29/04/2026
สสส. ร่วมกับ จุฬาฯ ยกระดับสถานพยาบาลและสถานดูแลผู้สูงอายุไทย สู่มาตรฐาน Universal Design Standards 2025 “ประกวดสถานประกอบการดูแลผู้สูงอายุ” สร้างสภาพแวดล้อมที่ปลอดภัยและเป็นมิตรเพื่อทุกคน
[กรุงเทพฯ – 18 มิถุนายน 2568] – สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) โดยโครงการกลไกการพัฒนาสภาพแวดล้อมเพื่อชุมชนที่เป็นมิตรสำหรับผู้สูงอายุและคนพิการ ร่วมกับ ศูนย์ออกแบบสภาพแวดล้อมเพื่อทุกคน (Chula UDC) คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประกาศความสำเร็จในการขับเคลื่อนมาตรฐานอาคารที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุและคนพิการภายใต้เกณฑ์ "Universal Design Standards 2025 for Healthcare Facilities" เผยผลการประเมินสถานพยาบาลและสถานดูแลผู้สูงอายุระยะยาว (Long term Care Facilities: LTC) ทั่วประเทศที่ผ่านเกณฑ์มาตรฐานในระดับดีเยี่ยม (Platinum) และดีมาก (Gold)
รศ.ไตรรัตน์ จารุทัศน์ หัวหน้าศูนย์ Chula UDC เปิดเผยว่า ในปัจจุบันประเทศไทยเข้าสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ ความต้องการสถานพยาบาลและสถานดูแลผู้สูงอายุระยะยาวเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่พบว่าอาคารหลายแห่งยังมีอุปสรรคทางกายภาพ เช่น ห้องน้ำติดตั้งราวจับไม่ถูกต้อง ทางลาดชันเกินไป พื้นผิวลื่น หรือป้ายนำทางไม่ชัดเจน ซึ่งเสี่ยงต่ออุบัติเหตุ โครงการนี้จึงจัดทำขึ้นเพื่อส่งเสริมให้อาคารมีการปรับปรุงสถานที่และสิ่งอำนวยความสะดวก ให้ผู้สูงอายุและคนพิการเข้าถึงได้อย่างปลอดภัยและมีศักดิ์ศรี
เกณฑ์การตัดสินและการยกระดับมาตรฐาน โครงการได้พัฒนาเครื่องมือการประเมินที่เข้มงวด โดยอ้างอิงจากกฎหมายและข้อกำหนดพิเศษเพิ่มเติมเพื่อให้ครอบคลุมการใช้งานจริง แบ่งการประเมินเป็น 4 ระดับ ได้แก่:
• ดีเยี่ยม (Platinum): คะแนนรวม 85% ขึ้นไป และทุกหมวดต้องผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำ 60%
• ดีมาก (Gold): คะแนนรวม 75-84% และทุกหมวดต้องผ่านเกณฑ์ขั้นต่ำ 50%
• ดี (Silver): คะแนนรวม 50-74%
• ผ่าน (Certified): คะแนนรวม 40-49%
สรุปผลการดำเนินงานที่น่าสนใจ: จากการลงพื้นที่ตรวจประเมินสถานพยาบาล 5 แห่ง และสถานดูแลผู้สูงอายุ 28 แห่ง (รวม 33 แห่ง) พบความเปลี่ยนแปลงเชิงบวกอย่างชัดเจน:
• ประเภทสถานพยาบาล: มีอาคารที่ได้รับรางวัลระดับ Platinum 1 แห่ง คือ เดอะซีเนียร์ รัชโยธิน และระดับ Silver 3 แห่ง เช่น รพ.วิชัยเวช, รพ.กรุงเทพ พัทยา และ รพ. Chersery ราชพฤกษ์
• ประเภท LTC (Long-Term Care): มีสถานประกอบการได้รับระดับ Platinum ถึง 5 แห่ง และระดับ Gold 5 แห่ง จากทั้งหมด 28 แห่ง แสดงถึงความตื่นตัวของผู้ประกอบการในการปรับปรุงพื้นที่ เช่น การปรับปรุงห้องน้ำผู้สูงอายุและผุ้ใช้อุปกรณ์ช่วยเหลือ ทางเดิน ทางลาดเรียบ ปลอดภัย ไม่ลื่น การติดตั้งป้ายสัญลักษณ์ที่ชัดเจน
การได้รับมาตรฐาน UD Standards 2025 ไม่เพียงแต่ช่วยให้ผู้สูงอายุใช้งานพื้นที่ได้อย่างอิสระและปลอดภัย ลดอุบัติเหตุร้ายแรง แต่ยังช่วยลดภาระการทำงานของเจ้าหน้าที่และผู้ดูแลให้ปฏิบัติงานได้สะดวกขึ้น นอกจากนี้ยังสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนในการเลือกใช้บริการสถานดูแลผู้สูงอายุที่ได้มาตรฐานสากล
การมอบมาตรฐานรางวัล Universal Design Standards 2025 จัดขึ้นเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 2568 ในงานประชุมวิชาการ "เสียงที่คนอื่นไม่ได้ยิน : ประชากรกลุ่มเฉพาะ ครั้งที่ 3" (3rd Voice of the Voiceless) โดย สสส. ณ อิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี มุ่งเน้นขับเคลื่อนสิทธิและสุขภาวะกลุ่มเปราะบาง โดยมีภาคีเครือข่ายเข้าร่วมกว่า 4,300 คน เพื่อสร้างสังคมสุขภาวะที่เท่าเทียมและยั่งยืน
ในอนาคต สสส. และ Chula UDC มีแผนขยายผลการให้มาตรฐานไปยังอาคารสาธารณะประเภทอื่น ๆ เช่น สวนสาธารณะ สถานที่ท่องเที่ยว ห้างสรรพสินค้า และโรงแรม เพื่อสร้างสภาพแวดล้อมที่เป็นมิตรกับทุกคนอย่างแท้จริง
ติดตามรายละเอียดผลการประเมินและรายชื่ออาคารที่ได้รับรางวัลได้ที่ Facebook: Chula.UDC หรือเว็บไซต์ Thailand Universal Design Center
#สสส #สังคมสูงวัย #ออกแบบเพื่อทุกคน #ความปลอดภัยผู้สูงอายุ #จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
