สมาคมภูมิภาคศึกษา The Association of Regional Studies in Thailand

12/06/2026

น้อมสำนึกในพระกรุณาธิคุณเป็นล้นพ้นอย่างหาที่สุดมิได้
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าพัชรกิติยาภา นเรนทิราเทพยวดี กรมหลวงราชสาริณีสิริพัชร มหาวัชรราชธิดา

ข้าพระพุทธเจ้า สมาคมภูมิภาคศึกษา

03/06/2026

ทรงพระเจริญ
๓ มิถุนายน วันเฉลิมพระชนมพรรษา
สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี

ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อม
ข้าพระพุทธเจ้า สมาคมภูมิภาคศึกษา

31/05/2026

รองศาสตราจารย์ ดร.ธนนันท์ บุ่นวรรณา ประธานหลักสูตรศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาลุ่มน้ำโขงศึกษาและผู้ทรงคุณวุฒิสมาคมภูมิภาคศึกษาให้สัมภาษณ์สื่อรัฐบาลเวียดนามต่อการเยือนประเทศไทยอย่างเป็นทางการระหว่างวันที่27-28 พค2569 ของโตเลิมเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์และประธานประเทศพร้อมภริยา

การเยือนไทยอย่างเป็นทางการ ของ โตเลิมพร้อมกับภริยามีความสำคัญอย่างยิ่งในทางประวัติศาสตร์ ประการแรก นับเป็นครั้งแรกของผู้นำเวียดนามที่ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม และควบตำแหน่งประธานาธิบดี (ประธานประเทศ) ประการที่สอง จะก่อให้เกิดความสัมพันธ์ระดับทวิภาคีที่แนบแน่นใกล้ชิดในฐานะที่ทั้งสองประเทศอยู่ในกลุ่มประเทศอาเซียนและภูมิภาคลุ่มน้ำโขงโดยเฉพาะภายใต้บริบทโลกที่คาดเดายาก ขณะที่ความเป็นหุ้นส่วนยุทธศาสตร์รอบด้านระหว่างเวียดนาม-ไทยยิ่งต้องพัฒนาขับเคลื่อนเพราะสองประเทศมีศักยภาพสูง ประการที่สาม การพบปะระหว่างผู้นำไทย-เวียดนาม อยู่ในบริบทสำคัญในทางประวัติศาสตร์ซึ่งเป็นปีที่ครบรอบ 50 ปี แห่งการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตอย่างเป็นทางการ ตัวเลข “50 ปี” แสดงความหมายและโอกาส

ประเทศไทยและเวียดนามควรแสวงหาความร่วมมือเพื่อประโยชน์ของทั้งสองประเทศ เพื่อเสถียรภาพ ความมั่นคง และสันติภาพในภูมิภาคและโลก เช่น ภาคอุตสาหกรรม ภาคเกษตรกรรม เปลี่ยนจากการแข่งขัน” → “ร่วมสร้างแบรนด์” ทั้งสองประเทศมีศักยภาพมากมายสําหรับความร่วมมือในการพัฒนาห่วงโซ่อุปทาน การเชื่อมต่อการขนส่ง โลจิสติกส์ และความร่วมมือในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ําโขง ด้วยตําแหน่งทางภูมิยุทธศาสตร์ที่สําคัญของแต่ละประเทศทั้งสองฝ่ายจึงมีเงื่อนไขที่เอื้ออํานวยต่อการเป็นศูนย์กลางเชื่อมโยงภูมิภาคอินโด-แปซิฟิก

ประเทศไทยมีชุมชนชาวเกี่ยวบ่าวอยู่ในภาคอีสาน และมีแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ โบราณคดี ที่เชื่อมโยงระหว่างเวียดนามและไทย นับเป็นเงื่อนไขที่เป็นประโยชน์ที่ไทยและเวียดนามจะได้ส่งเสริม ความสัมพันธ์ด้านวัฒนธรรม ภาษา แหล่งท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ในมิติประวัติศาสตร์ สังคม วัฒนธรรม โบราณคดี ที่สร้างเรื่องเล่าร่วมกัน

บริษัทของไทย ซึ่งมีการลงทุนอยู่แล้วในประเทศเวียดนาม ยังมีโครงการขยายการลงทุนในโครงการขนาดใหญ่อีกมาก/ขยายกำลังผลิต/ขยายโรงงาน/ลงทุนเพิ่มในด้านพลังงาน อุตสาหกรรมแปรรูปอาหาร ค้าปลีก โลจิสติกส์ และโครงสร้างพื้นฐาน

Với góc nhìn từ Bangkok, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Thananan Boonwanna, nhà nghiên cứu lịch sử Việt Nam dành riêng cho phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Thái Lan cuộc trả lời phỏng vấn nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nh....

24/05/2026

นาวาเอก ธนวัฒน์ สมจิตร หัวหน้ากลุ่มการฝึกต่างประเทศ ศรชล. และผู้ทรงคุณวุฒิสมาคมภูมิภาคศึกษา เข้าร่วมการประชุม Heads of Asian Coast Guard Agencies Meeting (HACGAM) Working Level Meeting (WLM) ครั้งที่ 22 ระหว่างวันที่ 18–23 พ.ค.69 ณ มณฑลฝูเจี้ยน สาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อหารือและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านความปลอดภัยและความมั่นคงทางทะเล การค้นหาและช่วยเหลือผู้ประสบภัย รวมถึงการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมทางทะเล ตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือและการพัฒนาขีดความสามารถร่วมกันของหน่วยยามฝั่งในภูมิภาคเอเชีย เพื่อเสริมสร้างความไว้วางใจและสภาพแวดล้อมทางทะเลที่มั่นคง ปลอดภัย และยั่งยืนร่วมกัน

ในการนี้ นาวาเอก ธนวัฒน์ฯ ยังได้รับโอกาสการให้สัมภาษณ์อย่างไม่เป็นทางการจากสำนักข่าว CCTV 7 ของประเทศจีนในประเด็นการพัฒนาความร่วมมือการรักษาความมั่นคงทางทะเลในภูมิภาคร่วมกันโดยเฉพาะการปราบปรามการกระทำผิดกฎหมายทางทะเลจากการลักลอบขนส่งสิ่งผิดกฎหมาย อาทิ ยาเสพติด และ การค้าน้ำมันเถื่อนทางทะเล เป็นต้น อีกทั้งการสัมภาษณ์ยังได้กล่าวถึงการกำหนดแผนปฏิบัติการ Action Plans ที่เกิดจากให้คำมั่นในคำแถลงการณ์ร่วมหรือ Joint Statement ร่วมกันอีกด้วย ครับ

21/05/2026

เชิญชวนรับชมการจัดอบรมย้อนหลังเรื่อง
ส่องประวัติศาสตร์การทูตสยามจาก“ยุคพระนารายณ์”ถึง“ประเทศไทย” l คุยไปเรื่อย Word Flow Special EP.

เทปบันทึกงานเสวนาออนไลน์ ส่วนหนึ่งของโครงการอบรมทัศนาจร : ประวัติศาสตร์การทูตไทย ส่องวิถีการทูตสยามจาก “...

11/05/2026

11/05/2026

เชิญชมเสวนาของสมาคมภูมิภาคศึกษา

ถอดรหัสพญามังกร เจาะยุทธศาสตร์จีนในเอเชียและอาเซียน l คุยไปเรื่อย Word Flow Special EP.

เทปบันทึกงานเสวนาออนไลน์ เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม 2569โดยสมาคมภูมิภาคศึกษาร่วม กับคณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรร....

06/05/2026

ถอดรหัสพญามังกร เจาะยุทธศาสตร์จีนในเอเชียและอาเซียน

05/05/2026

สมาคมภูมิภาคศึกษา ขอเชิญฟังเสวนาเรื่องยุทธศาสตร์จีนต่อเอเชียและอาเซียน พร้อมวิเคราะห์ปฏิสัมพันธ์ระหว่างจีนกับดินแดนต่างๆในเอเชีย เช่น อิหร่าน ไต้หวัน ตลอดจนอิทธิพลของจีนในอาเซียนซึ่งครอบคลุมไทย พม่า กัมพูชา รวมถึงความขัดแย้งจีน-เวียดนามในทะเลจีนใต้

6 พฤษภาคม 2569 เวลา 10.00-12.00 น.

เจาะลึกเรื่องจีนร่วมสมัยหลากแง่มุม โดย

ผศ.แอนนี คำสร้อย ผู้ทรงคุณวุฒิสมาคมและอาจารย์มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง (จีน-อิหร่าน / จีน-อาเซียน)

อ.ดร.มัธธาณะ รอดยิ้ม ผอ สำนักวิจัยสมาคมและอาจารย์มหาวิทยาลัยมหิดล (จีน-ไต้หวัน / จีน-อาเซียน)

รศ.ดร.ธนนันท์ บุ่นวรรณา ผู้ทรงคุณวุฒิสมาคมและอาจารย์มหาวิทยาลัยขอนแก่น (จีน-เวียดนามในทะเลจีนใต้)

รศ.ดร.ดุลยภาค ปรีชารัชช นายกสมาคมและอาจารย์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (จีน-พม่า-กัมพูชา)

ดำเนินรายการโดย คุณจงเจริญ ขันทอง ผอ สำนักผลิตสื่อสารคดีและสันทนาการของสมาคม

เข้าฟังฟรี ไม่เสียค่าใช้จ่าย

https://www.facebook.com/share/1CT78s7x22/?mibextid=wwXIfr

Join Zoom Meeting
https://us06web.zoom.us/j/81171218559?pwd=aSfN7QOiPV6mlauJ0asJQis4Vb6XfC.1

Meeting ID: 811 7121 8559
Passcode: 571387

29/04/2026

ชีวประวัติ โจเซฟ สตาลิน ตอนที่ 2
โดย ปวินท์ พฤกษเศรษฐ
คอนเท้นครีเอเตอร์ สมาคมภูมิภาคศึกษา

เมื่อได้ครองอำนาจและกำจัดคู่แข่งคนสำคัญไปแล้ว สตาลินก็เริ่มกระชับอำนาจทั้งหมดไว้ในมือ สตาลินเริ่มแผนพัฒนาเศรษฐกิจ 5ปี เพื่อพัฒนาอุตสาหกรรมหนัก กับนโยบายนารวม ส่งผลให้เกิดความอดอยากครั้งใหญ่ โดยเฉพาะในยูเครนที่เรียกว่า เหตุการณ์โฮโลโดมอร์ เนื่องจากรัฐบาลกลางสั่งเก็บอาหารส่งไปคลังกลางเพื่อส่งออกและปัดส่วนเล็กน้อยให้ชาวนา กับการปลอมแปลงตัวเลขผลผลิตที่สูงเกินจริง ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตจำนวนมากจากความอดอยาก

ด้านการต่างประเทศ สตาลินคิดแตกต่างกับทรอตสกี้ที่ต้องการเผยแพร่การปฏิวัติไปทั่วโลก สตาลินมีแนวคิด สังคมนิยมในประเทศเดียว สร้างสหภาพโซเวียตให้แข็งแกร่งก่อนยังไม่ไปยุ่งเกี่ยวกับต่างชาติ สหภาพโซเวียตจึงได้เข้าร่วมองค์กรสันนิบาตชาติในปีค.ศ. 1934

แม้จะคุมอำนาจเบ็ดเสร็จ สตาลินก็ยังหวาดระแวงว่ากลุ่มซ้ายและกลุ่มขวาในพรรคที่หลงเหลืออาจรวมกลุ่มกันโค่นอำนาจตัวเอง สตาลินจึงเริ่มการกวาดล้างครั้งใหญ่ The Great Purge โดยใช้หน่วยตำรวจลับ NKVD ตามสืบและจับกุมผู้ต้องสงสัยโดยข้อหาด้านความมั่นคงและไม่ภักดีต่อการปฏิวัติ มีการพิพากษาที่มอสโกถึง 3 ครั้งเพื่อกำจัดกลุ่มคู่แข่งทางการเมือง โดยสองครั้งแรกเน้นกวาดล้างกลุ่มซ้ายของทรอตสกี้ และครั้งที่สามคือการกำจัดกลุ่มขวา

นายทหารในกองทัพแดงก็ไม่รอดพ้นการกวาดล้างครั้งนี้ เนื่องจากทรอตสกี้เป็นผู้ก่อตั้งกองทัพแดง สตาลินจึงกวาดล้างนายทหารจำนวนมากที่ต้องสงสัยว่าเกี่ยวข้องกับทรอตสกี้หรือมีแนวคิดทหารแบบตะวันตกด้วย ส่งผลให้กองทัพแดงสูญเสียนายทหารมีประสบการณ์เป็นจำนวนมาก แต่ก็เปิดทางให้นายทหารรุ่นใหม่ได้ไต่เต้าขึ้นมาแทนในอนาคต
ช่วงปีค.ศ.1938 เยอรมนีกำลังเริ่มขยายอิทธิพลในยุโรปกลาง หลังการผนวกออสเตรีย ฮิตเลอร์มุ่งเป้าไปที่เช็กโกสโลวาเกีย ที่สหภาพโซเวียตกับฝรั่งเศสเคยสัญญาจะคุ้มครองเอกราชให้ แต่ฝรั่งเศสและสหราชอาณาจักรเลือกจะประนีประนอมกับฮิตเลอร์ แม้สหภาพโซเวียตพยายามจะแสดงเจตจำนงว่าพร้อมจะส่งทหารไปคุ้มครอง แต่ไม่มีประเทศยุโรปตะวันออกไหนยินยอมให้ผ่านทาง ส่งผลให้สุดท้ายเช็กโกสโลวาเกียก็ถูกผนวกดินแดนทั้งหมด

สตาลินพยายามสร้างพันธมิตรกับสหราชอาณาจักรและฝรั่งเศสเพื่อยับยั้งเยอรมนี แต่ตอนนั้นตะวันตกระแวงคอมมิวนิสต์อย่างมาก ฮิตเลอร์จึงใช้โอกาสนี้ทำสนธิสัญญาไม่รุกรานกับสตาลินใน สนธิสัญญาโมโลตอฟ-ริบเบนทรอปป์ ซึ่งสตาลินต้องการใช้เพื่อยื้อเวลาจนกว่ากองทัพแดงจะฟื้นตัวหลังการกวาดล้าง

สตาลินเริ่มทวงคืนดินแดนสมัยจักรวรรดิรัสเซียเริ่มจากการบุกฟินแลนด์ในสงครามฤดูหนาว และได้ดินแดนคาเรเลียกลับมา สตาลินสั่งกองทัพแดงเข้าผนวกรัฐบอลติก ลิธัวเอเนีย ลัตเวีย เอสโตเนีย และแคว้นเบสสาเรเบียกับบูคาวีน่าเหนือจากโรมาเนีย
สตาลินยังลงนามสนธิสัญญาไม่รุกรานกับจักรวรรดิญี่ปุ่นเพื่อป้องกันสงครามสองด้าน และพยายามขอเข้าร่วมกับฝ่ายอักษะ แต่ถูกเยอรมนีปฏิเสธ
หน่วยข่าวกรองสายลับของสหภาพโซเวียตรวมถึงสัมพันธมิตรพยายามเตือนการบุกครั้งใหญ่ของเยอรมนี แต่สตาลินไม่เชื่อและมั่นใจว่าฮิตเลอร์จะไม่ฉีกข้อตกลง แต่แล้ววันที่ 22 มิถุนายน ค.ศ.1941 เยอรมนีเปิดปฏิบัติการบาร์บารอสซ่า บุกสหภาพโซเวียต

กองทัพแดงที่ยังไม่ฟื้นตัวจากการกวาดล้างและไม่ได้เตรียมการถูกโจมตีเสียหายหนัก สตาลินรีบสั่งย้ายโรงงานอุตสาหกรรมไปยังเทือกเขาอูรัลให้ไกลจากระยะเครื่องบินทิ้งระเบิด ดำเนินกลยุทธ์ผลาญภพ เผาทุกอย่างในเส้นทางเดินทัพของเยอรมนี และตั้งนายพลเกออร์กี้ ชูคอฟบัญชาการการป้องกันกรุงมอสโก

ฤดูหนาวอันหนาวเหน็บของรัสเซียและการต่อต้านอย่างหนักของกองทัพแดงและชาวมอสโก ทำให้กองทัพเยอรมันไม่สามารถตีมอสโกได้ต้องล่าถอย สตาลินได้ตกลงเป็นพันธมิตรกับสหราชอาณาจักรและสหรัฐอเมริกา

แม้ช่วงแรกสตาลินพยายามแทรกแซงกองทัพแดงจนเกิดหายนะหลายครั้งเช่น คำสั่ง227 ที่ห้ามทหารล่าถอย ส่งผลให้มีทหารจำนวนมากตกอยู่ในวงล้อมและจับเป็นเชลย ภายหลังสตาลินให้เหล่านายพลกองทัพแดงสามารถวางแผนการรบได้โดยไม่แทรกแซงมาก

จุดเปลี่ยนสำคัญในแนวรบตะวันออกคือ ยุทธการที่สตาลินกราด ฮิตเลอร์สั่งบุกเมืองที่มีชื่อของสตาลินเพื่อเหตุผลทางการเมือง แต่แล้วกองทัพที่6 ของเยอรมนีก็ถูกล้อมในเมืองท่ามกลางฤดูหนาวก่อนจะยอมจำนน ทำให้สหภาพโซเวียตได้กลับเป็นฝ่ายรุกในแนวรบตะวันออก

สตาลินได้เข้าประชุมกับรูสเวลต์และเชอร์ชิลหลายครั้งเพื่อวางยุทธศาสตร์สงคราม การส่งกำลังสนับสนุน และการจัดการเยอรมนีหลังสงครามสิ้นสุด โดยสตาลินได้กดดันให้ตะวันตกเปิดแนวรบใหม่แบ่งเบาภาระกองทัพแดงโดยการขู่จะถอนตัวจากสงคราม และได้รับรองเขตอำนาจอิทธิพลในยุโรปตะวันออกหลังสงครามจบ

การประชุมใหญ่ที่สุดคือการประชุมที่เมืองยัลต้า บนคาบสมุทรไครเมียในปีค.ศ.1945 สตาลินได้ตกลงจะช่วยบุกญี่ปุ่นหลังเยอรมนียอมแพ้ แลกกับหมู่เกาะคูริลและตอนเหนือของซัคคาลินจากญี่ปุ่น
วันที่ 8 สิงหาคม ค.ศ.1945 สตาลินสั่งกองทัพแดงบุกแมนจูเรีย หลังเห็นอานุภาพของระเบิดปรมาณูที่ฮิโรชิม่า สตาลินสั่งนายพลวาสิเลฟสกี้รีบบุกยึดแมนจูเรียเพื่อมีส่วนในการแบ่งดินแดนญี่ปุ่น รวมถึงการเร่งเดินหน้าสร้างระเบิดปรมาณูของตนเอง
หลังการยอมจำนนของญี่ปุ่น สหภาพโซเวียตได้ขึ้นมาเป็นมหาอำนาจเทียบเคียงกับสหรัฐอเมริกา ชัยชนะทำให้ได้ครอบครองอิทธิพลในยุโรปตะวันออก เยอรมนีตะวันออก คาบสมุทรบอลข่านยกเว้นกรีซ เกาหลีเหนือ และตอนเหนือของจีน

หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดก็เข้าสู่ยุคสงครามเย็น ในช่วงแรกหลังสงครามสิ้นสุด สตาลินมุ่งเน้นการฟื้นฟูสหภาพโซเวียตและตั้งรัฐบาลนิยมคอมมิวนิสต์ในเขตอิทธิพล เนื่องจากสหภาพโซเวียตยังไม่มีระเบิดปรมาณู แต่ก็ยังให้การสนับสนุนจีนคอมมิวนิสต์ในสงครามกลางเมืองกับพรรคก๊กมินตั๋ง ส่งผลให้จีนรวมชาติสำเร็จภายใต้การนำของเหมาเจ๋อตุงกับพรรคคอมมิวนิสต์จีน
ค.ศ.1949 สหภาพโวเวียตทดลองระเบิดปรมาณูสำเร็จ ซึ่งนำไปสู่การที่สตาลินให้ไฟเขียวคิมอุลซุง ผู้นำเกาหลีเหนือให้บุกเกาหลีใต้เพื่อรวมคาบสมุทรเกาหลี ส่งผลให้สหรัฐอเมริกาและกองกำลังสหประชาชาติเข้าแทรกแซง สตาลินจึงขอให้จีนเข้าแทรกแซง ส่งผลให้เกาหลียังคงแบ่งแยกอยู่จนถึงปัจจุบัน

ด้านยุโรปที่พังพินาศจากสงคราม สหรัฐอเมริกาได้เสนอแผนการมาร์แชลล์ ความช่วยเหลือทางเศรษฐกิจเพื่อฟื้นฟูประเทศยุโรปตะวันตก สตาลินมองว่าเป็นการครอบงำด้วยอำนาจทุนนิยมอเมริกาและสั่งห้ามประเทศบริวารเข้าร่วมเด็ดขาด สตาลินได้สร้างแผนโมโลตอฟ เลียนแบบแผนการมาร์แชลล์ เป็นข้อตกลงการค้าในยุโรปตะวันออกก่อนจะพัฒนาเป็น คอมมีคอน COMECON รวมถึงการตั้ง คอมินฟอร์ม COMINFORM เพื่อประสานกันระหว่างพรรคคอมมิวนิสต์ในประเทศต่างๆ
หลังเยอรมนียอมจำนน สัมพันธมิตรได้แบ่งดินแดนเยอรมนีออกเป็นตะวันออกของสหภาพโซเวียต กับตะวันตกของสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร และฝรั่งเศส ในปีค.ศ.1948 เยอรมนีตะวันตกประกาศใช้สกุลเงินมาร์กเยอรมันใหม่และการรวมกลุ่มเศรษฐกิจของตะวันตก ส่งผลให้สตาลินไม่พอใจและสั่งปิดล้อมเบอร์ลินตะวันตกที่อยู่ใจกลางเยอรมนีตะวันออกจากโลกภายนอก

เบอร์ลินเป็นเมืองหลวงของเยอรมนี พันธมิตรตะวันตกไม่ยอมให้สหภาพโซเวียตครอบครองแต่เพียงผู้เดียวจึงแบ่งเขตตะวันตกและตะวันออก สตาลินจึงสั่งห้ามรถและยานพาหนะผ่านเยอรมนีตะวันออกเข้าไปเบอร์ลินตะวันตก เพื่อบีบให้ตะวันตกทิ้งเบอร์ลิน

สหรัฐอเมริกาจึงขนส่งเสบียง เครื่องอุปโภคบริโภค และเชื้อเพลิงไปเบอร์ลินตะวันตกทางเครื่องบินทั้งวันทั้งคืน เป็นเวลานานถึง 11 เดือนรวมถึงการคว่ำบาตรการค้ากับสหภาพโซเวียตและยุโรปตะวันออก จนสตาลินต้องยอมยกเลิกการปิดล้อม

ในช่วงบั้นปลายชีวิต สตาลินยังคงหวาดระแวงศัตรูทางการเมืองและการลอบสังหาร หลังาสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดสตาลินก็ปลดจอมพลชูคอฟ วีรบุรุษกองทัพแดงออกจากตำแหน่งสำคัญเนื่องจากเกรงกลัวในความนิยมมหาศาล และการกวาดล้างหมอในปีค.ศ.1953 สตาลินระแวงว่าพวกหมอที่ส่วนมากเป็นชาวยิวจะวางแผนลอบสังหารจึงสั่งกวาดล้าง
มีนาคม ค.ศ.1953 สตาลินล้มป่วยที่บ้านพัก สตาลินได้ล้มนอนหมดสติในห้องนานหลายชั่วโมง แต่ไม่มีทหารหรือคนใช้กล้าเข้าไปตรวจดู เพราะกลัวถูกประหารหากเข้าไปรบกวน สุดท้ายในวันที่ 5 มีนาคม สตาลินถูกพบเสียชีวิตในห้องนอนด้วยวัย75ปี ด้วยอาการเส้นเลือดในสมองแตก
หลังการเสียชีวิตของสตาลิน ครุชเชฟผู้นำคนใหม่ก็เริ่มการทำลายและลบล้างแนวคิดแบบสตาลิน เมืองสตาลินกราดถูกเปลี่ยนเป็นโวลกากราด ประณามความโหดเหี้ยมของสตาลิน รูปปั้นและอนุสาวรีย์ของสตาลินถูกทุบทำลายหรือย้ายออก

ในชีวิตครอบครัวสตาลินมีภรรยา 2 คน คนแรกคือคาโต้ สวานดซ มีลูกชายด้วยกันคือ ยาคอฟ ซึ่งถูกเยอรมนีจับเป็นเชลยและตายในค่ายกักกัน หลังสตาลินปฏิเสธจะแลกเปลี่ยนยาคอฟกับจอมพลพอลลัส ภรรยาคนที่ 2 คือ นาเดซดา อัลลีลูเยวา มีลูกชายคือ วาสิลี ถูกจับหลังสตาลินเสียชีวิตและตายจากโรคพิษสุรา กับลูกสาวคือ ซเวตลานา หลังสตาลินเสียชีวิตเธอหนีไปใช้ชีวิตที่สหรัฐอเมริกา

สตาลินคือผู้นำที่ถูกจดจำในฐานะเผด็จการจอมโหด และการปกครองที่เข้มงวด เขาคือคนที่ทำให้ชาวโซเวียตหลายล้านคนเสียชีวิตจากความอดอยากและการกวาดล้างทางการเมือง แต่ปฏิเสธไม่ได้ว่าสตาลินคือผู้เปลี่ยนสหภาพโซเวียตจากประเทศเกษตรกรรม มาเป็นมหาอำนาจอุตสาหกรรมและการทหารที่ท้าทายสหรัฐอเมริกาได้ ความสามารถทางการเมืองที่พร้อมจับมือและหักหลังทุกคนได้เพื่อผลประโยชน์สูงสุด รวมถึงความสามารถทางการทูตของสตาลินที่ทำให้เขาได้แทบจะทุกอย่างที่ต้องการจากสงครามโลกครั้งที่2 และเป็นผู้สร้างลัทธิบูชาตัวบุคคลและระบบพรรคที่ควบคุมเบ็ดเสร็จ ที่ยังคงเห็นได้ในประเทศเกาหลีเหนือและการปกครองแบบพรรคของประเทศคอมมิวนิสต์ 
Reference

https://www.britannica.com/biography/Joseph-Stalin
https://www.history.com/articles/joseph-stalin
https://www.bbc.co.uk/teach/articles/zhv747h
https://www.ebsco.com/research-starters/history/joseph-stalin