด้วยกัน
คือ
1. เคยมีกวางเผือก แม่ลูก มาอาศัยอยู่
2. เคยมีฟานเผือกสองตัว มาอยู่อาศัย และ
ได้สู้กับสุนัข สุนัขแพ้หนีไป
3. มีหนูเผือก กับ บริวารมาอยู่อาศัย
4. มีน้ำจากดอยสุเทพ ไหลลงมา
หล่อเลี้ยงตัวเมืองเชียงใหม่
5.มีน้ำแม่ข่า ไหลโอบตัวเมืองเชียงใหม่
6.มีหนองน้ำขนาดใหญ่
ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของเมือง
สามารถรองรับน้ำจากที่ต่างๆ
ได้มากมายช่วยป้องกันน้ำท่วม
และ ไว้ให้สัตว์กิน
หนองนี้ เรียกว่า หนองบัว
หรือ หนองบัวเจ็ดกอ หรือ
หนองเขียว หรือ หนองป่าแพ่ง
7.มีแม่น้ำปิงไหลผ่าน
ด้านทิศตะวันออก ของตัวเมืองเชียงใหม่
แหล่งน้ำ 4 แห่ง
1. ดอยสุเทพ เป็นแหล่งกำเนิดลำห้วย
หลายสายได้แก่
ห้วยแก้ว ห้วยช่างเคี่ยน น้ำแม่ท่าช้าง
และมีห้วยอื่น ๆ ไหลลงสู่เมือง
ทำให้เชียงใหม่มีน้ำใช้ตลอดปี
2. น้ำแม่ข่า
3. หนองบัว
4. แม่น้ำปิง
❤️❤️❤️❤️🎀🎀🎀❤️❤️❤️🎀🎀🎀
คลองแม่ข่า
ไหลจากมาจาก อุทยานแห่งชาติดอยสุเทพ-ปุย
ที่อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่
ถือเป็นสายน้ำที่หล่อเลี้ยงเมืองเชียงใหม่
ในอดีตคลองแม่ข่า
ทำหน้าที่ทั้งเส้นทางสัญจร
เป็นคูเมืองชั้นนอก เพราะคลองนั้นโอบรอบเวียง
และยังเป็นทางระบายน้ำ
มวลน้ำบางส่วนจะไหลไปรวมกัน
ที่หนองบัวเจ็ดกอ ในอดีตหนองน้ำ
นี้จะทำหน้าที่รองรับมวลน้ำมหาศาล
ซึ่งถือเป็นการป้องกันอุทกภัย
อันแสดงให้เห็นถึงความสามารถ
ด้านการจัดการน้ำของชาวเชียงใหม่ในอดีต