23/07/2026
ครูประทีป อึ้งทรงธรรม ฮาตะ ครูแห่งสลัมคลองเตย ผู้เปลี่ยนวงจร 'โง่ จน เจ็บ'
ในชุมชนแออัดที่คนส่วนใหญ่มองข้าม มีเด็กจำนวนมากที่ไม่มีโอกาสแม้แต่จะได้ "อ่านออกเขียนได้"
แต่มีหญิงสาวคนหนึ่ง ตัดสินใจเปิดห้องเรียนเล็กๆ ใต้ถุนบ้าน เพื่อเปลี่ยนชีวิตเด็กเหล่านั้น
และห้องเรียนเล็กๆ นั้น... ได้เปลี่ยนชีวิตคนนับหมื่นในเวลาต่อมา
เธอคือ "ครูประทีป อึ้งทรงธรรม ฮาตะ" ครูแห่งสลัมคลองเตย
เด็กสลัมที่เข้าใจความจนดีที่สุด
ครูประทีปเติบโตขึ้นมาในชุมชนแออัดคลองเตย เธอจึงเห็นและเข้าใจความยากจนอย่างลึกซึ้ง
เธอเห็นเพื่อนบ้าน เห็นเด็กๆ รอบตัว ที่ต้องออกไปทำงานหาเงินช่วยครอบครัวตั้งแต่เล็ก หลายคนไม่มีสูติบัตร ไม่มีทะเบียนบ้าน ทำให้ไม่มีสิทธิเข้าโรงเรียนรัฐ
พวกเขาจึงติดอยู่ในวงจรที่คนเรียกว่า "โง่ จน เจ็บ" จนเพราะไม่ได้เรียน ไม่ได้เรียนเพราะจน วนซ้ำไปมาไม่รู้จบ
ครูประทีปรู้ดีว่า สิ่งเดียวที่จะตัดวงจรนี้ได้ คือ "การศึกษา"
"โรงเรียนวันละบาท" ที่เริ่มจากใต้ถุนบ้าน
ด้วยวัยเพียง 16 ปี ครูประทีปตัดสินใจลงมือทำในสิ่งที่เธอเชื่อ
เธอเปิดสอนหนังสือให้เด็กสลัมที่ใต้ถุนบ้านของตัวเอง โดยคิดค่าเรียนเพียง "วันละ 1 บาท"
ทำไมต้องเก็บเงิน ทั้งที่ตั้งใจช่วยเด็กจนๆ? เพราะครูประทีปอยากให้เด็กและผู้ปกครองรู้สึกว่านี่คือ "การเรียนจริงๆ" ที่มีคุณค่า ไม่ใช่ของฟรีที่ใครจะทิ้งขว้างก็ได้ เป็นค่าเรียนเล็กน้อยที่ทุกครอบครัวพอจ่ายไหว
ชาวบ้านจึงเรียกที่นี่ด้วยความรักว่า "โรงเรียนวันละบาท"
จากเด็กไม่กี่คนใต้ถุนบ้าน ค่อยๆ กลายเป็นความหวังของเด็กทั้งชุมชน
รางวัลระดับโลก ที่กลายเป็นจุดเริ่มต้นของสิ่งที่ใหญ่กว่า
ความทุ่มเทของครูประทีปไม่ได้ถูกมองข้าม
วันที่ 31 สิงหาคม 2521 เธอได้รับ "รางวัลรามอน แมกไซไซ" สาขาบริการชุมชน ซึ่งเปรียบเสมือน "โนเบลแห่งเอเชีย" พร้อมเงินรางวัล 20,000 ดอลลาร์สหรัฐ (ราว 402,500 บาทในสมัยนั้น)
แต่สิ่งที่ครูประทีปทำกับเงินก้อนนี้ คือสิ่งที่ทำให้คนทั้งประเทศประทับใจ —
เธอไม่ได้เก็บไว้ใช้ส่วนตัวแม้แต่บาทเดียว แต่นำเงินรางวัล ทั้งหมด มาก่อตั้ง "มูลนิธิดวงประทีป" เพื่อสานต่องานช่วยเหลือเด็กและคนยากไร้ในชุมชนแออัด
กว่า 50 ปี ของการเป็น "แสงสว่าง"
จากวันนั้นถึงวันนี้ ครูประทีปอุทิศชีวิตให้ชุมชนคลองเตยมากว่า 50 ปี
นอกจากมูลนิธิดวงประทีป เธอยังก่อตั้ง "มูลนิธิเด็กอ่อนในสลัม" และริเริ่มโครงการมากมาย ทั้งด้านการศึกษา สุขภาพ ยาเสพติด และคุณภาพชีวิตของคนในชุมชน
เด็กด้อยโอกาสนับหมื่นคนได้มีโอกาสเรียนหนังสือ มีอาชีพ และมีชีวิตที่ดีขึ้น เพราะแสงสว่างที่ครูประทีปจุดขึ้นเมื่อหลายสิบปีก่อน
สิ่งที่ "ครูประทีป" สอนเราทุกคน
เรื่องของครูประทีปไม่ใช่แค่เรื่องของครูใจดี แต่เป็นบทพิสูจน์ว่า
การเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ ไม่จำเป็นต้องเริ่มจากคนที่มีเงินหรืออำนาจมากมาย บางครั้งมันเริ่มจากเด็กสาววัย 16 ที่มีแค่ "ความตั้งใจดี" และ "ห้องเรียนใต้ถุนบ้าน"
ในวันที่หลายคนเลือกเดินผ่านปัญหาไป ครูประทีปเลือกที่จะหยุด และลงมือทำ
เพราะบางที คนคนเดียวที่กล้าจุดไฟดวงเล็กๆ ก็ส่องสว่างให้คนทั้งชุมชนได้จริงๆ 🕯️❤️
