14/03/2024
" คนทำงานหนักไม่ถือศิลอดได้ไหม? "
สำหรับลูกจ้างหรือคนทำงานในสายอาชีพที่ต้องทำงานหนักในช่วงเวลากลางวันของเดือนรอมดอน เช่น ชาวนา, ชาวสวน, ช่างก่อสร้าง, ช่างซ่อม, คนขับรถรับส่งผู้โดยสารหรือส่งอาหาร, หรืออาชีพต่างๆที่ทำงานหนัก โดยเฉพาะงานที่ต้องทำกลางแดดในช่วงเวลาที่อากาศร้อนเช่นนี้ที่ทำให้เขาหมดแรงเป็นอย่างมาก และไม่สามารถถือศิลอดต่อไปได้ หรือหากเขาจะถือศิลอด เขาก็จะไม่สามารถทำงานได้ จนทำให้เขาไม่สามารถหาเงินมาเลี้ยงและจุนเจือครอบครัว
บรรดานักปราชญ์ได้กล่าวถึงคนเหล่านี้เอาไว้ว่า :
อนุญาตละศิลอด สำหรับลูกจ้างหรือคนที่มีอาชีพที่ต้องทำงานหนัก เมื่อการถือศิลอดได้สร้างความยากลำบาก และสร้างความอ่อนแอให้กับเขาในการทำงาน
อีหม่ามอัลอัซรออีย์ และอีหม่ามรอมลีย์อัชชาฟีอีย์ ได้กล่าวว่า :
قال الأذرعي ووافقه شيخنا الرملي، ومثل ذلك نحو حصاد وبناء وحارس ولو متبرعا فتجب عليه النية ليلا ثم إن لحقته مشقة أفطر
เช่นเดียวกับคนป่วย(ในการอนุญาตให้ละศิลอดในกรณีที่เกิดความอันตราย เกิดความยากลำบากอย่างมากกับเขาในการถือศิลอด) คือคนที่มีอาชีพ เช่น ชาวสวน ช่างก่อสร้าง ยามรักษาความปลอดภัย ถึงแม้เขาจะทำโดยไม่มีค่าจ้าง(ไม่ได้เป็นลูกจ้าง) จำเป็นที่เขาจะต้องเหนียตถือศิลอดในเวลากลางคืนก่อน เเละเมื่อเกิดความยากลำบากกับเขาในการถือศิลอด เขาค่อยละศิลอด
[ หนังสือ ฮาชียาตาอัลกอลยูบีย์ว่าอุมัยเราะห์ เล่ม 2หน้า 82 ]
อีหม่ามอิบนุฮาญัรอัลฮัยตามีย์อัชชาฟีอีย์ได้กล่าวเสริมต่อไปว่า :
خاف على المال إن صام وتعذر العمل ليلا أو لم يغنه فيؤدي لتلفه أو نقصه نقصا لا يتغابن به
(อนุญาตให้กับคนเหล่านั้นละศิลอด)เมื่อเขากลัวว่าจะเกิดความเสียหายกับทรัพสินย์หากเขาทำการถือศิลอด และเขามีอุปสรรค์ไม่สามารถที่จะทำงานในเวลากลางคืนได้ หรือ การทำงานในเวลากลางคืนอย่างเดียวไม่เพียงพอ และมันจะทำให้ทรัพย์สินเสียหาย หรือทำให้เขาขาดทุนจนไม่ได้กำไร
[ หนังสือ ตุห์ฟาตุ้ลมุห์ตาจ เล่ม3หน้า43 ]
อีหม่ามอิบนุอาบีดีนอัลฮานาฟีย์ได้กล่าวว่า :
لو كان آجر نفسه في العمل مدة معلومة فجاء رمضان، فالظاهر أن له الفطر وإن كان عنده ما يكفيه إذا لم يرضَ المستأجر بفسخ الإجارة كما في الظئر؛ فإنه يجب عليها الإرضاع بالعقد، ويحل لها الإفطار إذا خافت على الولد فيكون خوفه على نفسه أولى
หากว่าเขาเป็นลูกจ้างคนอื่นในระยะเวลาการทำงานที่ตกลงกันไว้ ต่อมาได้เข้าเดือนรอมดอน ทัศนะที่ชัดเจน คือ อนุญาตให้กับเขาละศิลอด(เพื่อที่จะสามารถทำงานได้) ถึงแม้เขาจะมีปัจจัยยังชีพที่พอใช้จ่ายอยู่ก็ตาม เมื่อผู้ว่าจ้างไม่ยินดีที่จะยกเลิกสัญญาว่าจ่าง(คือ ต้องการให้เขาทำงานต่อ) เหมือนกันกับแม่นมที่ถูกจ้างเพื่อให้นมเด็ก จำเป็นที่นางจะต้องให้นมตามสัญญาว่าจ้าง และอนุญาตที่นางจะละศิลอด(หากนางถือศิลอด)แล้วจะเกิดอันตรายต่อตัวเด็ก และการ(ที่นางถือศิลอด)และจะเป็นอันตรายต่อตัวนางเอง ก็ยิ่งเป็นที่อนุญาตมากกว่าสำหรับนางในการที่นางจะละศิลอด
[ หนังสือ ฮาชียะห์อิบนุอาบีดีน อาลาร๊อดดิลมุห์ต้าล เล่ม2หน้า420 ]
อีหม่าม อัลฮัตต๊อบอัลมาลีกีย์ ได้กล่าวว่า :
يقع السؤال في زماننا إذا وقع الصيام في زمان الصيف فهل يجوز للأجير الخروج للحصاد مع الضرورة للفطر أم لا؟ كانت الفتيا عندنا إن كان محتاجًا لصنعته لمعاشه ما له منها بد فله ذلك، وإلاكره
ได้เกิดคำถามขึ้นในยุคสมัยของเรา เมื่อการถือศิลอดในเดือนรอมดอนเกิดขึ้นในฤดูร้อน อนุญาตหรือไม่สำหรับลูกจ้างที่จะออกไปทำสวนพร้อมกันนั้นก็จำเป็นต้องละศิลอดด้วย? คนหนุ่มๆ หากว่าเขามีความจำเป็นต้องออกไปทำงานหาเลี้ยงชีพ เพื่อใช้จ่ายในสิ่งที่เขามีความจำเป็น ก็อนุญาตให้เขาละศิลอด แต่หากไม่ใช่เช่นนั้น(คือเขายังพอมีทรัพย์ที่ใช้จ่ายได้โดยไม่ต้องทำงาน) ก็มักโร๊ะห์กับเขาที่จะละศิลอดแล้วไปทำงาน
[ หนังสือ มาวาฮิบุ้ลญาลิ้ล ชาเราะห์มุคตาซอรคอลี้ล เล่ม2หน้า441 ]
…สรุป…
-สำหรับลูกจ้างหรือคนทำงาน ที่งานของเขาเป็นงานหนักในช่วงกลางวันของเดือนรอมดอน และงานนี้เป็นงานที่ยากลำบากกับเขาที่เขาจะถือศิลอดไปด้วยพร้อมกับทำงาน
"เขาได้รับข้อผ่อนผันอนุญาตให้ละศิลอด" โดยเขาจะต้องเหนียตถือศิลอดในตอนกลางคืนก่อน และเมื่อเขาทำงานจนไม่ไหว เขาจึงค่อยละศิลอด และเขาต้องถือศิลอดชดใช้ในภายหลังเช่นกัน
-การพิจรณาว่าสามารถถือศิลอดต่อไปไหวหรือไม่ไหว พิจรณาที่ตัวบุคคลเป็นรายคนไป เพราะเรี่ยวเเรงและความอดทนของแต่ละคนไม่เหมือนกัน แต่ละคนย่อมรู้ดีถึงขีดความสามารถของตนเอง ดังนั้นงานแบบเดียวกัน บางครั้งคนหนึ่งสามารถถือศิลอดไหวพร้อมกับทำงานไปด้วย แต่อีกคนอาจถือศิลอดไม่ไหว
-แต่หากเขาสามารถเลื่อนงานของเขาไปทำในเวลาอื่นได้ หรือสามารถตกลงกับนายจ้างของเขาให้ลดงานของเขาลงเท่าที่เขาสามารถถือศิลอดไปด้วยไหว โดยลดเงินค่าจ้างลงตามค่าเเรงที่ลดลง โดยที่เขาก็ยังมีเงินที่พอใช้จ่ายอยู่ แบบนี้ก็คือสิ่งที่ดีที่สุดสำหรับเขา เนื่องจากความประเสริฐและผลบุญของการถือศิลอดในเดือนรอมดอน ไม่สามารถถูกทดแทนได้ด้วยการถือศิลอดชดใช้ในเดือนอื่นได้
________________________________
#อิสลามตามอุลามาอฺแบบฉบับนบีﷺ