ชนะมาร

22/10/2026

#ชนะมารนิวส์

#เสียงคนกีฬา– #ภาคประชาสังคม #ค้านแก้กฎหมาย4ฉบับ ห่วงงบสะดุดกระทบกีฬาและโอกาสของเยาวชน

#กีฬาไม่ใช่แค่การแข่งขันแต่คือโอกาสในการเติบโตของเด็กและเยาวชน

เมื่อวันที่ 22 ตุลาคม 2569 ขบวนการสร้างเสริมสุขภาพประชาชน (ขสช.) ร่วมกับภาคีเครือข่าย จัดเวทีเสวนา “ยกเลิกภาษีเฉพาะ กลับสู่ระบบงบประมาณปกติ : กองทุน-คนกีฬารอดจริงหรือ?” เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นต่อข้อเสนอแก้ไขกฎหมาย 4 ฉบับ (ร่าง พรบ. กองทุน สสส. , ThaiPBS , กองทุนผู้สูงอายุ และกองกีฬา) กองทุนกีฬาที่จะเปลี่ยนระบบจัดสรรเงินสนับสนุนกองทุนต่าง ๆ จากรายได้ตามกฎหมาย ไปสู่การจัดสรรผ่านงบประมาณแผ่นดินประจำปี

#ประเด็นสำคัญที่คนกีฬาและคนทำงานด้านเยาวชนต้องจับตา

งบประมาณล่าช้า อาจกระทบการพัฒนานักกีฬา
ว่าที่ ร.ท.ยุทธการ รัตนมาศ นายกสมาคมกีฬาแห่งจังหวัดนครศรีธรรมราช เปิดเผยถึงข้อกังวลจากข้อมูลในการประชุมคณะกรรมาธิการการกีฬา สภาผู้แทนราษฎร ว่า หากปรับเปลี่ยนระบบงบประมาณ การอนุมัติเบิกจ่ายให้กองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติในช่วงไตรมาสแรกและไตรมาสที่สอง อาจทำได้เพียง 50% ของงบประมาณ ต่างจากระบบเดิมที่สามารถอนุมัติเบิกจ่ายล่วงหน้าได้สูงถึง 70% ซึ่งอาจส่งผลต่อการฝึกซ้อม การเตรียมแข่งขัน และการดำเนินงานของสมาคมกีฬา

#กีฬาเป็นพื้นที่สร้างโอกาสให้เด็ก

“โค้ชบัง” นายณรงค์ แสงมณี ผู้ฝึกสอนฟุตซอลอาสาใต้ด่วนลาดพร้าว สะท้อนว่า กิจกรรมกีฬาไม่ใช่เพียงการฝึกทักษะหรือแข่งขันเพื่อชัยชนะ แต่ยังเป็นพื้นที่ให้เด็กและเยาวชนได้ค้นพบคุณค่าของตัวเอง มีเป้าหมายในชีวิต และห่างไกลจากยาเสพติด บุหรี่ไฟฟ้า และอบายมุขต่าง ๆ โดยยกตัวอย่างโครงการ SDN FUTSAL NO-L ที่ใช้กีฬาเป็นเครื่องมือสร้างทางเลือกและโอกาสให้เยาวชน

#คำถามสำคัญคือใครจะได้รับผลกระทบหากงบประมาณไม่ต่อเนื่อง ❓

ภาคประชาสังคมและคนในวงการกีฬากังวลว่า การเปลี่ยนไปพึ่งพางบประมาณรายปีอาจทำให้การสนับสนุนขาดความแน่นอน กระทบทั้งการสร้างเสริมสุขภาพ การพัฒนากีฬา และกิจกรรมที่ช่วยให้เด็กและเยาวชนเข้าถึงโอกาสอย่างเท่าเทียม จึงเรียกร้องให้รัฐบาลทบทวนข้อเสนอและเปิดพื้นที่หารือร่วมกันอย่างรอบด้าน

เพราะสำหรับเด็กคนหนึ่ง สนามกีฬาอาจเป็นมากกว่าสนามแข่งขัน แต่เป็นพื้นที่ปลอดภัย เป็นแหล่งเรียนรู้ และเป็นจุดเริ่มต้นของความหวังในชีวิต

การตัดสินใจเรื่องงบประมาณวันนี้ จึงไม่ใช่แค่เรื่องของกองทุน แต่เกี่ยวข้องกับโอกาสของเด็กและเยาวชนในวันข้างหน้าด้วย.//

#กีฬาเพื่อเยาวชน #พื้นที่ปลอดภัย #พื้นที่สร้างสรรค์ #พัฒนาเด็กและเยาวชน #สร้างเสริมสุขภาพ #ชนะมาร

16/10/2026

พลังวิเศษ 1 อย่าง … เอาไปช่วยใคร? #โครงการชนะมาร

16/10/2026

15/10/2026

เมื่อเด็กหยิบนิทานมาเล่าเรื่องปัจจัยเสี่ยง ค่าย “นักละครชนะมารรุ่นใหม่” รุ่นที่ 3

นิทานที่คุ้นเคยอาจพาเด็ก ๆ ไปสำรวจเรื่องใกล้ตัวได้ไกลกว่าที่คิด ในค่าย “นักละครชนะมาร รุ่นที่ 3” เด็กจาก 5 โรงเรียนในจังหวัดอุตรดิตถ์ได้เรียนรู้การแสดงละคร ควบคู่กับการสำรวจปัจจัยเสี่ยงที่พบในชีวิตประจำวัน ก่อนนำมาสร้างเป็นละครสั้นและเตรียมกลับไปสื่อสารต่อในโรงเรียนของตัวเอง

การอบรมเชิงปฏิบัติการนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 12–14 ตุลาคม 2569 ณ กิ่งก้านใบ LearnScape อำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ จัดกระบวนการโดย "สำนักกิจกรรมกิ่งก้านใบ"

ภายใต้โครงการบูรณาการการเรียนรู้เพื่อเท่าทันปัจจัยเสี่ยงสำหรับเด็กประถมปลายและมัธยมต้น (เฟส 2) โดย “มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน” สนับสนุนโดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) มีเด็กประมาณ 30 คนจากโรงเรียนบ้านในเมือง ,โรงเรียนเทศบาลท่าอิฐ ,โรงเรียนบ้านแพะ ,โรงเรียนหมู่ห้าสามัคคี และโรงเรียนบ้านห้วยฉลองเข้าร่วม

ตลอดสามวันสองคืน เด็ก ๆ ค่อย ๆ สร้างความคุ้นเคยและความไว้วางใจกันผ่านเกมและกิจกรรมกลุ่ม ได้รู้จักเพื่อนต่างโรงเรียน และร่วมกันตั้งกติกาการอยู่ร่วมกัน ทั้งการแบ่งปัน เคารพกัน ช่วยเหลือกัน และดูแลตัวเอง เพื่อน และสถานที่ บรรยากาศเช่นนี้เปิดโอกาสให้เด็กกล้าคิด กล้าลอง และร่วมสร้างงานกับเพื่อนอย่างเต็มที่

การเรียนรู้ทักษะละครเริ่มจากสิ่งใกล้ตัว ทั้งร่างกาย เสียง และสมาธิ เด็ก ๆ ฝึกใช้ท่าทางสื่ออารมณ์ จินตนาการสถานการณ์ผ่านการเคลื่อนไหว ส่งต่อท่าทางโดยไม่ใช้คำพูด ฝึกหายใจและออกเสียง ตลอดจนเล่านิทานและทำงานเป็นทีม พวกเขาได้เห็นว่าการแสดงไม่จำเป็นต้องตะโกนหรือพยายามเด่นอยู่คนเดียว แต่ต้องสื่อสารให้ผู้ชมเข้าใจ และอาศัยความร่วมมือของทุกคน

จากนั้นจึงชวนกันมองปัจจัยเสี่ยง 5 เรื่อง ได้แก่ เหล้า ,บุหรี่ ,บุหรี่ไฟฟ้า ,การพนัน และพนันออนไลน์ ผ่านกระบวนการ “ต้นไม้ปัญหา” ที่พาเด็ก ๆ คิดต่อว่า ปัญหาคืออะไร มีสาเหตุมาจากไหน และส่งผลกระทบอย่างไร การวิเคราะห์ไม่ได้จบอยู่แค่การบอกว่าอะไรดีหรือไม่ดี แต่ช่วยให้เด็กมองเห็นปัจจัยและเงื่อนไขที่อาจพาคนเข้าไปเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงเหล่านั้น

เมื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลกันแล้ว แต่ละโรงเรียนเลือกประเด็นที่สนใจและใกล้ตัวในพื้นที่ เพื่อนำไปสร้างละครของตนเอง

• โรงเรียนบ้านในเมืองเลือกเรื่องการพนันและการควบคุมอารมณ์ที่อาจนำไปสู่หนี้สิน

• โรงเรียนเทศบาลท่าอิฐสะท้อนเรื่องพนันออนไลน์ที่เข้าถึงง่ายและผลกระทบต่อครอบครัว

• โรงเรียนบ้านแพะหยิบเรื่องบุหรี่ไฟฟ้ากับความต้องการเป็นที่ยอมรับ

• ส่วนโรงเรียนหมู่ห้าสามัคคี และโรงเรียนบ้านห้วยฉลองเลือกเล่าเรื่องการดื่มเหล้า ทั้งจากความเครียดและความอยากลอง ซึ่งอาจกระทบสุขภาพและความสัมพันธ์

จุดเริ่มต้นของละครมาจากนิทานที่เด็ก ๆ รู้จัก เช่น “หนูน้อยหมวกแดง”, “กบเลือกนาย”, “มดกับตั๊กแตน” และ “เทพารักษ์คนตัดไม้” แต่ละกลุ่มนำเรื่องเดิมมาต่อยอดกับประเด็นที่เลือก พร้อมทดลองใช้สิ่งของธรรมดาแทนอุปกรณ์ในละคร จากภาพนิ่งที่เล่าจุดเริ่มต้น การพบปัจจัยเสี่ยง และผลกระทบหรือทางออก เด็ก ๆ พัฒนาเรื่องราวเป็นละครสั้นความยาว 5–7 นาที

กระบวนการนี้ทำให้เด็กไม่ได้เป็นเพียงผู้รับความรู้ แต่เป็นผู้เลือกประเด็น วิเคราะห์สาเหตุ และสร้างวิธีเล่าเรื่องด้วยตัวเอง หลังการแสดงยังมีวงสะท้อนความรู้สึกและการเรียนรู้ เปิดโอกาสให้เด็กชื่นชมเพื่อน ให้กำลังใจ และพูดสิ่งที่อยากขอบคุณหรือขอโทษกัน เป็นอีกช่วงที่การเรียนละครเชื่อมโยงกับการฟัง การเห็นคุณค่าของกันและกัน และการทำงานร่วมกัน

ค่ายจบลงพร้อมแผนการซ้อมและแสดงละครต่อในโรงเรียนต่อไป

จากนิทานที่คุ้นเคย สู่เรื่องราวที่สะท้อนปัญหาใกล้ตัว ค่าย “นักละครชนะมารรุ่นใหม่” เปิดพื้นที่ให้เด็กได้คิด ลงมือทำ และร่วมกันส่งเสียงผ่านละคร สิ่งที่เด็ก ๆ นำกลับไปจึงมีทั้งทักษะการแสดง ความเข้าใจต่อปัจจัยเสี่ยง และผลงานที่พร้อมเดินทางต่อไปถึงเพื่อน ครู และคนในชุมชนของพวกเขา

#โครงการชนะมาร

15/10/2026

ถามไวตอบไว … ค่ายนี้เป็นอย่างไร? #ค่ายนักละครชนะมารรุ่นใหม่ #สำนักกิจกรรมกิ่งก้านใบ #โครงการชนะมาร

14/10/2026

ถามไวตอบไว … ถ้ามีพลังวิเศษ 1 อย่าง อยากมีพลังอะไร และจะเอาไปใช้ช่วยใคร ? #ค่ายนักละครชนะมารรุ่นใหม่ #สำนักกิจกรรมกิ่งก้านใบ
#โครงการชนะมาร

12/10/2026

“การเรียนรู้ด้านสังคมและอารมณ์นั้นเป็นทั้งเป้าหมายและเครื่องมือ

เป้าหมายก็หมายความว่า มนุษย์เราต้องมีการงอกงามและเติบโตทางด้านสังคมและอารมณ์ จึงจะเป็นคนที่มีความสุขได้และเป็นคนที่ใครมาคบก็มีความสุขด้วย

ขณะเดียวกันก็มีงานวิจัยเยอะมากที่บอกว่า ถ้าโรงเรียนและพ่อแม่ผู้ปกครอง ดูแลให้เด็กมีปัจจัยทางด้านสังคมอารมณ์ที่ดี ผลการเรียนทางด้านวิชาการก็จะดีด้วย เพราะฉะนั้น SEL จึงเป็นทั้งเป้าหมายและเป็นทั้งเครื่องมือให้เกิดการเรียนรู้ด้านอื่นๆ แล้วก็ถือว่าเป็นเป้าหมายหนึ่งของการเรียนรู้ของมนุษย์นะครับ”

ศ.นพ. วิจารณ์ พานิช ที่ปรึกษาคณะกรรมการบริหาร กสศ. กล่าวระหว่างการบรรยายพิเศษ ในเวทีเสวนาออนไลน์ ‘คืนความเป็นมนุษย์ให้ระบบการศึกษา’ เมื่อวันที่ 17 กันยายน ที่ผ่านมา ซึ่งเป็นการสะท้อนคิดและแลกเปลี่ยนเรียนรู้จากหนังสือ #สังคมอารมณ์ศึกษาพัฒนาคุณภาพพลเมืองไทย

สังคม-อารมณ์ศึกษา หรือ Social and Emotional Learning (SEL) คือการจัดการเรียนรู้ที่บูรณาการอารมณ์ ความสัมพันธ์ ค่านิยม และการรู้จักตัวเอง เพื่อไปสู่ผลลัพธ์เรียนรู้ที่สูง โดยในหนังสือกล่าวถึงองค์ประกอบสำคัญได้แก่ สมรรถนะด้านสังคม-อารมณ์ 5 มิติ

หนึ่ง คือเรื่องของตนเอง - เข้าใจและจัดการอารมณ์ของตัวเองเป็น, สอง เรื่องของคนอื่น - เห็นอกเห็นใจ เข้าใจอารมณ์คนอื่น, สาม ตั้งเป้าหมายและแสดงความรับผิดชอบในการแสดงออกทางอารมณ์และทางการกระทำต่างๆ, สี่ เรื่องของปฏิสัมพันธ์ - เน้นปฏิสัมพันธ์เชิงบวก หมายความว่ามีทักษะ มีจริตในการที่จะมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับคนอื่นและ ห้า เรื่องของการตัดสินใจอย่างมีจริยธรรม หมายความว่าต้องตัดสินใจอย่างรับผิดชอบ ไม่ใช่ตัดสินใจเพื่อตัวเองเท่านั้น ต้องเห็นอกเห็นใจคนอื่น และต้องเข้าใจด้วยว่าตัดสินใจอย่างนี้ มันมีผลกระทบต่อคนอื่นอย่างไร

“ทีนี้แม้ว่ามนุษย์เราจะมีศักยภาพสูงมาก แต่ว่าโดยทั่วๆ ไประบบการศึกษาไม่สามารถพาเด็กไปได้ถึงขนาดนั้นนะครับ สิ่งที่ SEL ช่วย ก็คือ จะช่วยทำให้เด็กๆ และเยาวชนของเรานั้นเรียนรู้และเติบโตได้เต็มศักยภาพของตัวมากขึ้น …ตรงนี้สำคัญมากนะครับ #การเรียนรู้ที่เต็มศักยภาพ

คือเป็นที่รู้กันนะครับว่ามนุษย์เราโดยทั่วไปเรียนรู้แล้วก็พัฒนาขึ้นมา สมมุติว่าศักยภาพ 100 เข้าใจว่ามีการอธิบายว่าคนส่วนใหญ่อยู่ที่ 20-30 เท่านั้น ก็มีหลายๆ ปัจจัยสารพัดด้านเลยที่ทำให้ไปไม่ถึง80-90 นะครับ SEL ก็เป็นตัวหนึ่ง ถ้าหากว่าเด็กไม่อยู่ในสภาพที่ SEL สูง การที่เขาจะเติบโตเต็มศักยภาพก็จะยากนะครับ หมายความว่านี่คือเครื่องมือที่จะทำให้เป้าหมายการศึกษาที่แท้จริงก็คือ สุขภาวะ หรือ Well-being สามารถที่จะบรรลุได้ดียิ่งขึ้น

สุขภาวะ หรือ Well-being ในที่นี้หมายถึง ของตัวเอง ของคนที่อยู่รอบข้างเขา ของสังคม และของโลก อันนี้คือ #หัวใจสำคัญของการศึกษาสมัยใหม่ คือการศึกษาสมัยใหม่ต้องเข้าใจนะครับว่า ไม่ใช่แค่เพื่อสุขภาวะหรือความสำเร็จของ Individual หรือตัวบุคคลเท่านั้น ต้องมองที่การทำประโยชน์ให้แก่คนอื่น เอื้อเฟื้อคนอื่น เอื้อเฟื้อสังคม และเอื้อเฟื้อแก่โลก ตรงนี้สำคัญมากนะครับ”

กล่าวโดยสรุป สังคม-อารมณ์ศึกษาจึงเป็นทั้งเป้าหมายและเครื่องมือของการเรียนรู้คุณภาพสูง ซึ่งหมายถึง การเรียนรู้ที่ทำให้เด็กได้งอกงามเติบโตในทุกๆ ด้านและเต็มศักยภาพ

“สังคม-อารมณ์ศึกษาต้องอยู่ในทุกกิจกรรม ทุกวิชา ทุกโมเมนต์ของชีวิต ทุกระบบนิเวศรอบตัวเด็ก ไม่ใช่เรียนเป็นวิชา ไม่แยกวิชา และเรียนจาก Role Model เรียนจากการที่ได้ทำในชีวิตจริง แล้วก็สะท้อนคิด เพราะฉะนั้น ผู้ใหญ่และครูต้องชวนเด็กฝึก ให้เด็กสะท้อนคิด แล้วเป็นการสะท้อนคิดแบบไม่มีถูกมีผิด คือค่อยๆ เรียนรู้ไปเองนะครับ ไม่ต้องสั่งสอน แต่ชวนสะท้อนคิดจากสถานการณ์จริง

และสุดท้ายคือ สังคม-อารมณ์ศึกษาเป็นพื้นฐานชีวิตที่มีสุขภาวะ ทั้งของตนเอง ผู้อื่น ของประเทศ และก็ของโลก อันนี้คือหัวใจสำคัญเลยนะ ว่า การเรียนรู้นั้นไม่ใช่สุขภาวะหรือความสำเร็จในชีวิตของตนเองเท่านั้น ต้องของคนอื่นด้วย ต้องเผื่อแผ่คนอื่นได้ด้วยนะครับ”

สามารถดาวน์โหลดหนังสือ สังคม-อารมณ์ศึกษา พัฒนาคุณภาพพลเมืองไทย ได้ที่ ⏩️ https://www.scbfoundation.com/media_knowledge/document/292/หนังสือ_สังคม-อารมณ์ศึกษา_พัฒนาคุณภาพพลเมืองไทย--1766226

#กสศ

11/10/2026

#ชนะมารนิวส์
โครงการชนะมาร ได้มีโอกาสได้ไปร่วมกิจกรรม “ค่ายเด็กรุ่นใหม่ไม่พนัน : ผีพนันช็อตฟีล อยากฮีล
ออมเงิน“ (New Gen 2026) วันที่ 10-12 ตุลาคม 2569 ณ The Breath khaoyai จ.นครราชสีมา เพื่อเติมเต็มความรู้เท่าทันภัยพนันและพนันออนไลน์
•
ขอบคุณผู้สนับสนุนใจดี เปิดพื้นที่สร้างสรรค์และเรียนรู้ให้กับเยาวชน เพื่อจุดประกาย เติมฝันให้เยาวชนรุ่นใหม่ เป็นพลัง เป็นความหวังของสังคมในการพัฒนาบ้านเมืองให้ปลอดภัยจากปัจจัยเสี่ยง ในยุคที่ปีศาจ มาร และสิ่งเสพติด พุ่งเป้ายึดครองเมือง
•
ค่าย #เด็กรุ่นใหม่ไม่พนัน สนับสนุนโดย
#มรพ. #สสส.

08/10/2026

ความรู้สึกของน้องโอม น้องเมย์ และครูใหม่ จากโรงเรียนประชาชนอุทิศ ที่มี่ต่อ “ค่ายนักละครชนะมารรุ่นใหม่” จ.อุตรดิตถ์ … จัดกระบวนการเรียนรู้โดย “สำนักกิจกรรมกิ่งก้านใบ” #โครงการชนะมาร

07/10/2026

เมื่อ “การเล่นละคร” ไม่ได้สอนแค่การแสดง แต่ชวนเด็กคิด รู้เท่าทัน และเติบโตไปด้วยกัน

สามวันของค่ายนี้ เด็ก ๆ มีทั้งเดินแปลก ๆ ทำท่าประหลาด แปลงร่างเป็นสัตว์ เล่านิทาน เล่นละคร ใช้จินตนาการ และบางช่วงก็ต้องช่วยกันขบคิดเรื่องที่ไม่เบาอย่าง พนัน บุหรี่ บุหรี่ไฟฟ้า และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

วันที่ 5–7 ตุลาคม 2569 ณ กิ่งก้านใบ แลนด์สเคป จ.อุตรดิตถ์ โครงการชนะมาร ร่วมกับ "สำนักกิจกรรมกิ่งก้านใบ" และ มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน ภายใต้การสนับสนุนของ สสส. จัด “ค่ายนักละครชนะมารรุ่นใหม่ ระดับประถมปลาย” ชวนเด็ก ๆ จาก 5 โรงเรียน มาเรียนรู้ผ่านกระบวนการละครแบบที่ไม่ได้นั่งฟังกันยาว ๆ แต่ต้องลุกมาเล่น มาลอง มาคิด และทำงานกับเพื่อน

โจทย์แรกยังไม่ใช่เรื่องละคร แต่เป็นเรื่องพื้นฐานว่า คนจาก 5 โรงเรียนที่เพิ่งมาเจอกัน จะใช้ชีวิตร่วมกัน 3 วันอย่างไร จึงเกิดข้อตกลงง่าย ๆ ที่เด็กช่วยกันคิดว่า “ดูแลตัวเอง ดูแลเพื่อน ดูแลพื้นที่” ก่อนจะเริ่มละลายพฤติกรรมและเข้าสู่โลกของนักละครเต็มตัว

เด็ก ๆ ได้ทดลองใช้ร่างกายเป็นเครื่องมือ ตั้งแต่เดิน–หยุด เดินช้า เดินเร็ว ทำท่าทางแปลก ๆ ใช้อวัยวะส่วนต่าง ๆ นำการเคลื่อนไหว ไปจนถึงลองขยับร่างกายด้วยอารมณ์สนุก กลัว หรือโกรธ แล้วเพิ่มความยากด้วย “ความเชื่อและจินตนาการ” สมมติว่าตัวเองเป็นสัตว์ กำลังเดินบนเศษแก้ว เหยียบตะปู ฝ่าทะเลทรายร้อน ๆ หรือเดินทวนน้ำ

ฟังดูเหมือนเล่น แต่ทุกเกมมีงานซ่อนอยู่ เด็กต้องสังเกตร่างกาย มีสมาธิ ใช้จินตนาการ และพยายามทำให้คนอื่นเข้าใจสิ่งที่ตัวเองกำลังสื่อ โดยไม่จำเป็นต้องอธิบายทุกอย่างออกมาเป็นคำพูด

จากนั้นจึงเข้าสู่การสร้างเรื่อง โดยแต่ละโรงเรียนเริ่มจากนิทานที่คุ้นเคย โรงเรียนบ้านน้ำอ่างเลือก “เด็กเลี้ยงแกะ” โรงเรียนวัดบ้านเกาะเลือก “แจ็คผู้ฆ่ายักษ์” โรงเรียนนิคมฯ สงเคราะห์ 5 เลือก “อึ่งอ่างกับวัว” โรงเรียนประชาชนอุทิศเลือก “ลูกหมูสามตัว” และโรงเรียนบ้านนาต้นโพธิ์เลือก “กระต่ายกับเต่า”

แต่โจทย์ไม่ได้จบแค่เอานิทานเก่ามาเล่นใหม่ เพราะหลังจากนั้นพี่ ๆ สำนักกิจกรรมกิ่งก้านใบชวนเด็กใช้ “ต้นไม้แห่งปัญหา” แกะเรื่องปัจจัยเสี่ยงรอบตัว มองตั้งแต่ปัญหา สาเหตุ ไปจนถึงผลกระทบ แล้วโยนโจทย์กลับไปว่า ถ้าเรื่องเหล่านี้เกิดขึ้นในโลกของตัวละครที่เรารู้จัก เรื่องจะเปลี่ยนไปอย่างไร?

ตรงนี้แหละที่นิทานเริ่ม “หลุดจากต้นฉบับ” และสนุกขึ้น

ลูกหมูสามตัวกับหมาป่า ถูกนำมาเชื่อมกับเรื่องบุหรี่ ขณะที่แจ็คไม่ได้ขึ้นต้นถั่วไปเจอยักษ์อย่างเดียว แต่กลับไปพบเรื่องการทำสุราเถื่อนและข้อมูลลับของบริษัทเหล้าสีเขียว ส่วนกระต่ายที่เคยมั่นใจในความเร็ว คราวนี้อยากเท่จนเข้าไปเกี่ยวข้องกับบุหรี่ ก่อนที่เพื่อนเต่าจะเข้ามาช่วย

อึ่งอ่างที่เคยอยากตัวใหญ่เท่าวัว ถูกตีความใหม่ให้กลายเป็นอึ่งอ่างที่อยากมีเงิน อยากไปให้ถึงชีวิตแบบที่ตัวเองฝัน จนเข้าไปเล่นพนันออนไลน์และสุดท้ายหมดตัว ขณะที่เด็กเลี้ยงแกะ จากเดิมที่โกหกชาวบ้าน ถูกเปลี่ยนเป็นเรื่องของลูกที่หลอกเอาเงินแม่ไปซื้อบุหรี่ไฟฟ้า ก่อนต้องเผชิญกับผลกระทบต่อสุขภาพของตัวเอง

จากนิทานเด็กที่หลายคนรู้ตอนจบอยู่แล้ว จึงกลายเป็นเรื่องใหม่ที่ไม่มีใครบอกคำตอบสำเร็จรูป เด็กต้องช่วยกันคิดว่า ตัวละครจะเลือกอย่างไร ทำไมถึงเลือกแบบนั้น แล้วการตัดสินใจหนึ่งครั้งจะพาเรื่องไปถึงไหน

นี่คือจุดที่ “เล่นละคร” เริ่มกลายเป็น “เล่นเพื่อคิด”

เพราะเด็กไม่ได้มีหน้าที่เพียงจำบทแล้วออกมาแสดง แต่มีส่วนตั้งแต่เลือกเรื่อง สร้างตัวละคร เปลี่ยนสถานการณ์ วิเคราะห์ปัญหา ไปจนถึงตัดสินใจว่าอยากสื่อสารอะไรกับคนดู ก่อนพัฒนาทั้งหมดออกมาเป็น “ละครลดปัจจัยเสี่ยง” ในแบบของพวกเขาเอง

สุดท้าย ค่ายนี้ไม่ได้ตั้งโจทย์ว่าเด็กทุกคนต้องกลับบ้านไปเป็นนักแสดงที่เก่งขึ้น แต่ใช้ละครเป็นสนามทดลองเล็ก ๆ ให้เด็กได้ลองคิด ลองเลือก ลองผิด ลองแก้ ฟังเพื่อน และมองเรื่องเหล้า บุหรี่ และพนัน ผ่านสถานการณ์ที่พวกเขามีส่วนสร้างขึ้นเอง

เพราะการ “รู้เท่าทัน” อาจไม่ได้เริ่มจากการจำว่าอะไรควรหรือไม่ควรทำ แต่อาจเริ่มจากคำถามง่าย ๆ ว่า

ถ้าเราเป็นตัวละครตัวนั้น...เราจะเลือกอย่างไร?

#ชนะมาร #มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน #สสส #สำนักกิจกรรมกิ่งก้านใบ