18/05/2026
สร้างความพร้อมรับมือความยั่งยืนทางประชากรเพื่อสังคมสูงวัย: นโยบายบนฐานสิทธิและระบบการดูแลโดยชุมชนสู่เศรษฐกิจสูงวัยที่ครอบคลุม
เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม 2569 UNFPA ประเทศไทย เข้าร่วมการประชุมและการประชุมเชิงปฏิบัติการนานาชาติในหัวข้อ “แนวทางและนวัตกรรมโดยชุมชนเพื่อระบบการดูแลที่ดีขึ้น และความพร้อมของชุมชนสู่เศรษฐกิจสูงวัยที่ครอบคลุม” ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนา กรุงเทพฯ โดยงานดังกล่าวจัดขึ้นโดยความร่วมมือของกรมกิจการผู้สูงอายุ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ วิทยาลัยประชากรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ Ageing Innovation Expo Thailand 2026 และภาคีเครือข่ายนานาชาติ
คุณสิริลักษณ์ เชียงว่อง หัวหน้าสำนักงาน UNFPA ประจำประเทศไทย ได้ร่วมเป็นวิทยากรและแบ่งปันมุมมองของ UNFPA ต่อการเปลี่ยนผ่านของประเทศไทยสู่สังคมสูงวัยระดับสุดยอด โดยเน้นย้ำว่า การมีอายุยืนยาวไม่ควรถูกมองว่าเป็นภาระ แต่เป็นหนึ่งในความสำเร็จสำคัญของมนุษยชาติ สิ่งสำคัญคือการออกแบบระบบสังคม เศรษฐกิจ สุขภาพ และการดูแล ให้ทุกคนสามารถสูงวัยอย่างมีศักดิ์ศรี มีเป้าหมาย มีสิทธิ และมีทางเลือก
ข้อเสนอของ UNFPA เน้น 6 เสาหลักสำคัญเพื่อสร้างความพร้อมรับมือทางประชากร ได้แก่
🔸สิทธิมนุษยชนและศักดิ์ศรี: ส่งเสริมให้ทุกคนสามารถสูงวัยอย่างมีศักดิ์ศรี มีอิสระในการตัดสินใจ มีส่วนร่วม และมีคุณค่า
🔸ความเท่าเทียมทางเพศและเศรษฐกิจการดูแล: ตระหนักถึงภาระงานดูแลที่ไม่มีค่าตอบแทนซึ่งมักตกอยู่กับผู้หญิง รวมถึงส่งเสริมการแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบในครอบครัวระหว่างชาย หญิง กลุ่ม LGBTQAI+ และผลักดันนโยบายที่ให้คุณค่า สนับสนุน และยกระดับงานดูแลให้เป็นงานที่มีความมั่นคง ได้รับการยอมรับ และป้องกันการเกิดความรุนแรงด้วยเหตุแห่งเพศ
🔸การไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง: ทำให้นโยบาย บริการ และนวัตกรรมเข้าถึงกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อการถูกทิ้งไว้ข้างหลัง รวมถึงผู้สูงอายุ กลุ่ม LGBTQAI+ คนพิการ แรงงานข้ามชาติ และผู้ไม่มีเอกสารทางทะเบียน
🔸การทำงานร่วมกันของทุกภาคส่วน: เปลี่ยนจากการรับมือปัญหาแบบเฉพาะหน้าไปสู่การลงทุนระยะยาวในระบบสุขภาพ การคุ้มครองทางสังคม การดูแลโดยชุมชน และเศรษฐกิจการดูแล ผ่านการทำงานร่วมกับภาครัฐ ภาคเอกชน ภาคประชาสังคม ชุมชนท้องถิ่น ภาควิชาการ สื่อมวลชน และผู้ที่มีชื่อเสียง
🔸แนวทางตลอดช่วงชีวิต: การสูงวัยอย่างมีสุขภาวะต้องเริ่มก่อนวัยสูงอายุ ผ่านการลงทุนด้านสุขภาพ ทั้งทางร่างกายและจิตใจ การศึกษา การเรียนรู้ตลอดชีวิต สุขภาพและสิทธิทางเพศและอนามัยการเจริญพันธุ์ และสุขภาวะในทุกช่วงวัย
🔸การใช้นโยบายบนฐานข้อมูลและการมองอนาคต: ใช้หลักฐานทางประชากรศาสตร์ การคาดการณ์ล่วงหน้า และนวัตกรรม เพื่อเตรียมความพร้อมต่อความต้องการที่เปลี่ยนแปลง และเปลี่ยนข้อเสนอเชิงนโยบายให้เป็นระบบที่ขยายผลได้จริง
ผ่านแนวคิด “การสูงวัยอย่างมีเป้าหมาย” UNFPA เน้นว่า ผู้สูงอายุไม่ควรถูกมองเพียงในฐานะผู้รับการดูแล แต่เป็นผู้มีบทบาทในการขับเคลื่อนครอบครัว ชุมชน เศรษฐกิจ และสังคม การเสริมสร้างระบบการดูแลโดยชุมชน การให้คุณค่างานดูแล และการสร้างความสมานฉันท์ระหว่างวัย คือหัวใจสำคัญของเศรษฐกิจสูงวัยที่ครอบคลุมและยั่งยืน โดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง
Building Demographic Resilience for an Aged Society: Rights-Based Policy and Community-Based Care Systems for an Inclusive Silver Economy
On 6 May 2026, UNFPA Thailand participated in the International Conference and Workshop on “Community-Led Approaches and Innovations for Better Care Systems and Community Resilience toward an Inclusive Silver Economy” at BITEC Bangna, Bangkok. The event was organized by the Department of Older Persons, Ministry of Social Development and Human Security, the College of Population Studies, Chulalongkorn University, the Thai Health Promotion Foundation, Ageing Innovation Expo Thailand 2026, and international partners.
Ms. Siriluck Chiengwong, Head of Office for UNFPA in Thailand, joined as a speaker and shared UNFPA’s perspective on Thailand’s transition towards a super-aged society. She emphasized that longevity should be seen not as a burden, but as one of humanity’s greatest achievements — and that societies must redesign systems so that people can age with dignity, purpose, rights and choices.
Her intervention highlighted six strategic pillars for demographic resilience:
🔸Human rights and dignity: Ensuring that every person can age with dignity, autonomy, contribution and purpose.
🔸Gender equality and care economy: Recognising the unequal burden of unpaid care work, especially on women, promoting family shared-responsibilities between men, women, LGBTQAI+ and advancing policies that value, support and professionalise care work and prevention of Gender-based violence.
🔸Leave No One Behind: Ensuring that policies, services and innovations reach those most at risk of exclusion, including older persons, LGBTQAI+, persons with disabilities, migrants and people without documentation.
🔸Whole-of-society approach: Moving from reactive responses to long-term investment in integrated health, social protection, community care and the care economy by working with Government, private sector, communities, CSOs, academia, media and influencers.
🔸Life-cycle approach: Recognizing that healthy ageing begins before old age, requiring sustained investment in health - both physical and mental, education, lifelong learning, SRHR and wellbeing across the life course.
🔸Data-driven policy and foresight: Using demographic evidence, foresight and innovation to anticipate changing needs and translate policy dialogue into scalable systems.
Through the concept of purposeful ageing, UNFPA emphasized that older persons should be recognized not only as recipients of care, but also as contributors to families, communities, the economy and society. Strengthening community-based care systems, valuing care work, and fostering intergenerational solidarity are essential to building an inclusive and sustainable silver economy where no one is left behind.
UNFPA กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข กรมกิจการเด็กและเยาวชน กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ กรมกิจการสตรีและสถาบันครอบครัว กรมกิจการผู้สูงอายุ College of Population Studies, Chulalongkorn University Institute for Population and Social Research, Mahidol University, Thailand United Nations Thailand สหประชาชาติ ประเทศไทย United Nations ESCAP
