02/10/2026
"จงรำลึกถึงอัลลอฮ์ ﷻ ในทุกสภาวการณ์"
ธรรมเทศนาวันศุกร์ (خطبة الجمعة)
โดยอาจารย์ฟาอีซ ทองทา
วันศุกร์ที่ 2 ตุลาคม 2569
ณ มัสยิดดารุนน่าอีม (ทุ่งครุ)
ผู้ศรัทธาผู้มุ่งหวังในความเมตตาจากอัลลอฮ์ ﷻ ทุกท่าน ผลงานและข้อปฏิบัติทางศาสนานั้นมีอยู่มากมายหลายประการ และทั้งหมดล้วนตั้งอยู่บนรากฐานของการแสดงความเคารพภักดีต่ออัลลอฮ์ ﷻ การสร้างความผูกพันระหว่างกับพระองค์ และการยืนยันความศรัทธาอันแน่นแฟ้นที่มีต่อพระองค์
ความพิเศษของการซิกรุลลอฮ์ที่เหนืออิบาดะฮ์อื่น ๆ
หนึ่งในผลงานที่จะสร้างความผูกพันและความศรัทธาต่ออัลลอฮ์ ﷻ นั้นก็คือ "การรำลึก พูด คิด นึกถึงพระองค์" (ذكر الله) ดังที่อัลกุรอานได้ระบุไว้ ความว่า :
وَلَذِكْرُ ٱللَّهِ أَكْبَرُ ۗ وَٱللَّهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُونَ
"...และการรำลึกถึงอัลลอฮ์นั้นยิ่งใหญ่ยิ่งนัก (ประเสริฐที่สุด) และอัลลอฮ์ทรงรอบรู้สิ่งที่พวกเจ้ากระทำ" (อัลอันกะบูต 29:45)
อัลลอฮ์ ﷻ ได้กำหนดให้อิบาดะฮ์ต่าง ๆ มีจำนวนและเวลาของมัน เช่น การละหมาดฟัรฎู ในวันหนึ่งกับคืนหนึ่งเราจะต้องทำการละหมาด 5 เวลา รวมเป็น 17 รอกาอัต และในแต่ละเวลาก็จะมีเวลามากำกับว่าเข้าเวลาเมื่อใด หมดเวลาเมื่อใด แต่พระองค์ไม่ได้ทรงกำหนดว่าการซิกรุลลอฮ์ หรือการรำลึกถึงพระองค์นั้นจะต้องมีจำนวนเท่าใด และไม่ได้กำหนดว่าเราจะต้องรำลึกถึงพระองค์ในเวลาใด เพียงแต่พระองค์ทรงสั่งใช้ให้เรารำลึกนึกถึงพระองค์ให้มาก ๆ ดังรับสั่งในอัลกุรอาน ความว่า :
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ ٱذْكُرُوا۟ ٱللَّهَ ذِكْرًا كَثِيرًا
"โอ้บรรดาผู้ศรัทธาทั้งหลาย จงรำลึกถึงอัลลอฮ์ด้วยการรำลึกอย่างมากมาย" (อัลอะฮ์ซาบ 33:41)
ถ้อยคำซิกรุลลอฮ์ที่ประเสริฐ
พี่น้องศรัทธาชนที่เคารพรักทุกท่าน การรำลึกถึงอัลลอฮ์ ﷻ ที่ประเสริฐที่สุด คือ การอ่านอัลกุรอาน แต่มีอยู่ 4 ถ้อยคำที่ประเสริฐลดหลั่นลงมาจากอัลกุรอาน โดยมีรายงานจากท่านซะมุเราะฮ์ บิน ญุนดุบ (ร.ฎ.) ว่าท่านนบีมุฮัมมัด ﷺ ได้แสดงวัจนะไว้ ความว่า :
أَفْضَلُ الْكَلَامِ بَعْدَ الْقُرْآنِ أَرْبَعٌ
"คำกล่าวที่ประเสริฐที่สุดรองจากอัลกุรอานมีอยู่ 4 คำ...
وَهُنَّ مِنَ الْقُرْآنِ..และทั้ง 4 คำนั้นเป็นส่วนหนึ่งจากอัลกุรอาน...
سُبْحَانَ اللَّه..ซุบฮานัลลอฮ์ (มหาบริสุทธิ์ยิ่งแด่อัลลอฮ์)...
وَالْحَمْدُ لِلَّهِ..วัลฮัมดุลิลลาฮ์ (การสรรเสริญทั้งมวลเป็นกรรมสิทธิ์แด่อัลลอฮ์)...
وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ..วะลาอิลาฮะ อิลลัลลอฮ์ (ไม่มีพระเจ้าอื่นใดนอกจากอัลลอฮ์)...
وَاللَّهُ أَكْبَرُ..วัลลอฮุอักบัร (อัลลอฮ์ทรงยิ่งใหญ่ที่สุด)...
لَا يَضُرُّكَ بَأَيِّهِنَّ بَدَأْتَ..ไม่เกิดผลเสียหายใด ๆ แก่ท่านเลยไม่ว่าท่านจะเริ่มกล่าวคำใดก่อนก็ตาม"
(มุสนัด อะห์มัด หมายเลข 19357)
การรำลึกถึงอัลลอฮ์ในสภาวการณ์ต่าง ๆ ของมนุษย์
นักวิชาการได้กล่าวถึงการรำลึกถึงอัลลอฮ์ ﷻ ในทุก ๆ สภาวการณ์ ทุก ๆ ชั่วขณะไว้ว่า แท้จริงบ่าวนั้นจะไม่ออกนอก 4 สภาวการณ์ดังต่อไปนี้:
1. สภาวะที่บ่าวอยู่ในความภักดี (ทำความดี) ต่ออัลลอฮ์ ﷻ
หากอยู่ในสภาพนี้ สมควรอย่างยิ่งที่จะต้องรำลึกนึกถึงพระองค์ ด้วยการขอดุอาอ์ต่อพระองค์ให้ทรงอำนวยความสะดวกและตอบรับการงานของพวกเรา
2. สภาวะที่บ่าวฝ่าฝืนต่อคำสั่งห้ามของอัลลอฮ์ ﷻ (ทำความผิดบาป)
สมควรอย่างยิ่งที่จะรำลึกถึงอัลลอฮ์ ﷻ และร้องขอให้พระองค์ทรงยับยั้งเราจากการทำบาป ขอให้เราเป็นผู้เตาบะฮ์สำนึกผิด และขอให้พระองค์ทรงรับการเตาบะฮ์ของเรา
3. สภาวะที่บ่าวได้รับความโปรดปราน (نعمة) จากอัลลอฮ์ ﷻ
เช่น การมีสุขภาพดี มีที่อยู่อาศัย มีรายได้พอเลี้ยงตนเองและครอบครัว มีร่างกายที่สามารถมาละหมาดได้ ทั้งหมดนี้เรียกว่า 'นิอ์มัต' จากอัลลอฮ์ เราต้องทำการรำลึกถึงพระองค์ด้วยการ 'ชุโกร' ขอบคุณในสิ่งที่พระองค์ประทานให้
4. สภาวะที่บ่าวได้รับการทดสอบ (بلاء) อย่างรุนแรง
หากประสบกับสภาพนี้ ให้เรารำลึกถึงพระองค์ด้วยการอดทน (صبر) กับสิ่งที่กำลังประสบอยู่
คุณประโยชน์ 5 ประการของการซิกรุลลอฮ์
ท้ายที่สุดของคุตบะฮ์ นักวิชาการได้กล่าวถึงคุณประโยชน์ของการซิกรุลลอฮ์ หรือการรำลึกถึงอัลลอฮ์ ﷻ ไว้ 5 ประการ คือ :
1. การรำลึกถึงอัลลอฮ์อยู่อย่างสม่ำเสมอ จะทำให้พระองค์ทรงพอพระทัยต่อผู้ที่นึกถึงพระองค์
2. การรำลึกถึงอัลลอฮ์ ﷻ จะช่วยเพิ่มพูนความอยากในการทำความดี และทำให้ปรารถนาที่จะดำรงไว้ซึ่งการเคารพภักดีต่อพระองค์มากยิ่งขึ้น
3. การรำลึกถึงอัลลอฮ์ ﷻ จะทำให้เรารอดพ้นจากการล่อลวงของชัยฏอน
4. การรำลึกถึงอัลลอฮ์ ﷻ ทำให้หัวใจของเราอ่อนน้อม ไม่แข็งกระด้าง
5. การรำลึกถึงอัลลอฮ์ ﷻ จะยับยั้งเราจากการทำผิดบาปต่าง ๆ
ดังนั้น ไม่ว่าเราจะอยู่ในสภาวการณ์ใดก็ตาม อย่าได้ลืมรำลึกนึกถึงอัลลอฮ์ ﷻ เมื่อประสบปัญหาก็ให้อดทน เมื่อมีความสุขก็ให้ขอบคุณ เมื่อทำผิดก็ให้กลับเนื้อกลับตัวขออภัยโทษ รวมถึงเมื่อต้องการสิ่งใดก็จงวิงวอนขอต่อพระองค์ แล้วเราจะเป็นผู้ที่มีจิตใจสงบ ดังรับสั่งของพระองค์ในอัลกุรอาน ความว่า :
أَلَا بِذِكْرِ ٱللَّهِ تَطْمَئِنُّ ٱلْقُلُوبُ
"พึงทราบเถิด ด้วยการรำลึกถึงอัลลอฮ์เท่านั้น ที่ทำให้จิตใจสงบ" (อัรเราะฮ์ดุ 13:28)
