10/12/2025
ဟန်ႏသနီꩻယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ (၇၇) လဲင်ႏဗွေ အခမ်းခမ်းဆဲင်ႏရာꩻ လိုꩻအခွင်ꩻအရေꩻ မွူးနီꩻနဝ်ꩻသွူ။ မြန်ႏမာႏခမ်းကိုနဝ်ꩻလဲ့ အဝ်ႏထောက်ခံႏခါႏ ကုလသမဂ္ဂ ကမ္ဘာႏလိုꩻအခွင်ꩻအရေꩻ လိတ်ကေႏညာႏအွဉ်ႏဟွိုန်တဲင် ထွိုင်ႏတွိုႏ ၂၀၂၁ ကို ကွပ်စွဉ်ႏစဲ့ꩻတပ်သိမ်ꩻထိုꩻအာႏဏာႏနဝ်ꩻမꩻ အဝ်ႏအခေႏအနေႏ အမျိုꩻပေါင်ꩻစွုမ်ႏကို ခံႏဗာႏ ဝင်ꩻယားကုဲင် လိုꩻအခွင်ꩻအရေꩻနဝ်ꩻသွူ။
နုဲင်းဖြဝ်ꩻခမ်းအခဝ်နဝ်ကိုနဝ်ꩻ ကွပ်စွဉ်ႏတွိုက်ꩻပွယ်ꩻတဲင် လိုꩻမူႏတွမ်ႏ လိုꩻပေႏဖုံႏယို ထိုꩻလွင်းလဲ့စဲ့ꩻတံႏခိန်ႏ ကျွုံႏခွဲးဗာႏ ပျဿနာႏပေါင်ꩻစွုမ်ႏထွူတကာႏတဝ်း ကွပ်စွဉ်ႏစဲ့ꩻပွယ်ꩻတဲင် ခံႏစာꩻမော့ꩻတလူႏဗာႏ အကျိုꩻကုဲင်ဖုံႏလဲ့ အဝ်ႏအာတန်သွူ။
စဲ့ꩻမန်းတွမ်ႏ ခမ်းရင်ꩻသား စူခွုမ်လက်နက်သားအခါႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ ခမ်းရင်ꩻသားစူခွုမ်သားအချင်ꩻချင်ꩻခါႏကိုတဲ့နဝ်ꩻ ကွပ်ပွိုးစွဉ်ႏစဲ့ꩻတဲင် အစွိုꩻမုဲင်ꩻခန်းတဲ့ တထူႏတာႏဝွန်ႏ/တခံႏတာႏဝွန်ႏချာဖေႏတဝ်း ကခံႏဗာႏစဲ့ꩻတံႏ ခမ်းသားမွိုးဖါသီးအလောင်းနဝ်ꩻသွူ။
ဖုဲင်ခွန်ႏဝေင်ꩻနယ်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ထိုꩻလွင်းစဲ့ꩻတံႏသား လိုꩻမူႏတဖြာꩻနဝ်ꩻ " တမဲဉ်ထီႏ၊ တမဲဉ်မော့ꩻတဝ်းဒွုမ် စဲ့ꩻပွယ်ꩻထွာလွဉ်၊ တွိုက်ပွယ်ꩻနဝ်ꩻ သမ်းထွာဗော့ꩻဒုံထျꩻတဲင် ခမ်းသားမွိုးဖါသီး သꩻဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻတေင်တွိုးမုꩻ သꩻနန်းခီမုꩻ ထွာလွဉ်အာငါႏ” အရိုꩻခါꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
စူခွုမ်သားဖုံႏကားကအဝ်ႏယို အွဉ်ႏဆွိုးတွိုက်ꩻပွယ်ꩻထွူ အချင်ꩻချင်ꩻအခါႏ ထုမ်ႏအဖြေႏ ယံကအုံကွံဒေါ့ꩻရီဒျာႏဝင်ꩻ တွမ်ႏနုဲင်ႏငံႏရေꩻ အနယ်ꩻအတာႏ မဲဉ်နွန်ႏဆွာႏငါႏအကျောင်ꩻ လိုꩻကအဝ်ႏထိုꩻလွင်းဗာႏစဲ့ꩻဘေꩻတံႏတွမ်ႏ လမ်းပါႏကကုဲင်ပြင်ꩻဒါႏသားဖုံႏအတာႏ ယံကတယ်ႏဆို့ꩻခွိုန်ꩻပြန်ႏချာခန်းထာꩻမာꩻဖုံႏအတာႏ ဝေင်ꩻသီႏသဲင်ႏကို ကအဝ်ႏဒါႏ ခမ်းသားမွိုးဖါဖုံႏ ကွီကော့ꩻရောင်လွနုဲင်းနဝ်ꩻဖုံႏသွူ။
အကုဲင်တရာꩻကတွိုႏဖျော်လွဉ်ဒါႏ လိုꩻမူႏတွမ်ႏလိုꩻမူႏပေႏဖုံႏအလောင်း အဝ်ႏကမ္ဘာႏကုလသမဂ္ဂ လုမ်းဗဉ်ႏရေꩻ ကောင်စီ ကအွဉ်ႏချလင်ꩻဒါႏ ငိမ်ꩻချံꩻရေꩻတွမ်ႏ လုမ်းဗဉ်ႏရေꩻ အမုဲင် (၁၃၂၅) နဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ စူခွုမ်သားတွိုင်ꩻ အဝ်ႏလိုႏလွောက်ꩻနာႏဒါႏ ကတိကဝတ်ရိုꩻကီလဲ့ ယိုခါမြန်ႏမာႏခမ်းကို ကအဝ်ႏဒါႏ စူခွုမ်သားအစွိုꩻဖုံႏ အွဉ်ႏရေꩻကျင်ꩻသွုံꩻလွဉ်ꩻမုꩻ အာႏပေႏနေကဒွိုန်းဒျာႏကရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့ ကောကထွာဒါႏ လိုꩻမူႏအစွိုꩻအဗူႏသားဖုံႏ အဝ်ႏဝွေႏဖန်ႏယီးနယ်တသေႏဒါႏ အချက်တဗာႏနဝ်ꩻသွူ။
ဟန်ႏနေင်ႏအတောႏတွင်ꩻ လိုꩻမူႏကအုံအဝ်ႏဒါႏ ပင်လောင်ꩻတွမ်ႏ ဖုဲင်ခွန်ႏဝေင်ꩻနယ်ႏသားဖုံႏနဝ်ꩻ တဆင်ႏဆင်ႏအဝ်ႏထိုꩻလွင်းလဲ့ဗာႏစဲ့ꩻထွူ ကွပ်တသေရီးတဝ်း တွိုက်ꩻပွယ်ꩻအီႏထွာလွဉ်တဲင် အုံအဝ်ႏဗာႏတွမ်ႏ ထာꩻနန်းနဝ်ꩻမꩻ တွိုက်ꩻပွယ်ꩻဖေႏကထွာလွဉ်ထဲင်းမွိုန်းအတာႏ ပေါႏလွိုကွီဆုꩻတောင်ꩻ၊ နန်းခီထာꩻနဝ်ꩻ မာꩻရာꩻတဒါႏတဝ်းနဝ်ꩻသွူ။
ကထိုꩻလွင်းလဲ့စဲ့ꩻတံႏသားအကို အသက်အရွယ်ႏကတန်ဒါႏလိုꩻဖြားဖုံႏ၊ လိုꩻမူႏဖုံႏ၊ လိုꩻပေႏဖုံႏတွမ်ႏ လိုꩻပေႏဆားဖုံႏကွပ်ပါစွုမ်ႏငါႏတဲင် ခြေင်ႏတွမ်ႏဖြဝ်ႏခမ်းထာꩻခွꩻလာတဲင် ထိုꩻလွင်းရောင်လွဗာႏစဲ့ꩻတံႏနဝ်ꩻသွူ။
အဝ်ႏပင်လောင်ꩻဝေင်ꩻနယ်ႏ ထိုꩻလွင်းဗာႏစဲ့ꩻတံႏ လုဲင်းလုပ်ꩻခြံမာꩻသားတဖြာꩻနဝ်ꩻ တွမ်ႏပေႏသꩻတနဲင်းတဲင် "လာယိုအတောႏတွင်ꩻ နီသွဉ်းသီးထိုꩻလွင်းဗာႏလဲဉ်းစဲ့ꩻတံႏ နီလဲင်ႏလဲဉ်း၊ တွိုက်ပွယ်ꩻမဉ်ႏယေန်တဲ့ သဲင်ꩻခန်း၊ မဉ်ႏထွာတဲ့ လွဉ်ချာယင်းနုဲင်းနဝ်ꩻ.. တွိုက်ꩻပွယ်ꩻဖေႏကထွာထဲင်းမွုန်းအတာႏ မဲဉ်ကွီကော့ꩻငါႏ" ရိုꩻလဝ်းလွေꩻနုဲင်းနဝ်ꩻသွူ။
ကထွူထိုꩻလဲဉ်းဒါႏ အနေင်ႏပေါင်ꩻ ၇၀ လွိုခိန်ႏကို ကပျဌာန်းခါꩻဒါႏ အခမ်းခမ်းဆဲင်ႏရာꩻ လိုꩻအခွင်ꩻအရေꩻလိတ်ကေႏညာႏအွဉ်ႏဟွိုန် အပွိုက် (၃) ကိုနဝ်ꩻ " လိုꩻတွိုင်ꩻစွုမ်ႏဖြာꩻယို အသက်မွန်ဗန်ခွင်ꩻ၊ လွစ်တခြင်ွခွင်ꩻတွမ်ႏ လုမ်းဗဉ်ႏခွင်ꩻအဝ်ႏဒျာႏ" ရိုꩻခါꩻခန်းနုဲင်းနဝ်ꩻလဲ့ မြန်ႏမာႏခမ်းကို ကအဝ်ႏဒါႏ ဒေႏသယထွောင်းထွောင်းကိုနဝ်ꩻ အခမ်းခမ်းဆဲင်ႏရာꩻ လိုꩻအခွင်ꩻအရေꩻမွူးနီꩻကိုသွူမဉ်ႏတဲ့ တလꩻနွောင်ꩻတဝ်း သꩻဆွော့ꩻလုမ်းဗဉ်ႏမုꩻအဝ်ႏအဝ်ႏ အသက်မွန်ဗန်ခွင်ꩻ ဗꩻတွိုႏထံယိုခါနဝ်ꩻသွူ။
