30/03/2026
บางครั้งคนรอบตัวเราก็อาจจะมีอารมณ์ขึ้น ๆ ลง ๆ หรือ เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย จนคำว่าไบโพลาร์ดูเป็นคำที่เราจะนำมานิยามคนกลุ่มนี้บ่อย ๆ
🌍 เนื่องในวันไบโพลาร์โลกที่กำลังจะมาถึงนี้ อยากชวนทุกคนมารู้จักและทำความเข้าใจโรคไบโพลาร์หรือที่เรียกอีกอย่างว่าโรคอารมณ์สองขั้วไปด้วยกัน
🤯ไบโพลาร์ คืออะไร: เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้ายใช่ไบโพลาร์หรือเปล่า?
ผู้เขียน: นางสาวรสมา สมไชย
ในชีวิตประจำวัน เรามักได้ยินคนพูดว่า “เดี๋ยวดีเดี๋ยวร้าย” หรือ “อารมณ์เปลี่ยนแปลงเร็ว”และอาจมีคำถามตามมาว่า “เป็นไบโพลาร์หรือเปล่า?” อย่างไรก็ตาม โรคไบโพลาร์ (Bipolar Disorder) ไม่ได้เป็นเพียงอารมณ์ขึ้นๆ ลงๆ แบบฉับพลัน แต่เป็นภาวะทางสุขภาพจิตที่ซับซ้อน มีอาการเฉพาะและส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันอีกด้วย
บทความนี้จะช่วยให้คุณเข้าใจว่า โรคไบโพลาร์คืออะไร อาการเป็นอย่างไร และอารมณ์เปลี่ยนแปลงเร็วแบบไหนที่อาจไม่ใช่ไบโพลาร์
🔍ไบโพลาร์ (Bipolar Disorder) คืออะไร?
โรคไบโพลาร์ หรือ โรคอารมณ์สองขั้ว เป็นภาวะที่ส่งผลต่อการควบคุมอารมณ์ ทำให้เกิดช่วงของอารมณ์ที่แตกต่างกันสองขั้ว ได้แก่ ช่วงแมเนีย (mania) หรือไฮโปแมเนีย (hypomania) และ ช่วงซึมเศร้า (depression) ซึ่งไม่ได้เปลี่ยนแปลงแบบฉับพลันวันต่อวัน แต่อาจกินเวลานานเป็นสัปดาห์หรือเดือน ซึ่งอาการในแต่ละช่วงมีความแตกต่างกัน และอาจรุนแรงจนส่งผลกระทบต่อการทำงานและการใช้ชีวิต
1️⃣ ช่วงแมเนีย (Mania) หรือ ไฮโปแมเนีย (Hypomania)เป็นช่วงที่อารมณ์ดีผิดปกติ มีพลังงานมากกว่าปกติ และมักทำสิ่งที่เสี่ยงหรือขาดการยั้งคิด ได้แก่
🤩อาการของแมเนีย(Mania):
• คึกคักผิดปกติ มั่นใจเกินไป
• พูดเร็ว ความคิดแล่นเร็ว มีพลังเหลือล้น
• ใช้จ่ายฟุ่มเฟือย ตัดสินใจแบบหุนหันพลันแล่น มีพฤติกรรมเสี่ยง
• นอนน้อยมาก แต่ไม่รู้สึกเหนื่อย
• บางคนอาจมีอาการหลงผิดหรือเห็นภาพหลอน
• อาการเหล่านี้รุนแรงจนสังเกตได้ และส่งผลต่อชีวิตประจำวัน
😆อาการไฮโปแมเนีย(Hypomania):
• คล้ายแมเนียแต่เบากว่า
• อารมณ์ดี กระฉับกระเฉงกว่าปกติ
• ไม่ถึงขั้นรบกวนชีวิตประจำวัน
2️⃣ ช่วงซึมเศร้า (Depression) เป็นช่วงที่อารมณ์เศร้า รู้สึกสิ้นหวัง และอาจส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน
😢อาการซึมเศร้า(Depression):
• รู้สึกเศร้า หดหู่ หรือว่างเปล่า
• หมดพลังงาน นอนไม่หลับหรือหลับมากเกินไป
• ไม่มีสมาธิ คิดช้า ลังเล ไม่กล้าตัดสินใจ
• ไม่มีแรงจูงใจในการทำสิ่งต่าง ๆ
• อาจมีความคิดทำร้ายตัวเองหรือฆ่าตัวตาย
🔍 แล้วเดี๋ยวดีเดี๋ยวร้ายใช่ไบโพลาร์หรือไม่?
หากอารมณ์เปลี่ยนแปลงเร็ว เช่น ตอนเช้ามีความสุข ตอนเย็นหงุดหงิด หรือ อารมณ์เปลี่ยนตามสถานการณ์ อาจไม่ใช่ไบโพลาร์ เพราะโรคนี้มีลักษณะอารมณ์แปรปรวนเป็นช่วงยาว ๆ ไม่ใช่แค่วันต่อวัน ซึ่งอารมณ์ขึ้นๆ ลงๆ อาจเกิดจากปัจจัยอื่น เช่น
😩 ความเครียด หรือ การตอบสนองต่อสถานการณ์
🧠 ความผิดปกติของฮอร์โมนไทรอยด์
🩸ภาวะอารมณ์แปรปรวนก่อนมีประจำเดือน (Premenstrual Dysphoric Disorder, PMDD)
🤦♀️ โรคบุคลิกภาพผิดปกติแบบก้ำกึ่ง (Borderline Personality Disorder, BPD)
🔍 ผลกระทบของความเข้าใจผิดเกี่ยวกับไบโพลาร์
หลายคนมีความเข้าใจผิดเกี่ยวกับไบโพลาร์ที่ส่งผลเสียทั้งต่อผู้ป่วยและสังคมโดยรวม ตัวอย่างเช่น
1️⃣ การเหมารวมว่าอารมณ์ขึ้นๆ ลงๆ เท่ากับไบโพลาร์
• ทำให้บางคนที่มีปัญหาทางอารมณ์จากสาเหตุอื่น ไม่ได้รับการช่วยเหลือที่เหมาะสม
• ทำให้ผู้ป่วยที่เป็นไบโพลาร์จริง ๆ อาจถูกมองว่า “โอเวอร์” หรือ “แค่คิดไปเอง”
2️⃣ การตีตรา (Stigma) และการเลือกปฏิบัติ
• ทำให้ผู้ที่เป็นไบโพลาร์ถูกมองว่าไม่สามารถควบคุมตัวเองได้ และบางคนไม่กล้าบอกใครว่าเป็นโรคนี้
• ในบางกรณี ผู้ป่วยอาจถูกเลือกปฏิบัติในที่ทำงานหรือสังคม
3️⃣ การวินิจฉัยที่ผิดพลาดหรือการละเลยการรักษา
• บางคนที่อาการเข้าข่ายเป็นไบโพลาร์อาจละเลยการรักษาเพราะคิดว่าเป็นแค่
“อารมณ์แปรปรวนธรรมดา”
• ในทางกลับกัน บางคนอาจเข้าใจผิดและใช้ยารักษาโดยไม่จำเป็น
เพื่อป้องกันปัญหาเหล่านี้ สังคมควรมีความเข้าใจเกี่ยวกับโรคไบโพลาร์อย่างถูกต้อง และ เปิดใจรับฟังผู้ที่มีปัญหาสุขภาพจิตโดยไม่ตัดสิน
🔍 สงสัยว่าเป็นไบโพลาร์ ควรทำอย่างไร?
หากสงสัยว่าตัวเองหรือคนใกล้ชิดอาจเป็นไบโพลาร์ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ เพื่อรับการวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้อง
🏥แนวทางการรักษา:
• การใช้ยา เช่น ยาควบคุมอารมณ์ (Mood Stabilizers)
• จิตบำบัด เช่น Cognitive Behavioral Therapy (CBT)
• การดูแลตนเอง เช่น นอนให้เพียงพอ ออกกำลังกาย และลดความเครียด
✨สรุป
โรคไบโพลาร์ ไม่ใช่แค่อารมณ์ขึ้น ๆ ลง ๆ ตามสถานการณ์ แต่เป็นภาวะที่มีอาการเฉพาะตัว หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการสงสัยว่าอาจเป็นไบโพลาร์ ควรเข้ารับคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญ เพื่อให้ได้รับการวินิจฉัยและการรักษาที่ถูกต้อง
References
American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). American Psychiatric Association.
Harvard Medical School. (2024, September 24). Signs and symptoms of bipolar disorder: What to do next - harvard health. Harvard Health. https://www.health.harvard.edu/healthbeat/signs-and-symptoms-of-bipolar-disorder-what-to-do-next
Mayo Clinic. (2024, August 14). Bipolar disorder. Mayo Clinic; Mayo Clinic. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/bipolar-disorder/symptoms-causes/syc-20355955
National Institute of Mental Health. (2022). Bipolar disorder. National Institute of Mental Health. https://www.nimh.nih.gov/health/publications/bipolar-disorder
National Institute of Mental Health. (2024). Borderline personality disorder. National Institute of Mental Health. https://www.nimh.nih.gov/health/topics/borderline-personality-disorder
Sepede, G., Brunetti, M., & Di Giannantonio, M. (2020). Comorbid premenstrual dysphoric disorder in women with bipolar disorder: Management challenges. Neuropsychiatric Disease and Treatment, Volume 16, 415–426. https://doi.org/10.2147/ndt.s202881
Studd, J. (2012). Severe premenstrual syndrome and bipolar disorder: A tragic confusion. Menopause International, 18(2), 82–86. https://doi.org/10.1258/mi.2012.012018
West Coast Ketamine Center. (2024, April 9). Misunderstandings about bipolar disorder - San Diego, CA. https://westcoastketaminecenter.com/misunderstandings-about-bipolar-disorder/
