สมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์-สรส

เส้นทาง เว็บไซต์

สมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์-สรส State Enterprises Workers' Relations Confederation-SERC

20/09/2026

#ถ่ายทอดสด งานพิธีถวายราชสักการะ วางพานพุ่มถวายราชสดุดีแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 และพิธีสงฆ์เพื่อน้อมรำลึก ในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงวางรากฐานกิจการสาธารณูปโภคและกิจการของรัฐ อันเป็นรากฐานสำคัญของรัฐวิสาหกิจไทยในปัจจุบัน 20 กันยายน 2569 #วันรัฐวิสาหกิจไทย ณ การประปานครหลวง สำนักงานใหญ่

ขอเชิญร่วมงาน “วันรัฐวิสาหกิจไทย” ประจำปี 2569สมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ (สรส.) ขอเชิญชวนพี่น้องผู้ใช้แรงงาน พนัก...
19/09/2026

ขอเชิญร่วมงาน
“วันรัฐวิสาหกิจไทย” ประจำปี 2569

สมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ (สรส.) ขอเชิญชวนพี่น้องผู้ใช้แรงงาน พนักงานรัฐวิสาหกิจ สมาชิกสหภาพแรงงาน และผู้ที่เกี่ยวข้อง
ร่วมงาน “วันรัฐวิสาหกิจไทย ประจำปี 2569”

📅 วันอาทิตย์ที่ 20 กันยายน 2569
⏰ ตั้งแต่เวลา 07.30 น. เป็นต้นไป
📍 ณ ลานพระบรมรูปรัชกาลที่ 5
การประปานครหลวง สำนักงานใหญ่
ถนนประชาชื่น กรุงเทพมหานคร

ภายในงานมีพิธีถวายราชสักการะ
วางพานพุ่มถวายราชสดุดีแด่
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 และพิธีสงฆ์เพื่อน้อมรำลึก
ในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงวางรากฐานกิจการสาธารณูปโภคและกิจการของรัฐ อันเป็นรากฐานสำคัญของรัฐวิสาหกิจไทยในปัจจุบัน

ขอเชิญพี่น้องชาวรัฐวิสาหกิจและผู้ใช้แรงงาน ร่วมแสดงพลัง ความสามัคคี และร่วมกันสืบสานเจตนารมณ์ในการพัฒนารัฐวิสาหกิจให้เป็นกลไกสำคัญในการให้บริการประชาชนและพัฒนาประเทศอย่างมั่นคงและยั่งยืน

20 กันยายน 2569 — วันรัฐวิสาหกิจไทย
พบกันตั้งแต่เวลา 07.30 น. เป็นต้นไป
ณ การประปานครหลวง สำนักงานใหญ่

10/09/2026
08/09/2026

สรส. ร่วมสนับสนุนผู้ประกันตนมาตรา 33 คัดค้านสูตร CARE ร่วมกับ สสรท. และเครือข่ายองค์กรแรงงานคัดค้านสูตร CARE

06/09/2026
พรุ่งนี้แล้ว นะ6 กันยายน 2569เวลา 10.00 น.เจอกัน ทำเนียบรัฐบาล ประตู 5"คัดค้านสูตร CARE"
05/09/2026

พรุ่งนี้แล้ว นะ
6 กันยายน 2569
เวลา 10.00 น.
เจอกัน ทำเนียบรัฐบาล ประตู 5
"คัดค้านสูตร CARE"

🔴 วันที่ 3 ของกิจกรรม สรส. ร่วมเรียกร้องรัฐบาลทบทวนมติ ครม. ชะลอ “สูตร CARE” ก่อนกระทบผู้ประกันตน ม.334 กันยายน 2569 — ส...
04/09/2026

🔴 วันที่ 3 ของกิจกรรม สรส. ร่วมเรียกร้องรัฐบาลทบทวนมติ ครม. ชะลอ “สูตร CARE” ก่อนกระทบผู้ประกันตน ม.33

4 กันยายน 2569 — สมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ (สรส.) ได้มอบหมาย
สรส.สาขา และศูนย์ประสานงาน สรส. ประจำจังหวัด ยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรี
นายอนุทิน ชาญวีรกูล ขอให้ทบทวนมติ ครม. วันที่ 14 กรกฎาคม 2569 และ ชะลอร่างกฎกระทรวงการจ่ายประโยชน์ทดแทนกรณีชราภาพ หรือ “สูตร CARE” ไว้ก่อน

วันที่ 3 ของการขับเคลื่อนกิจกรรม
นายสาวิทย์ แก้วหวาน ประธาน สสรท. และที่ปรึกษา สรส. นำองค์กรสมาชิก สรส. ของศูนย์ประสานงาน สรส. ประจำจังหวัดนครศรีธรรมราช นายสุเชฐ จันทร์คง หัวหน้าศูนย์ประสานงาน สรส.ประจำจังนครศรีธรรมราช
ยื่นผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดนครศรีธรรมราช โดยทางผู้ว่าราชการจังหวัดนครศรีธรรมราช ได้หมายนายเอกชัย สุนทร รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครศรีธรรมราช มาเป็นผู้แทนรับหนังสือ

นายประภากร เอี่ยมอาลัย
เลขาธิการ สรส.สาขาอุตรดิตถ์
นำองค์กรสมาชิก สรส. สาขาอุตรดิตถ์
ยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรีผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดอุตรดิตถ์

นอกจากนี้ยังมีศูนย์ประสานงาน สรส. ประจำจังหวัด ได้ยื่นผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัด อาทิ ตาก กำแพงเพชร เชียงราบลำพูน นครศรีธรรมราช และอีกหลายจังหวัด

หลังจากนี้จะได้ทยอยยื่นผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดต่างๆ ทั่วประเทศตั้งแต่วันที่ 2-4 กันยายน 2569 นี้ และวันที่ 6 กันยายน 2569 บางส่วนก็จะเดินทางมาร่วมกิจกรรมคัดค้านสูตร CARE ที่ทำเนียบรัฐบาล ประตู 5 ต่อไป

สรส. ยืนยัน ไม่คัดค้านการเพิ่มสิทธิประโยชน์ให้ผู้ประกันตนทุกกลุ่ม แต่ไม่เห็นด้วยหากการปรับสูตรส่งผลกระทบต่อสิทธิและบำนาญในระยะยาวของผู้ประกันตนมาตรา 33 ซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ในระบบประกันสังคม

พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลเปิด Social Dialogue ให้รัฐบาล นายจ้าง ลูกจ้าง และผู้ประกันตน ร่วมพิจารณาข้อมูลและผลกระทบอย่างรอบด้าน เพื่อหาข้อสรุปที่เป็นธรรมและได้รับการยอมรับจากทุกฝ่ายก่อนบังคับใช้

“เพิ่มสิทธิให้กลุ่มหนึ่ง ต้องไม่ลดทอนสิทธิของอีกกลุ่ม”

#สรส #สูตรCARE #ประกันสังคม #ผู้ประกันตนมาตรา33 #บำนาญชราภาพ

ติดตามข่าวประชาสัมพันธ์
รองผู้ว่าราชการจังหวัดนครศรีธรรมราช รับหนังสือเครือข่ายแรงงาน ยื่นค้าน สูตร CARE ปรับเงินบำนาญชราภาพ …….// ติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ เพจประชาสัมพันธ์จังหวัดนครศรีธรรมราช : https://www.facebook.com/share/v/19V5vhDdwV/
FB สนง.ปชส.จ.นครศรีธรรมราช : https://www.facebook.com/share/p/1JUfXbFGnj/
Website สำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัด : https://nakhonsithammarat.prd.go.th/th/content/category/detail/id/9/iid/538646
Website จังหวัดนครศรีธรรมราช : https://www.nakhonsithammarat.go.th/web_52/datacenter/detail.php?news_id=1056900
Website สำนักข่าวแห่งชาติกรมประชาสัมพันธ์ NBT Connext : https://thainews.prd.go.th/thainews/news/view/2316727/?bid=1

🔴 วันที่สองของ สรส. ร่วมเรียกร้องรัฐบาลทบทวนมติ ครม. ชะลอ “สูตร CARE” ก่อนกระทบผู้ประกันตน ม.333 กันยายน 2569 — สมาพันธ์...
03/09/2026

🔴 วันที่สองของ สรส. ร่วมเรียกร้องรัฐบาลทบทวนมติ ครม. ชะลอ “สูตร CARE” ก่อนกระทบผู้ประกันตน ม.33

3 กันยายน 2569 — สมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ (สรส.) ได้มอบหมาย
สรส.สาขา และศูนย์ประสานงาน สรส. ประจำจังหวัด ยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรี
นายอนุทิน ชาญวีรกูล ขอให้ทบทวนมติ ครม. วันที่ 14 กรกฎาคม 2569 และ ชะลอร่างกฎกระทรวงการจ่ายประโยชน์ทดแทนกรณีชราภาพ หรือ “สูตร CARE” ไว้ก่อน

วันที่สองของการขับเคลื่อนกิจกรรม
นายสุรศักดิ์ บานแย้ม ว่าที่ เลขาธิการ สรส.สาขานครสวรรค์ นำผู้แทนองค์กรสมาชิกยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรีผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดนครสวรรค์

นอกจากนี้ยังมีศูนย์ประสานงาน สรส. ประจำจังหวัด ได้ยื่นผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัด อาทิ แม่ฮ่องสอน และอีกหลายจังหวัด

หลังจากนี้จะได้ทยอยยื่นผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดต่างๆ ทั่วประเทศตั้งแต่วันที่ 2-4 กันยายน 2569 นี้

สรส. ยืนยัน ไม่คัดค้านการเพิ่มสิทธิประโยชน์ให้ผู้ประกันตนทุกกลุ่ม แต่ไม่เห็นด้วยหากการปรับสูตรส่งผลกระทบต่อสิทธิและบำนาญในระยะยาวของผู้ประกันตนมาตรา 33 ซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ในระบบประกันสังคม

พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลเปิด Social Dialogue ให้รัฐบาล นายจ้าง ลูกจ้าง และผู้ประกันตน ร่วมพิจารณาข้อมูลและผลกระทบอย่างรอบด้าน เพื่อหาข้อสรุปที่เป็นธรรมและได้รับการยอมรับจากทุกฝ่ายก่อนบังคับใช้

“เพิ่มสิทธิให้กลุ่มหนึ่ง ต้องไม่ลดทอนสิทธิของอีกกลุ่ม”

#สรส #สูตรCARE #ประกันสังคม #ผู้ประกันตนมาตรา33 #บำนาญชราภาพ

🔴 สรส. ร่วมเรียกร้องรัฐบาลทบทวนมติ ครม. ชะลอ “สูตร CARE” ก่อนกระทบผู้ประกันตน ม.332 กันยายน 2569 — สมาพันธ์แรงงานรัฐวิสา...
02/09/2026

🔴 สรส. ร่วมเรียกร้องรัฐบาลทบทวนมติ ครม. ชะลอ “สูตร CARE” ก่อนกระทบ
ผู้ประกันตน ม.33

2 กันยายน 2569 — สมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ (สรส.) ได้มอบหมาย
สรส.สาขา และศูนย์ประสานงาน สรส. ประจำจังหวัด ยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรี
นายอนุทิน ชาญวีรกูล ขอให้ทบทวนมติ ครม. วันที่ 14 กรกฎาคม 2569 และ ชะลอร่างกฎกระทรวงการจ่ายประโยชน์ทดแทนกรณีชราภาพ หรือ “สูตร CARE” ไว้ก่อน

วันแรกของการเริ่มขับเคลื่อนกิจกรรม
นายวิรุฬห์ สะแกคุ้ม เลขาธิการ สรส.สาขาใหญ่ นำผู้แทนองค์กรสมาชิกยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรีผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดสงขลา

นายเสกสันต์ กิตติ เลขาธิการ สรส.สาขาเชียงใหม่ นำผู้แทนองค์กรสมาชิกยื่นหนังสือถึงนายกรัฐมนตรีผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดเชียงใหม่

นอกจากนี้ยังมีศูนย์ประสานงาน สรส. ประจำจังหวัด ได้ยื่นผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัด อาทิ ลำปาง พะเยา

หลังจากนี้จะได้ทยอยยื่นผ่านศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดต่างๆ ทั่วประเทศตั้งแต่วันที่ 2-4 กันยายน 2569 นี้

สรส. ยืนยัน ไม่คัดค้านการเพิ่มสิทธิประโยชน์ให้ผู้ประกันตนทุกกลุ่ม แต่ไม่เห็นด้วยหากการปรับสูตรส่งผลกระทบต่อสิทธิและบำนาญในระยะยาวของผู้ประกันตนมาตรา 33 ซึ่งเป็นคนส่วนใหญ่ในระบบประกันสังคม

พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลเปิด Social Dialogue ให้รัฐบาล นายจ้าง ลูกจ้าง และผู้ประกันตน ร่วมพิจารณาข้อมูลและผลกระทบอย่างรอบด้าน เพื่อหาข้อสรุปที่เป็นธรรมและได้รับการยอมรับจากทุกฝ่ายก่อนบังคับใช้

“เพิ่มสิทธิให้กลุ่มหนึ่ง ต้องไม่ลดทอนสิทธิของอีกกลุ่ม”

#สรส #สูตรCARE #ประกันสังคม #ผู้ประกันตนมาตรา33 #บำนาญชราภาพ

“การประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อรับฟังความคิดเห็นว่าด้วยการจัดตั้งศูนย์ประสานงานแห่งชาติด้านการดำเนินธุรกิจที่มีความรับผิดช...
01/09/2026

“การประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อรับฟังความคิดเห็นว่าด้วยการจัดตั้งศูนย์ประสานงานแห่งชาติด้านการดำเนินธุรกิจที่มีความรับผิดชอบ (National Contact Point: NCP) ของประเทศไทย ภายใต้กรอบ OECD (EP:2)”

เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม ที่ผ่านมา กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม ได้จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเพื่อรับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับการจัดตั้งศูนย์ประสานงานแห่งชาติด้านการดำเนินธุรกิจที่มีความรับผิดชอบ (National Contact Point: NCP) ของประเทศไทย ภายใต้กรอบองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ณ โรงแรมไอบิส สไตล์ กรุงเทพฯ รัชดา การประชุมดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อเปิดพื้นที่ให้หน่วยงานภาครัฐ ภาคธุรกิจ ภาคประชาสังคม ภาคแรงงาน นักวิชาการ และผู้มีส่วนได้เสียที่เกี่ยวข้อง ได้ร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและข้อเสนอแนะต่อแนวทางการจัดตั้ง NCP ของประเทศไทย ตลอดจนพิจารณารูปแบบ โครงสร้าง อำนาจหน้าที่ และกระบวนการทำงานที่เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย โดยกลุ่มองค์กรพัฒนาเอกชนและภาคประชาสังคมเข้าร่วมประชุมและให้ความเห็น
#มุมมองของภาคแรงงานรัฐวิสาหกิจต่อบทบาทNCPและมาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ

มานพ เกื้อรัตน์ เลขาธิการสมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์ (สรส.) กล่าวขอบคุณกรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพที่เชิญเข้าร่วมเวที และกล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมจากทั้งภาครัฐ องค์กรด้านแรงงาน และภาคประชาสังคม โดยอธิบายว่า สรส. เป็นองค์กรด้านแรงงานที่มีเครือข่ายการทำงานร่วมกับองค์การแรงงานระหว่างประเทศ (ILO) และสมาพันธ์สหภาพแรงงานระหว่างประเทศ (ITUC) ซึ่ง ITUC มีองค์กรสมาชิกจากประมาณ 168 ประเทศทั่วโลก

ปัจจุบัน สรส. มีสมาชิกประมาณ 150,000 คนทั่วประเทศ ประกอบด้วยสหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจ 34 แห่ง สหภาพแรงงานภาคเอกชน 3 แห่ง และสหภาพลูกจ้างของรัฐอีก 1 แห่ง โดย สรส. พยายามเปิดพื้นที่ให้องค์กรของลูกจ้างและแรงงานจากภาคส่วนต่าง ๆ เข้ามาเป็นสมาชิกอย่างครอบคลุม เนื่องจากกฎหมายแรงงานสัมพันธ์ของประเทศไทยยังครอบคลุมแรงงานในสถานประกอบการของรัฐและเอกชนเป็นหลัก ขณะที่ข้าราชการไม่ได้อยู่ภายใต้กลไกดังกล่าว

ภารกิจสำคัญประการหนึ่งของ สรส. ตั้งแต่การรวมตัวขององค์กร คือการคัดค้านการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ และสนับสนุนให้รัฐวิสาหกิจทำหน้าที่จัดบริการสาธารณะเพื่อให้ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการได้อย่างทั่วถึง โดยมองว่ารัฐวิสาหกิจควรทำหน้าที่เป็นกลไกในการจัดกิจการสาธารณะเพื่อประโยชน์ของประชาชน นอกจากนี้ สรส. ยังให้ความสำคัญกับการยกระดับมาตรฐานและคุณภาพชีวิตของผู้ใช้แรงงานโดยรวม ไม่ได้จำกัดเฉพาะแรงงานรัฐวิสาหกิจหรือแรงงานภาคเอกชนเท่านั้น แต่ครอบคลุมถึงแรงงานข้ามชาติและแรงงานนอกระบบด้วย

การทำงานร่วมกับ ILO และ ITUC ทำให้ สรส. ให้ความสำคัญกับมาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ โดยเฉพาะมาตรฐานของ ILO ขณะเดียวกัน ITUC ก็ทำงานร่วมกับ ILO ในฐานะภาคีสำคัญในเวทีไตรภาคีระหว่างประเทศ นอกจากนี้ ประเทศสมาชิก ITUC ในกลุ่มประเทศ OECD ซึ่งมีจำนวน 38 ประเทศ ก็เป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายดังกล่าว และ สรส. มีประสบการณ์ในการเข้าร่วมเวทีของ OECD ในฐานะส่วนหนึ่งของคณะกรรมการที่ปรึกษาด้านสหภาพแรงงานของ OECD รวมถึงมีโอกาสนำเสนอประเด็นด้านแรงงานในเวทีระหว่างประเทศหลายครั้ง

ในเวที OECD ประเด็นที่ภาคแรงงานของไทยให้ความสำคัญมีหลายประการ ประการแรก คือการเรียกร้องให้ประเทศไทยรับรองอนุสัญญาหลักของ ILO ฉบับที่ 87 และฉบับที่ 98 ซึ่งเกี่ยวข้องกับเสรีภาพในการสมาคมและสิทธิในการรวมตัวและการเจรจาต่อรองร่วม โดยเห็นว่าประเด็นดังกล่าวควรได้รับการแก้ไขและมีความชัดเจนก่อนประเทศไทยจะเข้าเป็นสมาชิก OECD ประการที่สอง คือการตรวจสอบและแก้ไขปัญหาการละเมิดสิทธิแรงงานในประเทศไทย ประการที่สาม คือเรื่องความโปร่งใสและปัญหาการทุจริตคอร์รัปชัน ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญต่อการพัฒนาประเทศและการเข้าสู่ OECD

อีกประเด็นหนึ่งที่ภาคแรงงานยืนยัน คือการไม่สนับสนุนการแปรรูปรัฐวิสาหกิจ เนื่องจากเห็นว่ารัฐวิสาหกิจมีบทบาทสำคัญในการจัดบริการสาธารณะและดูแลผลประโยชน์ของประชาชน การมุ่งเน้นการแข่งขันและการแปรรูปอาจทำให้กลไกที่ควรทำหน้าที่ดูแลประชาชนอ่อนแอลง โดยผู้พูดเห็นว่าประสบการณ์จากการแปรรูปรัฐวิสาหกิจในอดีตยังคงส่งผลกระทบมาจนถึงปัจจุบัน และเชื่อมโยงกับปัญหาความเหลื่อมล้ำในสังคมไทย นอกจากนี้ ภาคแรงงานยังเห็นว่าประเทศไทยไม่ควรส่งเสริมการจ้างงานที่ไม่มีความมั่นคง ซึ่งเป็นอีกหนึ่งประเด็นที่ได้เสนอในเวที OECD ที่กรุงปารีส

จากประสบการณ์ดังกล่าว สรส. จึงมองว่าองค์กรประสานงานแห่งชาติ หรือ NCP ควรเป็นกลไกสำคัญในการเชื่อมโยงประเทศไทยกับกลุ่มประเทศ OECD และควรมีลักษณะเป็นองค์กรที่มีความเป็นไตรภาคี มีความเป็นอิสระ และมีความเป็นกลางเพียงพอที่จะได้รับความเชื่อถือจากทุกฝ่าย โดยเฉพาะเมื่อประเทศไทยเพิ่งให้สัตยาบันอนุสัญญา ILO ฉบับที่ 144 ว่าด้วยการปรึกษาหารือแบบไตรภาคี และกำลังจะมีผลใช้บังคับ ซึ่งจะนำไปสู่หน้าที่ในการรายงานความคืบหน้า ดังนั้น โครงสร้างของ NCP ควรสะท้อนหลักการไตรภาคีอย่างชัดเจน โดยมีผู้แทนจากภาครัฐ องค์กรนายจ้าง และองค์กรลูกจ้างหรือแรงงานในสัดส่วนที่เหมาะสม รวมถึงอาจมีภาคส่วนอื่นที่เกี่ยวข้องเข้ามามีส่วนร่วมด้วย ทั้งนี้ ควรแยกบทบาทของแต่ละภาคส่วนให้ชัดเจน เพื่อไม่ให้เกิดความสับสนในการทำหน้าที่ โดยเฉพาะในกระบวนการรับเรื่องร้องเรียน

ในด้านโครงสร้างและบทบาทของ NCP ผู้พูดเห็นว่าควรให้ความสำคัญกับสิทธิในการรวมตัวและสิทธิในการเจรจาต่อรอง เนื่องจากกลไกสำคัญของ NCP คือกระบวนการไกล่เกลี่ย ดังนั้น การส่งเสริมสิทธิในการรวมตัวจึงเป็นเงื่อนไขสำคัญที่จะทำให้กลไกดังกล่าวทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และสอดคล้องกับสิทธิขั้นพื้นฐานที่ OECD ให้ความสำคัญ

ประการต่อมา NCP ต้องเป็นกลไกที่ผู้ใช้แรงงานสามารถเข้าถึงได้จริง ไม่ควรเป็นกลไกที่มีขั้นตอนยุ่งยากหรือประชาชนไม่สามารถค้นหาและทำความเข้าใจได้ ผู้ใช้แรงงานควรรู้ว่า NCP คืออะไร จะร้องเรียนได้ที่ใด ต้องดำเนินการอย่างไร และกระบวนการมีขั้นตอนเช่นใด การทำให้กลไกเข้าถึงได้ง่ายจึงเป็นเรื่องสำคัญ โดยเฉพาะในบริบทของการเข้าเป็นสมาชิก OECD ซึ่งย่อมมีความคาดหวังต่อการเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจของประเทศ แต่ในขณะเดียวกัน ผู้ที่ได้รับผลกระทบจากกระบวนการทางเศรษฐกิจอย่างมากก็คือผู้ใช้แรงงาน ดังนั้น การสร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจควรตั้งอยู่บนพื้นฐานของความรับผิดชอบ และผู้ใช้แรงงานควรสามารถเข้าถึงกลไก NCP ได้อย่างแท้จริง

ประเด็นสำคัญอีกประการหนึ่งคือการคุ้มครองผู้ร้องเรียนและผู้ให้ข้อมูล เนื่องจากผู้ที่นำเรื่องเข้าสู่กระบวนการร้องเรียนอาจเป็นผู้ใช้แรงงานซึ่งมีความเสี่ยงที่จะได้รับผลกระทบจากนายจ้างหรือผู้ประกอบการ โดยเฉพาะในบริบทที่ประเทศไทยยังไม่ได้รับรองอนุสัญญา ILO ฉบับที่ 87 และ 98 อย่างครบถ้วน หากผู้ใช้แรงงานร้องเรียนแล้วต้องเผชิญกับการเลือกปฏิบัติ การเลิกจ้าง หรือมาตรการอื่นที่กระทบต่อสิทธิแรงงาน ก็อาจทำให้กลไกการร้องเรียนไม่สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้น NCP จำเป็นต้องมีมาตรการในการรักษาความลับและคุ้มครองข้อมูล รวมถึงคุ้มครองผู้ให้ข้อมูลและผู้ร้องเรียนอย่างจริงจัง

นอกจากนี้ กระบวนการของ NCP ต้องมีความโปร่งใสและสามารถตรวจสอบได้ ผู้ร้องเรียนควรทราบว่ากระบวนการจะดำเนินไปอย่างไรและคาดว่าจะเสร็จสิ้นเมื่อใด โครงสร้างตั้งแต่ต้นจึงควรเปิดให้ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องเข้ามามีส่วนร่วม ทั้งภาครัฐ นายจ้าง ลูกจ้าง และภาคส่วนอื่นที่เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างความโปร่งใสและความน่าเชื่อถือ ไม่ควรทำให้ NCP กลายเป็นกลไกที่มีลักษณะปิดหรือเป็นความลับจนผู้ร้องเรียนไม่สามารถติดตามความคืบหน้าได้ เพราะเมื่อมีการร้องเรียนแล้ว กระบวนการควรนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ชัดเจน ไม่ใช่การรับเรื่องแล้วเรื่องเงียบหายไปโดยไม่มีความคืบหน้าหรือผลที่เป็นรูปธรรม

NCP ควรนำไปสู่การแก้ไขปัญหาและการเยียวยาที่เกิดขึ้นจริง เมื่อมีการละเมิดหรือเกิดปัญหา กลไกดังกล่าวควรสามารถนำไปสู่มาตรการแก้ไขที่เหมาะสม โดยอาจเชื่อมโยงกับกฎหมายไทย มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ หรือมาตรฐานอื่นที่เกี่ยวข้อง ขณะเดียวกัน กระบวนการของ NCP ไม่ควรจำกัดอยู่เพียงภายในประเทศไทย แต่ควรสามารถเชื่อมโยงไปยังบริษัทหรือกลไกในประเทศต้นทางผ่านห่วงโซ่อุปทานได้ด้วย เช่น หากบริษัทจากประเทศหนึ่งเข้ามาลงทุนในประเทศไทยและเกิดปัญหาด้านสิทธิแรงงาน กระบวนการแก้ไขควรสามารถส่งต่อประเด็นไปยังบริษัทต้นทางในประเทศสมาชิก OECD เพื่อให้เกิดความรับผิดชอบตลอดห่วงโซ่อุปทาน

สำหรับความคาดหวังในระยะเริ่มต้น ผู้พูดเน้นย้ำว่า NCP ต้องให้ความสำคัญกับสิทธิแรงงานและมาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ โดยเฉพาะเสรีภาพในการรวมตัว เสรีภาพในการจัดตั้งสหภาพแรงงาน และสิทธิในการเจรจาต่อรอง ซึ่งถือเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานที่ประเทศไทยไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้อีกต่อไป ผู้พูดตั้งข้อสังเกตว่า ประเทศไทยรณรงค์เรื่องการรับรองอนุสัญญาดังกล่าวมาเป็นเวลานานกว่า 30 ปี แต่ยังไม่มีความคืบหน้าที่เพียงพอ ทั้งที่ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศผู้ก่อตั้งองค์การแรงงานระหว่างประเทศ

มานพยังเชื่อมโยงประเด็นสิทธิแรงงานเข้ากับการพัฒนาเศรษฐกิจของประเทศ โดยเห็นว่าการยกระดับสิทธิแรงงานไม่ควรถูกมองว่าเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาเศรษฐกิจ ตรงกันข้าม การที่ประเทศไทยจะขยายตลาดและสร้างเครือข่ายทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับสิทธิขั้นพื้นฐานของแรงงาน หากประเทศไม่สามารถยกระดับมาตรฐานเหล่านี้ได้ ก็อาจส่งผลต่อความสามารถในการพัฒนาเศรษฐกิจในระยะยาว ดังนั้น การพัฒนาเศรษฐกิจควรดำเนินไปพร้อมกับการคุ้มครองสิทธิแรงงาน ไม่ใช่พัฒนาเศรษฐกิจโดยละเลยสิทธิขั้นพื้นฐานของผู้ใช้แรงงาน

สิทธิและมาตรฐานที่ควรได้รับความสำคัญยังครอบคลุมถึงหลักการไม่เลือกปฏิบัติ การขจัดแรงงานบังคับ การคุ้มครองแรงงานเด็ก ความปลอดภัยและอาชีวอนามัยในการทำงาน ตลอดจนการคุ้มครองแรงงานรูปแบบใหม่ เช่น แรงงานแพลตฟอร์มและแรงงานข้ามชาติ โดย NCP ควรคำนึงถึงมาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศของ ILO อย่างจริงจัง ไม่ควรให้การดำเนินงานจำกัดอยู่เพียงกรอบสิทธิมนุษยชนในภาพกว้างเท่านั้น เพราะมาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศเป็นองค์ประกอบสำคัญของการคุ้มครองสิทธิของผู้ใช้แรงงาน

มานพเห็นว่า แม้หลักสิทธิมนุษยชนจะเป็นกรอบใหญ่ที่ได้รับการรับรองไว้ในรัฐธรรมนูญของประเทศไทย แต่การเขียนหลักการไว้ในรัฐธรรมนูญเพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอ หากในทางปฏิบัติยังต้องรอให้กฎหมายลำดับรองมากำหนดรายละเอียดจนทำให้สิทธิที่รับรองไว้ไม่สามารถเกิดผลได้อย่างแท้จริง ดังนั้น หากจะมีการจัดตั้งหรือพัฒนากลไก NCP ขึ้นมา จำเป็นต้องคำนึงถึงสิทธิแรงงาน มาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศ และสิทธิในการรวมตัวและการเจรจาต่อรองตั้งแต่ระยะเริ่มต้น เพื่อให้ NCP เป็นกลไกที่สามารถสร้างความเชื่อมั่น เข้าถึงได้จริง โปร่งใส คุ้มครองผู้ร้องเรียน และนำไปสู่การแก้ไขปัญหาและการเยียวยาที่เป็นรูปธรรมได้ในท้ายที่สุด
#ข้อเสนอของภาคแรงงานต่อการพัฒนากลไกNCP

ผู้แทนสหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจกล่าวว่าเวทีนี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง และมีประเด็นที่ควรนำเสนอเพื่อสนับสนุนการพัฒนากลไก NCP ของประเทศไทยให้สามารถทำหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ประเด็นแรกที่ควรให้ความสำคัญ คือการเผยแพร่ความรู้และสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับ OECD Guidelines และกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการเป็นประเทศสมาชิก OECD เนื่องจากในปัจจุบันยังมีผู้ที่เข้าใจเกี่ยวกับแนวทาง ขั้นตอน และกลไกต่าง ๆ ของ OECD อยู่ไม่มากนัก ดังนั้น ทุกภาคส่วนควรมีส่วนร่วมในการเผยแพร่องค์ความรู้ดังกล่าวให้กว้างขวาง โดยเฉพาะ OECD Guidelines ซึ่งควรได้รับการแปลและนำเสนอในภาษาไทยอย่างชัดเจน เพื่อให้หน่วยงานภาครัฐ ภาคธุรกิจ แรงงาน ภาคประชาสังคม และประชาชนทั่วไปสามารถเข้าใจได้ว่า เมื่อประเทศไทยเข้าสู่กระบวนการดังกล่าวแล้ว จะมีมาตรฐานและกลไกใดที่เกี่ยวข้องกับประเทศไทยบ้าง การสร้างความรู้ความเข้าใจจึงควรถือเป็นกลไกพื้นฐานที่จะทำให้ทุกภาคส่วนสามารถเข้ามามีส่วนร่วมได้อย่างมีความหมาย

ประเด็นที่สอง คือบทบาทของ NCP ในการทำหน้าที่เป็นสะพานเชื่อมระหว่างผู้ได้รับผลกระทบกับกระบวนการของ NCP โดยเฉพาะการทำให้ผู้ใช้แรงงานสามารถเข้าถึงข้อมูล รับฟังปัญหา และได้รับคำแนะนำเกี่ยวกับช่องทางและขั้นตอนในการเข้าสู่กระบวนการของ NCP ได้อย่างเป็นรูปธรรม กลไกดังกล่าวควรช่วยให้ผู้ที่ได้รับผลกระทบสามารถนำประเด็นปัญหาเข้าสู่กระบวนการที่เหมาะสม และติดตามต่อไปจนถึงขั้นตอนการแก้ไขปัญหา ไม่ใช่เพียงทำหน้าที่รับเรื่องหรือเชื่อมต่อผู้ร้องเรียนกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องแล้วเรื่องยุติลง

ปัญหาสำคัญของประเทศไทยในหลายกรณีที่ผ่านมา คือการที่ปัญหาถูกส่งต่อหรือเชื่อมโยงไปยังหน่วยงานอื่นแล้วไม่เกิดความคืบหน้าต่อไป กล่าวคือมีการเชื่อมแล้วหาย ทำให้ปัญหายังคงถูกเก็บหรือซุกอยู่โดยไม่ได้รับการแก้ไขอย่างแท้จริง ดังนั้น NCP ควรได้รับการออกแบบให้เป็นกลไกที่สามารถนำเรื่องไปสู่กระบวนการแก้ไขปัญหาได้จริง ไม่ใช่เพียงเป็นจุดรับเรื่องหรือจุดประสานงานเท่านั้น

ประเด็นที่สาม คือการให้ข้อมูลเกี่ยวกับสถานการณ์และปัญหาที่เกิดขึ้นจริง โดยเฉพาะการละเมิดสิทธิแรงงาน ไม่ควรถูกมองว่าเป็นเรื่องน่าอายของประเทศไทยจนต้องปกปิด เพราะการยอมรับและเปิดเผยปัญหาเป็นเงื่อนไขสำคัญของการนำไปสู่การแก้ไข ตัวอย่างเช่น ปัญหาการเลือกปฏิบัติในการจ้างงาน หรือการละเมิดสิทธิแรงงานในรูปแบบต่าง ๆ จำเป็นต้องได้รับการสะท้อนออกมาอย่างตรงไปตรงมา ข้อมูลจากสหภาพแรงงาน ภาคประชาสังคม และองค์กรพัฒนาเอกชนจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเสียงสะท้อนเหล่านี้จะช่วยให้เห็นสถานการณ์จริงและทำให้สามารถออกแบบมาตรการแก้ไขได้ตรงกับปัญหา

การปกปิดปัญหาไม่ได้ทำให้ปัญหาหายไป แต่กลับอาจทำให้ปัญหาสะสมและนำไปสู่ผลกระทบที่รุนแรงขึ้นในภายหลัง ประสบการณ์ที่ผ่านมาแสดงให้เห็นว่า เมื่อปัญหาไม่ได้รับการแก้ไขภายในประเทศหรือผ่านกลไกที่เกี่ยวข้อง ประเด็นดังกล่าวอาจถูกนำเสนอผ่านกลไกระหว่างประเทศในที่สุด ตัวอย่างเช่น กรณีภาคประมง ซึ่งภาคส่วนต่าง ๆ เคยเรียกร้องให้มีการปรับปรุงมาตรการมาเป็นเวลานาน แต่เมื่อปัญหาไม่ได้รับการแก้ไขอย่างเพียงพอ ในท้ายที่สุดประเทศไทยก็ต้องเผชิญกับมาตรการจากภายนอก เช่น การได้รับใบเหลือง ซึ่งส่งผลกระทบต่อภาคธุรกิจและผู้ที่เกี่ยวข้อง ดังนั้น จึงไม่ควรรอให้ปัญหาถูกยกระดับไปสู่เวทีภายนอก แต่ควรสร้างกลไกภายในประเทศที่เปิดให้มีการสะท้อนปัญหาและแก้ไขได้ตั้งแต่ต้น

ประเด็นที่สี่ คือการร่วมกันพัฒนากลไก โดยเฉพาะคณะกรรมการที่ปรึกษา หรือ Advisory Body ที่มีการกล่าวถึงในเวทีนี้ กลไกดังกล่าวควรเป็นพื้นที่สำคัญในการสร้างความเป็นพหุภาคีและไตรภาคีอย่างแท้จริง โดยเปิดโอกาสให้ภาครัฐ นายจ้าง ลูกจ้าง แรงงาน ภาคประชาสังคม และภาคส่วนอื่นที่เกี่ยวข้องเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาและกำกับทิศทางของ NCP เนื่องจากบุคคลและองค์กรที่จะเป็นผู้ใช้กลไก NCP ในอนาคตควรมีส่วนร่วมตั้งแต่การออกแบบกลไก ไม่ใช่เข้ามามีบทบาทเฉพาะเมื่อเกิดปัญหาแล้วเท่านั้น

ประเด็นที่ห้า คือการสร้างวัฒนธรรมในการแก้ไขข้อพิพาทโดยใช้แนวคิด Social Dialogue หรือการเจรจาทางสังคม ซึ่งเป็นแนวคิดที่ได้รับความสำคัญมากขึ้นในบริบทการทำงานขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ แนวคิดดังกล่าวแตกต่างจากการเจรจาต่อรองร่วมแบบเดิม หรือ Collective Bargaining ที่มักเน้นการยื่นข้อเรียกร้องระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง ขณะที่ Social Dialogue มีเป้าหมายกว้างกว่า คือการเปิดพื้นที่ให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องเข้ามาหารือและร่วมกันแก้ไขปัญหาที่มีมิติทางสังคม เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างภาคส่วนต่าง ๆ หลังจากปัญหาถูกนำเข้าสู่กระบวนการแก้ไขแล้ว

สำหรับความคาดหวังต่อ NCP ผู้แทนภาคแรงงานเน้นย้ำว่า ไม่ควรจัดตั้ง NCP ขึ้นเพียงเพื่อให้ประเทศไทยสามารถเดินหน้าสู่การเป็นสมาชิก OECD ได้ เพราะหากเป้าหมายของ NCP มีเพียงการตอบโจทย์การเข้าเป็นสมาชิก OECD ก็อาจทำให้ปัญหาที่แท้จริงของประชาชนและผู้ใช้แรงงานถูกละเลยหรือถูกซุกไว้ภายใต้กระบวนการทางนโยบาย การจัดตั้ง NCP ควรมีเป้าหมายที่กว้างและลึกกว่านั้น กล่าวคือ ต้องเป็นกลไกที่สามารถสร้างประโยชน์ให้แก่ผู้ได้รับผลกระทบและสังคมไทยโดยรวม

สิ่งสำคัญคือแรงงานและภาคีจากภาคประชาสังคมควรมีส่วนร่วมตั้งแต่ต้น ทั้งในขั้นตอนการออกแบบกลไก การกำหนดแนวทางการดำเนินงาน และการติดตามประเมินผล เนื่องจากแรงงานและภาคประชาสังคมเป็นกลุ่มที่อาจได้รับผลกระทบโดยตรงจากการที่ประเทศไทยเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจและมาตรฐานของ OECD การมีงานทำหรือการเพิ่มขึ้นของการจ้างงานเพียงอย่างเดียวไม่สามารถถือเป็นความสำเร็จได้ หากงานเหล่านั้นมาพร้อมกับค่าจ้างที่ต่ำ สิทธิประโยชน์ที่ไม่เพียงพอ หรือการขาดหลักประกันด้านสิทธิแรงงานและสิทธิขั้นพื้นฐาน

นอกจากนี้ การพัฒนา NCP จำเป็นต้องเชื่อมโยงกับมาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศอย่างชัดเจน หากกลไก NCP ไม่สามารถเชื่อมโยงกับมาตรฐานแรงงานระหว่างประเทศได้อย่างเป็นระบบ ก็อาจไม่สามารถพัฒนากลไกการคุ้มครองและแก้ไขปัญหาที่มีประสิทธิภาพได้ การดำเนินงานของ NCP จึงควรตั้งอยู่บนพื้นฐานของการคุ้มครองสิทธิแรงงานและมาตรฐานสากล รวมถึงหลักการของการดำเนินธุรกิจอย่างมีความรับผิดชอบ หรือ Responsible Business Conduct (RBC) และหลักการสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้อง

นอกจากนี้ NCP ไม่ควรถูกออกแบบให้เป็นเพียงกลไกที่อยู่ภายใต้โครงสร้างของรัฐเพื่อทำหน้าที่ตอบโจทย์การเป็นสมาชิก OECD แต่ควรเป็นกลไกที่มีลักษณะพหุภาคีและไตรภาคี เปิดพื้นที่ให้ผู้ได้รับผลกระทบเข้ามามีส่วนร่วมอย่างแท้จริง เพราะท้ายที่สุดแล้ว NCP จะเป็นกลไกที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับคำถามสำคัญว่า ผู้ได้รับผลกระทบได้รับความเป็นธรรมหรือไม่ มีสิทธิและเสียงในกระบวนการมากน้อยเพียงใด และปัญหาของพวกเขาจะได้รับการแก้ไขอย่างเป็นรูปธรรมหรือไม่

หากประเทศไทยมุ่งเน้นเพียงการเข้าเป็นสมาชิก OECD โดยไม่พัฒนากลไก NCP ให้ตอบโจทย์สิทธิของประชาชนและผู้ใช้แรงงานอย่างแท้จริง ผลที่เกิดขึ้นอาจเป็นเพียงการยกระดับเศรษฐกิจโดยปราศจากความรับผิดชอบต่อสังคม ทั้งที่ประเทศไทยได้นำแนวคิดเรื่อง Responsible Business Conduct และหลักการที่เกี่ยวข้องกับสิทธิมนุษยชนเข้ามาใช้แล้ว ดังนั้น จึงควรทำให้กลไกเหล่านี้เกิดประโยชน์อย่างแท้จริงต่อทุกภาคส่วน

NCP จึงไม่ควรเป็นเพียงกลไกที่จัดตั้งขึ้นเพื่อให้ประเทศไทยสามารถทำเครื่องหมายว่าได้ดำเนินการตามเงื่อนไขเพื่อเข้าสู่กลุ่มประเทศ OECD แล้ว แต่ควรเป็นกลไกหลักในการช่วยแก้ไขปัญหาของผู้ใช้แรงงาน ผู้ได้รับผลกระทบจากการดำเนินธุรกิจ และภาคส่วนต่าง ๆ ในสังคม ตลอดจนเป็นส่วนหนึ่งของกลไกที่จะช่วยขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยให้เติบโตควบคู่ไปกับความรับผิดชอบต่อสังคมและการเคารพสิทธิมนุษยชนอย่างแท้จริง
้างความเชื่อมั่นและส่งเสริมการดำเนินธุรกิจอย่างรับผิดชอบ

ขวัญฤทัย ศิริพัฒนโกศล รองเลขาธิการสมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็คแห่งประเทศไทย (Global Compact Network Thailand: GCNT) กล่าวว่า สมาคมมีสมาชิกในประเทศไทยประมาณ 160 องค์กร ครอบคลุมภาคธุรกิจหลายขนาด และให้ความสำคัญกับประเด็นด้านความยั่งยืน รวมถึงประเด็นที่เกี่ยวข้องกับ OECD โดยสมาคมมีแผนจัดกิจกรรม OECD Discussion เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับประเด็นต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับเส้นทางของประเทศไทยสู่ OECD โดยจะครอบคลุมประเด็นในภาพกว้าง เช่น ความไว้วางใจ (trust) การต่อต้านการทุจริต (anti-corruption) และประเด็นอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ เพื่อสะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นของภาคส่วนต่าง ๆ ต่อการเดินหน้าสู่ OECD อย่างต่อเนื่อง

สำหรับประเด็น National Contact Point หรือ NCP นั้น ขวัญฤทัยเห็นว่า ประเด็นสำคัญไม่ได้อยู่เพียงแค่ว่าจะออกแบบ NCP ในรูปแบบใด แต่หัวใจสำคัญคือการสร้างความเชื่อมั่นต่อกลไกดังกล่าวให้เกิดขึ้นกับทุกฝ่าย ไม่ว่าจะเป็นแรงงาน ชุมชน หรือภาคธุรกิจ เพราะทุกฝ่ายต่างมีข้อกังวลว่ากลไกที่จัดตั้งขึ้นจะมีความเป็นธรรม สามารถนำไปใช้ได้จริง และนำไปสู่การส่งเสริมการดำเนินธุรกิจอย่างรับผิดชอบ (Better Business Conduct) ได้อย่างแท้จริง

NCP ถูกออกแบบมาเพื่อสนับสนุนการขับเคลื่อน OECD Guidelines for Multinational Enterprises on Responsible Business Conduct ซึ่งมีเรื่องการตรวจสอบสถานะอย่างรอบด้าน (due diligence) เป็นองค์ประกอบสำคัญ อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันภาคธุรกิจจำนวนไม่น้อยยังขาดความเข้าใจและประสบการณ์ในการดำเนินการด้านนี้อย่างเป็นระบบ ดังนั้น บทบาทของ NCP จึงไม่ควรจำกัดอยู่เพียงการเป็นกลไกรับเรื่องร้องเรียนหรือพิจารณาข้อร้องเรียนเท่านั้น แต่ควรมีบทบาทในการส่งเสริมความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับ OECD Guidelines ด้วย โดยเฉพาะการอธิบายให้ประชาชนทั่วไปเข้าใจว่า OECD Guidelines มีประโยชน์อย่างไร และในส่วนของภาคธุรกิจควรช่วยสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางการดำเนินธุรกิจอย่างรับผิดชอบและการทำ due diligence อย่างเหมาะสม

ในมุมของภาคธุรกิจ OECD Guidelines และกระบวนการ due diligence ยังถือเป็นเรื่องค่อนข้างใหม่ แม้แนวคิดดังกล่าวจะมีพัฒนาการมาระยะหนึ่งแล้ว แต่การนำไปปฏิบัติอย่างจริงจังเพิ่งได้รับความสนใจมากขึ้นในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา อีกทั้งมาตรฐานต่าง ๆ ยังไม่ได้กำหนดรายละเอียดในทางปฏิบัติไว้อย่างชัดเจนในทุกเรื่อง โดยเฉพาะวิธีการประเมินความเสี่ยง ดังนั้น NCP จึงควรทำหน้าที่เป็นกลไกสนับสนุนและสร้างความเข้าใจให้แก่ภาคเอกชนควบคู่ไปกับบทบาทในการรับและจัดการข้อร้องเรียน การดำเนินงานในลักษณะนี้จะช่วยสร้างความไว้วางใจให้แก่ภาคธุรกิจว่า การเข้าสู่กระบวนการ NCP ไม่ได้หมายความว่าธุรกิจจะถูกมองว่าเป็นผู้กระทำผิดตั้งแต่ต้น แต่เป็นกระบวนการที่มุ่งสร้างความเป็นธรรมและช่วยให้ทุกฝ่ายสามารถแก้ไขปัญหาได้อย่างเหมาะสม

อีกประเด็นสำคัญคือการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้เสีย (stakeholders) ในโครงสร้างของ NCP เพราะความเชื่อมั่นของผู้มีส่วนได้เสียทุกฝ่ายเป็นองค์ประกอบสำคัญของกลไกดังกล่าว ไม่ควรมองเฉพาะความสัมพันธ์ระหว่างนายจ้างกับลูกจ้างเท่านั้น แต่ควรมองพนักงานในฐานะผู้มีส่วนได้เสียที่มีสิทธิและผลประโยชน์ที่ธุรกิจต้องเคารพ เช่นเดียวกับชุมชน แรงงาน และภาคส่วนอื่น ๆ ที่ได้รับผลกระทบจากการดำเนินธุรกิจ

จากข้อมูลของ OECD ปี 2025 พบว่า NCP ส่วนใหญ่มีผู้มีส่วนได้เสียเข้ามาอยู่ในโครงสร้างของกลไก โดยมีทั้งผู้แทนจากภาคธุรกิจ ภาคแรงงาน ภาคประชาสังคม และภาครัฐ ดังนั้น สำหรับประเทศไทย ไม่ว่าจะเลือกใช้โครงสร้างในรูปแบบไตรภาคีหรือพหุภาคี สิ่งสำคัญคือควรมีตัวแทนจากผู้มีส่วนได้เสียที่เกี่ยวข้องอยู่ในโครงสร้างของ NCP อย่างแท้จริง นอกจากนี้ ควรพิจารณาการจัดตั้งกลไกในลักษณะ Advisory ที่เปิดโอกาสให้ผู้เชี่ยวชาญและผู้แทนจากภาคส่วนต่าง ๆ สามารถให้คำแนะนำและสะท้อนความคิดเห็นเพิ่มเติมแก่คณะทำงานหรือคณะกรรมการได้ เพื่อให้กระบวนการมีความรอบด้านและตอบสนองต่อความต้องการของผู้มีส่วนได้เสียมากยิ่งขึ้น

อย่างไรก็ตาม การมีผู้มีส่วนได้เสียอยู่ในโครงสร้างเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ แต่กลไกดังกล่าวต้องสามารถสร้างประโยชน์ที่เป็นรูปธรรม ไม่ควรกลายเป็นเพียงคณะกรรมการหรือกลไกอีกชุดหนึ่งที่เพิ่มภาระให้แก่ระบบเดิม จุดแข็งของ NCP ไม่จำเป็นต้องอยู่ที่การมีอำนาจลงโทษหรือมาตรการบังคับใช้ที่รุนแรง หากแต่สามารถสร้างผลกระทบผ่านการนำข้อมูลและบทเรียนจากข้อร้องเรียนไปใช้พัฒนานโยบายให้มีความเข้มแข็งขึ้น รวมถึงสร้างแรงจูงใจให้ภาคธุรกิจปรับปรุงการดำเนินงาน เพราะสำหรับภาคเอกชนแล้ว ต้นทุนที่สำคัญอาจไม่ได้อยู่เพียงบทลงโทษทางกฎหมาย แต่รวมถึงผลกระทบต่อชื่อเสียงและความน่าเชื่อถือในตลาดด้วย

ขวัญฤทัยยังเน้นถึงความสำคัญของการเข้าถึงกลไก NCP โดยเฉพาะสำหรับแรงงานข้ามชาติ แรงงานรายบุคคล และผู้มีส่วนได้เสียที่อาจไม่ได้เป็นสมาชิกสหภาพแรงงานหรือไม่มีองค์กรสนับสนุนอยู่เบื้องหลัง OECD ไม่ได้กำหนดว่าผู้ร้องเรียนจะต้องเป็นองค์กรหรือกลุ่มบุคคลเท่านั้น แต่บุคคลทั่วไปสามารถยื่นเรื่องได้เช่นกัน โดยข้อมูลในปี 2025 แสดงให้เห็นว่าสัดส่วนการยื่นเรื่องจากบุคคลเพิ่มขึ้นอย่างมาก อย่างไรก็ตาม ในบริบทของประเทศไทย อุปสรรคด้านภาษาอาจเป็นปัญหาสำคัญ โดยเฉพาะสำหรับแรงงานข้ามชาติ ดังนั้นจึงควรออกแบบกระบวนการให้สามารถเข้าถึงได้ง่าย และอาจจำเป็นต้องมีหน่วยงานหรือผู้ช่วยที่สามารถอธิบายขั้นตอนและให้ความช่วยเหลือแก่ผู้ร้องเรียนได้

การเข้าถึงยังไม่ได้หมายถึงเพียงการแก้ไขอุปสรรคด้านภาษาเท่านั้น แต่รวมถึงการจัดสิ่งอำนวยความสะดวกหรือการปรับกระบวนการให้เหมาะสมกับผู้ทรงสิทธิและผู้มีส่วนได้เสียที่มีความต้องการแตกต่างกัน หากกระบวนการร้องเรียนไม่สามารถตอบโจทย์การเข้าถึงของคนกลุ่มต่าง ๆ ได้ แม้จะมีการจัดตั้งกลไกขึ้นแล้ว ก็อาจไม่สามารถทำให้เกิดประโยชน์ในทางปฏิบัติได้อย่างแท้จริง

นอกจากการเข้าถึงแล้ว ระยะเวลาในการดำเนินกระบวนการก็เป็นอีกประเด็นหนึ่งที่ควรให้ความสำคัญ กระบวนการ NCP ควรมีกรอบเวลาที่สามารถคาดการณ์ได้และอยู่ในระยะเวลาที่เหมาะสม การมีกระบวนการที่ใช้เวลานานเกินไปไม่ได้หมายความว่าจะทำให้เกิดความเป็นธรรมมากขึ้น เพราะความล่าช้าอาจกลายเป็นอุปสรรคต่อการเข้าถึงความยุติธรรมได้เช่นกัน ดังนั้น ควรกำหนดขั้นตอนและระยะเวลาที่ชัดเจนสำหรับแต่ละประเภทของข้อร้องเรียน รวมถึงกระบวนการประเมินเบื้องต้น (Initial Assessment) ควรดำเนินการภายในระยะเวลาที่เหมาะสม

ประเด็นนี้มีความสำคัญเมื่อพิจารณาจากข้อมูลในระดับ OECD ที่พบว่า ในปีที่ผ่านมา มีเพียงประมาณ 35% ของกรณีที่สามารถดำเนินกระบวนการให้เสร็จสิ้นภายในหนึ่งปี ดังนั้น NCP ของประเทศไทยควรพิจารณาเรื่องระยะเวลาอย่างจริงจัง เพราะหากกระบวนการดำเนินไปอย่างล่าช้า ก็อาจทำให้กลไกที่ตั้งใจจะสร้างความเป็นธรรมกลับไม่สามารถตอบสนองต่อผู้ได้รับผลกระทบได้อย่างทันท่วงที

ในด้านความโปร่งใส (transparency) และความลับของข้อมูลนั้น จำเป็นต้องสร้างสมดุลระหว่างสองหลักการ กล่าวคือ กระบวนการโดยรวมควรมีความโปร่งใส เพื่อให้ทุกฝ่ายสามารถเข้าใจได้ว่าขั้นตอนต่าง ๆ ดำเนินการอย่างไร ขณะเดียวกัน ข้อมูลบางประเภทที่เกี่ยวข้องกับคู่กรณีหรือการไกล่เกลี่ย (mediation) ก็จำเป็นต้องได้รับการรักษาความลับ เพื่อให้กระบวนการไกล่เกลี่ยเป็นพื้นที่ที่ทุกฝ่ายสามารถพูดคุยและหาทางออกร่วมกันได้อย่างปลอดภัย ดังนั้น การออกแบบ NCP จึงต้องสร้างสมดุลระหว่างความโปร่งใสกับการคุ้มครองข้อมูลที่จำเป็นต้องเป็นความลับ

อีกประเด็นหนึ่งที่ควรให้ความสำคัญคือการนำบทเรียนจากข้อร้องเรียนมาใช้เพื่อการเรียนรู้อย่างต่อเนื่อง (continuous learning) แม้ OECD อาจไม่ได้เน้นประเด็นนี้ในลักษณะเดียวกัน แต่หลักการด้านธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนให้ความสำคัญกับการนำบทเรียนจากกรณีต่าง ๆ มาปรับปรุงการดำเนินงานอย่างต่อเนื่อง ดังนั้น ข้อร้องเรียนของ NCP ไม่ควรถูกมองเป็นเพียงกรณีเฉพาะราย แต่ควรนำข้อมูลและบทเรียนที่ได้ไปใช้พัฒนานโยบาย แนวทางปฏิบัติ และระบบป้องกันปัญหาในอนาคต

นอกจากนี้ ผู้ปฏิบัติงานใน NCP จำเป็นต้องมีความรู้และความเชี่ยวชาญที่หลากหลาย เพราะข้อร้องเรียนไม่ได้เกี่ยวข้องเฉพาะประเด็นแรงงานเท่านั้น แต่อาจครอบคลุมถึงชุมชน สิ่งแวดล้อม ห่วงโซ่อุปทาน และประเด็นอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจ ดังนั้น บุคลากรของ NCP ควรได้รับการพัฒนาศักยภาพอย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านกฎหมาย การไกล่เกลี่ย และความเข้าใจเกี่ยวกับบริบทของธุรกิจ โดยผู้ปฏิบัติงานไม่ควรมีเพียงความรู้ทางกฎหมาย แต่ต้องมีทักษะในการทำหน้าที่เป็นผู้ไกล่เกลี่ยที่มีประสิทธิภาพ และเข้าใจว่าการดำเนินธุรกิจในปัจจุบันไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะการดำเนินงานของบริษัท แต่ครอบคลุมถึงห่วงโซ่อุปทาน (supply chain) และระบบนิเวศทางธุรกิจ (business ecosystem) ทั้งหมด

ประเด็นสำคัญที่ควรตั้งคำถามสำหรับการจัดตั้ง NCP ของประเทศไทยคือเรื่องความพร้อมของกลไก ไม่ว่าจะเป็นโครงสร้าง บุคลากร หรือทรัพยากรสนับสนุน แม้ทุกฝ่ายอาจเห็นพ้องกันถึงความสำคัญของการมีผู้

ที่อยู่

44 บ้านพักนิคมรถไฟ กม. 11 ถ. วิภาวดีรังสิต 11
Bangkok
10900

เวลาทำการ

จันทร์ 08:30 - 16:30
อังคาร 08:30 - 16:30
พุธ 08:30 - 16:30
พฤหัสบดี 08:30 - 16:30
ศุกร์ 08:30 - 16:30

เว็บไซต์

แจ้งเตือน

เป็นคนแรกที่รู้ข่าว: เราจะส่งอีเมลแจ้งเมื่อ สมาพันธ์แรงงานรัฐวิสาหกิจสัมพันธ์-สรส โพสต์ข่าวสารและโปรโมชั่น อีเมลของคุณจะไม่ถูกนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น และคุณสามารถยกเลิกการรับข่าวสารได้ทุกเมื่อ

ทางลัด

แชร์